کارکردن در مشهد سخت است

مرتضی اخوان - کاظم مستحقی‌راد نه فقط به‌عنوان رئیس هیئت تنیس‌روی‌میز استان، بلکه با کارنامه درخشان حضور در تیم ملی این رشته در دوران جوانی، کسب عناوین مختلف کشوری و حتی بین‌المللی و البته یک دوران پُرفروغ سرمربیگری در تیم ملی بزرگ‌سالان، یک چهره ماندگار این ورزش در مشهد و البته ایران است. چهره‌ای که تقویم می گوید حالا 47 ساله شده و همین بهانه ای شد تا به سراغش برویم. کسی که پینگ پنگ مشهد را در ایران بانام او می شناسند.

از محله فوتبال‌خیز تا ‌بازی با راکت
می‌گوید خانه‌شان نزدیک حرم امام رضا(ع) بوده است. بچه محله‌ای که از آن تا بوده فوتبالیست درآمده، این‌بار پشت میز پینگ‌پنگ دست به توپ شده است. کاظم مستحقی‌راد می‌گوید: شاکله تیم‌های پیام و ابومسلم از محله ما بود. من با خداداد عزیزی هم‌کلاسی بودم، اما در دوران مدرسه معلمی داشتیم که به ورزش پینگ‌پنگ خیلی علاقه داشت و زنگ‌های تفریح هم ما را به بازی در این رشته ورزشی تشویق می‌کرد. حقیقتش ابتدا در رشته‌های ژیمناستیک، شنا و تکواندو فعالیت داشتم. سال 63 در دوران راهنمایی، معلمی به نام نعیمی داشتیم که با او تنیس روی میز بازی می‌کردیم و بر‌حسب اتفاق به این رشته علاقه‌مند شدم.

مدرسه و میزهایی که دیگر نیست
سرمربی سابق تیم ملی تنیس روی میز وقتی از ورزش دوران مدرسه می‌گوید، گویی حلقه مفقوده موفقیت امروز ورزش کشور را پیدا کرده است. مستحقی‌راد می‌گوید: آن موقع معلم ورزش‌ها خوب به استعدادهای بچه‌ها جهت می‌دادند و آن‌ها را در مسیر بروز و ظهور هدایت می‌کردند. اصل ورزش در آموزشگاه‌ها شکل می‌گیرد. در تمام دنیا وقتی می‌خواهند استعدادیابی کنند، از مدارس شروع می‌کنند و آنجا درس تخصصی ورزش دارند اما اینجا ما فقط به زنگ ورزش به چشم یک تفریح نگاه می‌کنیم. می‌خواهیم در هفته یک روز با زنگ ورزش وقت دانش‌آموز را بگیریم. شاید هم به دنبال پُر کردن تقویم آموزشی مدرسه هستیم! ما اگر می‌خواهیم ورزشمان قوی شود، باید از مدارس و ورزش آموزشگاهی شروع کنیم.

استعدادیابی در جایی سخت
مستحقی‌راد می‌گوید: چندی پیش 170 بچه‌مهدکودکی 4 تا 6 سال را دور هم جمع کردیم و با برنامه‌های فرهنگی و تفریحی تلاش کردیم به آن‌ها تنیس روی میز را یاد بدهیم تا به این رشته علاقه‌مند شوند. اگر از این 170 نفر 10 نفر جذب این رشته شوند و استعداد باشند و از آن 10 نفر فقط 2 نفر را پرورش بدهیم تا آینده به کار تیم‌ ملی بیایند، کار خودمان را کرده‌ایم. وی اضافه می‌کند: راستش را بخواهید، کار کردن در مشهد سخت است، باید خدا به ما کمک کند. من سال‌ها بیرون از این شهر بودم. در این شهر اسپانسر کم است و کسی کمکی نمی‌کند و کار بر دوش خود هیئت‌هاست. رئیس هیئت تنیس‌روی‌میز خراسان‌رضوی اظهار داشت: رشته تنیس روی میز باعث تقویت عضلات، از بین بردن آلزایمر، هماهنگی عصب و عضله، تقویت دید چشم و بالا بردن عکس‌العمل و... می‌شود. سن این رشته ورزشی از 6 سال تا 85 سال است. شما باید بالأخره فوتبال و والیبال را در یک سنی کنار بگذارید اما در تنیس روی میز این‌طور نیست. زمانی پیشنهاد کردم همان‌طور که پارکینگ را برای مجتمع‌ها اجباری کرده‌اند، گذاشتن یک میز پینگ‌پنگ را هم برای هر مجتمع الزامی کنند. متأسفانه این پیشنهاد عملیاتی نشد.

