ملک خانی
خبرنگار شهرآرا محله
درحالیکه زوج ساکن در منطقه 10 ادعا کردهاند که مالکان و ساکنان خانه داروغه بودهاند و این خانه هرگز متعلق به داروغه نبوده است، معاون اداره کل میراثفرهنگی استان آن را رد کرد.روز ۱۹ تیرماه ۱۳۹۸ شهرآرامحله منطقه 10 با تیتر «ما ساکنان خانه داروغه بودیم» گزارشی به چاپ رساند که طبق آن خانواده علیاکبری ادعا کرده بودند خانه تاریخی داروغه در محله پایینخیابان هیچگاه در مالکیت فردی به نام داروغه مشهد نبوده و فردی عادی مالکیت آن را داشته است؛ حال آنکه این خانه با نام داروغه به ثبت ملی رسیده و مهر خورده است. موضوعی که اکبری با اشاره به همین ثبت ملی شدن از پژوهشهای صورتگرفته اداره کل میراثفرهنگی استان درباره خانه گفت و برای توضیح بیشتر تأکید کرد: این خانه دوره قاجاریه به سفارش داروغه ساخته شده، اما امکان دارد خودش در این خانه مدت کوتاهی ساکن بوده است.
خانه داروغه یا مدرسه اسلام؟!
خانواده علیاکبری در مصاحبهشان اعلام کرده بودند که خانهای که امروزه ما به نام خانه داروغه میشناسیم، در اصل مدرسه اسلام بوده و بعدها فردی که پدربزرگ علیاکبری بوده، آن را خریداری کرده است. «من نسبتی با داروغه مشهد نداشته و ندارم. خانه داروغه ملکی بود که غلامرضا داداللهی، پدربزرگ من، آن را خریده بود. وقتی هم که فوت کرد، این خانه به ورثه، که یکیشان مادر من بود، رسید و بعد هم به هیئت یزدیها فروخته شد. آنطور که مادرم و بقیه برای من تعریف کردهاند، پدربزرگم در اوایل دورهای که رضاخان سر کار بود، این خانه را که جایی شبیه به مدرسه بود، خریده است. اسم این مکان هم مدرسه اسلام بوده است. اگر این موضوع را از قدیمیهای آن محل بپرسید، همه تأیید میکنند که چنین مدرسهای وجود داشته است. پدربزرگم تعریف میکرد که فقط بازسازی این خانه و نقاشی در و دیوارش بیش از 2 سال زمان برده است. شاید باورتان نشود، اما همه نقاشیهایی که امروز روی دیوارهای داخل اتاقها هست، همه به سفارش ایشان انجام شده است. مادرم میگفت بشکههای بزرگ رنگ را برای این نقاشیها میآوردند داخل خانه. زمانی هم که وارثان خانه را فروختند، خیلی از مجسمههایی را که داخل و بیرون بود، خراب کردند. میگفتند اینها بت هستند و وجودشان اشکال دارد. البته مجسمههای خاصی هم نبود، شبیه همینهایی بود که الان روی نمای بیرونی خانه نصب است.»
خانه، متعلق به داروغه مشهد است
اکبری، معاون میراثفرهنگی استان، در اینباره میگوید: این زوج بدون توجه به ریشه ساخت این خانه که از سوی چه کسی یا به سفارش چه کسی ساخته شده است، به بیان خاطرات خود که مربوط به 70 یا 80 سال پیش میشود، پرداختهاند؛ درحالیکه با توجه به بررسیها و پژوهشهای کارشناسان میراث، این خانه متعلق به داروغه بوده است. وی ادامه میدهد: ما در بررسیهایمان به خاطرات و بیان شفاهی یک فرد و یک خانواده استناد نمیکنیم؛ ضمن اینکه نشانههای خیلی روشنی وجود دارد که خانه بهوسیله فردی متمول وصاحب قدرت ساخته شده است، نه یک فرد عادی.
اکبری میافزاید: فرشتههایی که در این خانه به عنوان مجسمههای تزیینی به کار رفته است، تبلور آثار غربی و نشئتگرفته از سفرهای خارجی صاحبان خانه و تحتتأثیر قرار گرفتن آنها از فرهنگ غرب است. اگر این خانه بهوسیله شخص عادی که بهطور حتم مذهبی هم بوده، ساخته شده است، لاجرم ساختار و همچنین معماری آن به گونه دیگری بود و چنین مجسمههایی هرگز نصب نمیشد.وی تأکید میکند: این موضوع را رد نمیکنم که این خانه بعد از داروغه چندین دست چرخیده است. امکان دارد این خانواده یکی از مالکان یا آخرین مالک خانه بوده باشند. به گفته وی، اگر این خانواده سند یا منبعی درباره ادعایشان دارند، خوشحال میشویم که آن را به اداره میراث ارائه دهند تا ما پژوهشهای خود را دوباره آغاز کنیم.
خانه را از یزدیها خریدیم
همه این مسائل درحالی است که حجازی، معاون اجرایی و عمرانی شهرداری منطقه ثامن، نیز درباره ادعای این زوج میگوید: شهرداری خانه را در سال 1390 از شورکیهای یزد که مسجد انصارالشهید را در این خانه اداره میکردند، خرید. این خانه برای عزاداری و روضهخوانی ماههای محرم و صفر وقف این هیئت بود. این ملک در آن سال با ملک دیگری معاوضه شد. به هر حال این خانهای است که در اسناد و مدارک سازمان میراثفرهنگی به نام داروغه ثبت شده و این حقیقت که خانه متعلق به داروغه میباشد، برای ما محرز و روشن است.