از نان شب واجب‌تر

ایمان فروزان‌نیا - اعتراض مسئولان به اصناف معمولا با تشر، جریمه و سروصدا همراه است. حاصلش هم می‌شود پیگیری سفت و سخت چند روزه برای حل مشکل و کنترل اوضاع و بعد هم ول شدن ماجرا و برگشت اوضاع به حالت اول. این روزها اما ابتکار فرماندار شهرستان نمین در استان اردبیل برای اعتراض به کیفیت نامطلوب نان در شهرش، مورد توجه کاربران فضای مجازی قرار گرفته و فیلم آن در سایت‌ها و کانال‌های خبری پربازدید به‌دفعات دیده شده است.

نمره به نان
کیفیت نامطلوب نان، مشکل بسیاری از شهرهای بزرگ و کوچک کشور است و رد اعتراض مردم به کیفیت نان را می‌توان به‌راحتی در روزنامه‌ها و سایت‌های خبری دنبال کرد. کیفیت نامطلوب آرد، خمیر بودن آن، رعایت نشدن نکات بهداشتی، قیمت زیاد آن و... از مشکلات اصلی نان برای مردم است. مسئولان تابه‌حال راهکارهای مختلفی را برای ارتقای کیفیت نان به‌کار گرفته‌اند، از بازرسی و جریمه نانوایی‌ها توسط بازرسان بهداشت و تعزیرات گرفته تا ایجاد کارخانه‌های نان‌ صنعتی به امید آمدن نان باکیفیت به سبد غذایی مردم. ولی هیچ‌کدام از این راهکارها، چاره‌ای اساسی برای بهبود کیفیت نان نبوده است؛ البته در سال‌های اخیر کیفیت نان با ورود تجهیزات مدرن مثل تنورهای جدید نانوایی یا دستگاه‌های چانه‌گیری و پهن کردن خمیر، به مقدار درخورتوجهی نسبت‌به گذشته افزایش یافته است ولی هنوز هم نان‌ها دورریز زیادی دارند و در گذر زمان، خیلی زود کیفیتشان را از دست می‌دهند و قابل نگهداری نیستند. فرماندار شهر نمین اما برای حل مشکل نان در شهرستانش، راهکار دیگری را در پیش گرفت. او نانواهای شهرش را به محل فرمانداری دعوت و در آنجا با کمی نان و پنیر از آن‌ها پذیرایی می‌کند و از آن‌ها می‌خواهد تا به کیفیت نان‌هایی که خوردند، نمره بدهند. بیشتر نان‌ها نمره متوسط به پایین می‌گیرند و آن وقت فرماندار بیان می‌کندکه نان‌ها چند ساعت قبل از نانوایی‌ همان افراد حاضر در جلسه خریده شده‌ است. این یعنی بعضی نانواها حتی نتوانسته‌اند نانی را که خودشان می‌پزند، بخورند و به آن نمره رد داده‌اند. نانواها که بهتر درک کرده‌اند مردم تا چه حد ممکن است از کیفیت نامطلوب نان آزرده شوند، قول بهبود کیفیت می‌دهند و آن‌هایی که نمره قبولی گرفته بودند، هم تشویق می‌شوند.

همدلی به‌جای تشر
فیلم کوتاه این رخداد در فضای مجازی، خیلی زود بازتاب گسترده‌ای پیدا کرد. کاربران با عبارت‌هایی مثل «یک کار تمیز به نفع مردم» یا «ابتکار برای تلنگر به نانواها»، از رفتار فرماندار نمین تعریف کرده بودند و گروهی، آرزوی تکرار چنین اتفاقاتی را داشتند، مثل کاربری که نوشته بود«انجام چنین کارهایی توسط مدیران از نون شب هم واجب‌تره ». کاربران فضای مجازی نشان داده‌اند که از هر حرکت مسئولان برای دفاع از حقوق مردم حمایت می‌کنند؛ نمونه اخیر آن واکنش‌های مثبت به تشر وزیر بهداشت به نبود امکانات ساده‌ای همچون بالشت در بیمارستانی در رودان هرمزگان بود، اما در رفتار فرماندار نمین یک ویژگی مهم مشاهده می‌شد که کمتر شاهد آن هستیم؛ ایجاد حس همدلی درمیان مردم برای حل مشکلات هم. در سیستم‌های رایج بازرسی و کنترل کیفیت، جریمه، نقش اهرم بازدارنده را دارد و اصناف مختلف از ترس جریمه و پلمب، اقدام به اصلاح ایراداتشان می‌کنند ولی در این نمونه شاهد رویه‌ای جدید هستیم؛ اینکه سعی کنیم بفهمیم و بفهمانیم که درد مردم چیست و کجاست و برای حل کردنش تلاش کنیم.
شاید بپرسید مگر نانواها تابه‌حال از نان‌های خودشان نخورده‌اند؟ تعجب خواهید کرد اگر بگویم برخی نانواها قبل از تعطیلی برای خودشان، چند نان سفارشی می‌پزند و همراه خود به خانه می‌برند و هیچ‌وقت از نانی که دست مردم می‌دهند، نمی‌خورند. اینکه نانواها در شرایطی قرار بگیرند و از همان نانی بخورند که دست مردم می‌دهند و خودشان درباره کیفیت آن قضاوت کنند، ابتکار و نقطه قوت کار فرماندار نمین است؛ اتفاقی که باید در بسیاری از اصناف دیگر هم تکرار شود. تولیدکنندگان زیادی در کشور هستند که حاضر نیستند از آنچه برای مردم درست می‌کنند و به دستشان می‌دهند، استفاده کنند؛ مثلا اگر خودروسازهای ما به‌جای ماشین‌های خارجی آخرین مدل، سوار پرفروش‌ترین محصولات شرکت خودشان بشوند یا برای فرزندانشان از همان محصولات ثبت‌نام کنند، آن‌گاه بعید بعید است که شاهد تولید چنین ماشین‌های بی‌کیفیتی در کشورمان باشیم..