یک مُشت افتخار، یک جین آبرو
کاظم مستحقی‌راد در کارنامه کاری خود عناوین درخشانی دارد؛ از عضویت در تیم ملی به عنوان بازیکن تا سرمربیگری بزرگ‌سالان پینگ‌پنگ‌باز ایران در لباس ملی. او درباره افتخاراتش می‌گوید: سال 66 نفر سوم تیم ملی جوانان ایران شدم. سال 67 عضو تیم ملی بزرگ‌سالان و به مسابقات آسیایی اعزام شدم. 16 سال در عضویت تیم‌های ملی جوانان، امید و بزرگ‌سالان بودم. نزدیک به 40 سفر خارجی چه به عنوان بازیکن و چه مربی در خدمت تیم ملی تنیس روی میز ایران بودم. سرمربی تیم‌های ملی جوانان، امید و بزرگ‌سالان بودم. سال 91 به عنوان مربی اخلاق استان شناخته شدم. از سال 94 هم رئیس هیئت تنیس روی میز استان شدم.

گرانی‌های یک ورزش خیابانی
پینگ‌پنگ یک ورزش مردمی و کوچه‌بازاری است. این رشته ورزشی تا همین چند سال پیش و قبل از آنکه گرانی به جان ورزش هم بیفتد، به راحتی سر از خانه‌های مردم درمی‌آورد و می‌شد به‌سادگی رد پای این رشته جذاب ورزشی را در آن دید، اما با این وجود گرانی‌های پینگ‌پنگ این روزها جان بازیکنانش را گرفته است. کاظم مستحقی‌راد با اشاره به این گرانی‌ها می‌گوید: گرانی وسایل پینگ‌پنگ اتفاق بدی است. ما الان نزدیک به 20 باشگاه فعال در شهر مشهد داریم که استقبال خیلی خوبی از آن‌ها می‌شود اما همین گرانی وسایل کار را سخت کرده است. الان یک بازیکن حرفه‌ای شبی 2 توپ را می‌‎شکند و هر توپ تنیس روی میز 10 هزار تومان است. رویه یک راکت استاندارد مسابقات حدود 5 میلیون تومان است. عمر مفید یک رویه برای یک قهرمان ورزشی 30 ساعت است. یعنی اگر روزی 2 ساعت تمرین کند، هر 15 روز باید رویه راکت را عوض کند. یک چوپ راکت نیز بین 2 تا 3 میلیون تومان هزینه دارد. او اضافه می‌کند: البته این رشته ورزشی برای استفاده مردمی و عامیانه‌اش ورزش ارزانی است. یک‌بار رفتن و ورزش کردن در باشگاه برای مردم بین 8 تا 10 هزار تومان هزینه دارد. پینگ‌پنگ، هم بعد همگانی دارد و هم بعد حرفه‌ای. در بحث همگانی خوب عمل کرده‌ایم. همین چند وقت پیش یک جشنواره برگزار کردیم و ظرف 2 روز 1800 نفر آمدند.

