آسمانی شدن چارق‌دوز نقاش در کوچه‌های گمنامی

رضا سلیمان نوری| محمدرضا چارق‌دوز، نقاش پیشکسوت اما کمترشناخته‌شده مشهدی، در گمنامی کامل درگذشت.
خواهرزاده این هنرمند با ارسال پیامی به شهرآرا، خبر از فوت دایی خود در روزهای ابتدایی مرداد در گمنامی و تشییع و خاکسپاری و برگزاری مراسم ختم او بدون حضور هیچ‌کدام از مسئولان و هنرمندان خراسان رضوی داد.
سال گذشته شهرآرامحله منطقه6 برای نخستین‌بار در گزارشی که 3دی1397 منتشر شد، از وجود هنرمندی بدین نام در مشهد پرده برداشت. براساس این گزارش، مرحوم محمدرضا چارق‌دوز، نقاش شصت‌وهفت‌ساله مشهدی، در آن دوران ساکن محله شهیدباهنر بود؛ مکان سکونتی که البته کمی بعد به محدوده خیابان توس تغییر پیدا کرد تا او که در آن دوران دچار برخی بیماری‌ها ازجمله آب‌مروارید و لرزش دست شده بود، در مجاورت نزدیک‌ترین بستگان خود یعنی خواهرش، روزگار را سپری کند.
هرچند که دیدن تصویر مرحوم چارق‌دوز برای بسیاری، تداعی‌گر هنرمند نقاشی است که به دور از هیاهوی روزگار، سر در لاک خویش بر صندلی‌های سنگی پارک ملت یا حوالی چهارراه مهدی یا آرامگاه خواجه‌ربیع، نشسته است و پرتره رهگذران را می‌کشد، بد نیست بدانید او که نام هنری‌اش «آسمانی» بود، نقاشی را در یکی از کالج‌های معتبر فرانسه آموخته بود. وی در این‌باره به شهرآرامحله گفته بود: «بعد خدمت سربازی، در سازمان ناشنوایان باغچه‌بان فلکه رازی مشهد مشغول کار شدم. 2100تومان حقوق می‌گرفتم. درآمد بدی نبود. با پولی که پس‌انداز کردم، ویزا گرفتم و به پاریس رفتم. این‌کار بی‌مقدمه و ناگهانی نبود. از همان دوره نوجوانی یکی از آرزوهایم، دیدن موزه‌های پاریس و تماشای آثار مشاهیر نقاشی جهان بود. چند ماه زبان فرانسوی را دوره دیدم و یاد گرفتم. بعد سفر به پاریس، همان‌جا زمینه آموزشم فراهم شد و یک‌ سال و شش ماه در مدرسه هنرهای زیبای خیابان «سن‌ژرمن» این شهر، درس طراحی آناتومی خواندم. پولم که تمام شد، به ایران برگشتم. خانواده‌ام هم توان مالی نداشتند که حمایتم کنند.»
هرچند چاروق‌دوز برای اغلب مردم و هنرمندان مشهدی ناشناخته بود، پنج سال پیش نمایشگاهی از آثارش در ارمنستان برگزار شد و سال96 نیز تعدادی از آثارش در نگارخانه آرتین مشهد در معرض دید عموم قرار گرفت.
اکنون و پس از آسمانی شدن گمنامانه چارق‌دوز هنرمند، آثار او که حداقل 300عدد آن‌ها هنوز کلاف نشده است، در بلاتکلیفی به‌سر می‌برند و شاید مسئولان فرهنگی شهر با ایجاد شرایطی برای حفظ آن‌ها، بتوانند کمی از کم‌کاری خود دربرابر این هنرمند گمنام را جبران کنند.