فرزند کشتیساز انگلیسی که عاشق ادبیات ایران شد
خادم| فارغ از انگیزههای مستشرقانی که به ایران آمدهاند، بخشی از آنچه راجع به خودمان میدانیم، نتیجه تلاش و تحقیق آنان است. کسانی که گاه در راستای خدمت به سرزمین خود، تا توانستهاند میراث ایرانیان را به یغما بردهاند و کسانی هم بودهاند که آنقدر دلباخته این سرزمین شدهاند که وصیت کردهاند جسمشان را در این کشور به خاک بسپارند و حاضر نشدهاند به کشور مادری خود بازگردند.
ادوارد براونِ انگلیسی (1926-1862) مستشرقی است که اگرچه حرف و حدیث پشت سرش هست، آثاری که در مورد تاریخ و فرهنگ و ادب ایران بر جای گذاشته چیزی نیست که بتوان از آن چشم پوشید. مجموعه چهارجلدی «تاریخ ادبی ایران»، «انقلاب مشروطیت ایران»، سفرنامه «یک سال در میان ایرانیان» و تصحیح تذکرهالشعرای دولتشاه سمرقندی فقط بخشی از کارنامهای است که از او باقی مانده است.
براون که از خانوادهای متمول بود و پدرش چند کارخانه کشتیسازی داشت، از طریق زبان فارسی به ایران علاقهمند شد. او در تابستان ۱۸۸۲ به استانبول سفر کرد. آشناییاش با زبان و ادبیات ترکی او را به آموختن زبان فارسی نزد میرزا محمدباقر بواناتی و مطالعه شعر و ادب این زبان سوق داد و در واقع ادبیات غنی فارسی و سحر سخن شاعران پارسیگو بود که او را مسحور خودش کرد.
اما توجه او به بابیان باعث شد نگاهی دیگر نیز به این ایرانشناس وجود داشته باشد و عدهای او را جاسوس انگلستان بدانند. به راستی ادوارد براون که بود؟ کسی که با شنیدن برخی از شعرهای شاعران ایرانی چشمانش خیس میشد یا جاسوسی در لباس پژوهشگر و ایرانشناس؟ «ادوارد براون و ایران»، نوشته حسن جوادی، اثری است که میتواند علاقهمندان را بیشتر با براون آشنا کند. جوادی در مقدمه این اثر، روایتی از ماجرای آشناییاش با ادوارد براون و چگونگی روند شکلگیری کتاب به دست میدهد.
کتاب او در 15 فصل نوشته شده است که عبارتاند از: «ایام تحصیل»، «وضع سیاسی انگلیس و دوستان ایرانی براون»، «یک سال در میان ایرانیان»، «تدریس فارسی و مطالعات بابیه»، «بحثی در تصوف و ایرادات کسروی»، «حلقه استانبول»، «براون و بلانت -شرقشناسی، اسلام و استقلال ملل شرق»، «مقدمات مشروطه و علاقهمندی براون به سیاست»، «بعد از فتح تهران»، «اوقاف گیب»، «سه کتاب»، «سالهای جنگ جهانی»، «براون و کرزن»، «تاریخ ادبی ایران» و «سالهای بازپسین». این کتاب را نشر نو منتشر کرده
است.
ارسال نظرات
دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تائید توسط شهرآرانیوز در سایت منتشر خواهد شد.
نظراتی که حاوی توهین و افترا باشد منتشر نخواهد شد.