ماجرای دختری به نام «مهشید»
«مهشید اشتری قهرمان بلامنازع تنیس روی میز بانوان است.» این را کاظم مستحقی‌راد می‌گوید. او معتقد است که پنجم شدن اشتری در مسابقات انتخابی تیم ملی خیلی بد نیست. او اضافه می‌کند: در ورزش قهرمانی یک جاهایی، شرایطی برای ورزشکار به وجود می‌آید که ممکن است روزش نباشد. مهشید در انتخابی تیم ملی با 4 نفر اول تا چهارم هم‌امتیاز بود و فقط به خاطر گیم‌شماری و پوئن پنجم شد. او می‌توانست با همین نتیجه اول شود، اما شرایطش خوب نبود. هم مریض‌احوال بود و هم شرایط روحی خوبی نداشت. با این همه به اردوی تیم ملی دعوت شد. فقط می‌توانم بگویم اشتری در این مقطع خیلی بدشانس بود، اما با این حال در انتخابی المپیک شرکت خواهد کرد و به احتمال فراوان با تیم به بازی‌های آسیایی اعزام می‌شود.

ملی‌پوش شدن ؛ آسان یا سخت؟!
آقای رئیس وقتی با چالش حضور ستاره‌هایی از مشهد در تیم‌های ملی رو‌به‌رو می‌شود، می‌گوید: ما الان شرایطمان در پینگ‌پنگ خراسان خیلی خوب است. من 3 سال پیش که آمدم، قولی دادم و آن این بود که در بخش پایه خوب کار کنیم. همین هفته گذشته، 3 بازیکن خردسالمان به اردوهای تیم ملی رفتند. مبین راعی‌مقدم، محمدپرهام محمودی‌گلستانی و یکتا ادیبیان جزو برترین‌های کشور هستند و در اردوهای تیم ملی حضور دارند. ما روی سنین پایه کار می‌کنیم و ان‌شاءا... ظرف دو، سه سال آینده ما دو، سه بازیکن دیگر به تیم‌های ملی معرفی می‌کنیم. 4 سال پیش مشهد پینگ‌پنگ‌باز در حد اردوهای تیم ملی رده‌‎های پایه نداشت. در بخش پایه تمام آنچه را کاشتیم، الان درو می‌کنیم. او درباره داشتن ملی‌پوش در رده بزرگ‌سالان خاطرنشان می‌کند: نوشاد و نیما استثنا هستند. ما کلا 4 ملی‌پوش بزرگ‌سال داریم که به مسابقات آسیایی و جهانی اعزام می‌شوند. من الان برای داشتن ملی‌پوش بزرگ‌سال در مشهد اصلا قول نمی‌دهم.

سیلی روسی و شکست افسانه
قهرمان افسانه‌ای ژاپن، ماتسو شیتا، در سال 76 جزو 20 نفر اول دنیا بود. ستاره‌ای که مقابل ستاره مشهدی آن روزها ناکام ماند. مستحقی‌راد خاطره این پیروزی بزرگ را این‌چنین بیان می‌کند: پیروزی مقابل پینگ‌پنگ‌باز ژاپنی خیلی ارزشمند بود؛ کاری که دیگر شاید تکرار نشود. مسابقات بین‌المللی دهه فجر بود و تیم ملی ژاپن با تمام قدرت به ایران آمده بود. من به دلیل مراسم عروسی‌ام در مسابقات بخش تیمی حضور نداشتم و ژاپنی‌ها همه تیم ایران را بردند، اما در بخش انفرادی من ابتدا بازیکن روسیه را بردم. نکته جالب اینکه بعد از برد مقابل بازیکن روس، مربی این بازیکن توی گوش او زد و این صحنه را هیچ‌وقت از خاطر نمی‌برم. بعد از این به ماتسو شیتا رسیدم. ماتسو تیمش که اول شد بماند، تمام بازیکنان ایران را با نتایج عجیب و غریب 21 بر 2، 21 بر 3 و... برد، اما من در یک بازی عجیب او را شکست دادم. گیم اول را باختم. گیم دوم را هم باختم اما در گیم سوم و درحالی‌که هیچ‌کس انتظار نداشت، حریف ژاپنی را 24 بر 22 بردم تا جمعیت حاضر در سالن آزادی اصفهان منفجر شود. فکر کنم 2500 یا 3000 نفر به سالن آمده بودند. بعد از برد من برای دقایقی سالن به هم ریخت و مسابقات میزهای دیگر هم به خاطر جو به وجود آمده تعطیل شد.