مدتهاست جامعه بشری و فعالان محیط زیست در سراسر جهان بهویژه در ایران فریاد بحران و تنش آبی را سر میدهند. اما در مشهد وضعیت جور متفاوتی است.
کمبود آب شامل تنش آبی، کمآبی و بحران است که تنش آبی مفهوم به نسبت جدیدی دارد و به مشکل کمبود منابع آب شیرین اشاره میکند. علت این تنش آبی شدید تخلیه منابع آبی و همچنین ورود فاضلابها به آن است. بحران آب وضعیتی است که در آن آب آشامیدنی و سالم که بدون آلودگی باشد در یک منطقه کمتر از حد تقاضاست و این مشکل به حدی جدی است که در سراسر کره زمین میتوان راجعبه آن حرف زد و خطرات آن را احساس کرد.
در کره زمین بیش از ۸۰۰میلیون انسان با کمبود آب روبهرو هستند. همچنین در خبرگزاریهای مختلف بیان شده است که در سراسر دنیا ۴هزار کودک بر اثر نبودن آب سالم جان خود را از دست میدهند و در صورتیکه معضل کمبود آب برطرف نشود طی ۵۰سال آینده مردم کره زمین گرسنه و تشنه میمانند. در حال حاضر جامعه فعالان محیط زیست، در حوزه آب از مجامع بینالمللی و دولتها و عموم مردم میخواهند راهکارهایی برای حل این معضل بسیار جدی که نسل بشر را در آینده با خطر روبهرو میکند، ارائه دهند. در مشهد هم گفتهها حاکی از آن است که در شهرداری و بسیاری از سازمانها و ادارههای ذیربط مشکلات زیست محیطی فراوانی وجود دارد و سرنوشت بسیاری از پروژهها به تأمین منابع آبی گره خورده است. سعی ما بر این است که عموم مردم را به این موضوع مهم آگاه کنیم. با اشاره به کمبود آب استان خراسان رضوی و همچنین با یادآوری این مطلب که مشهد دشتی است که از طریق ذخایر و سفرههای زیرزمینی در سطح استان آب مصرفی را تأمین میکند، حالا به دلیل برداشتهای بیرویه مجاز و غیرمجاز شاهد افت ۸۸متر مکعب بلکه بیشتر در این دشت هستیم. به گفته مسئولان در قسمت غربی دشت مشهد شاهد افت یک متری در سطح آب آشامیدنی بودهایم.
در سال۱۳۴۸ با وجود اینکه در مشهد ۲هزار حلقه آب مجاز و غیرمجاز برای مصارف کشاورزی وجود داشت اما این شهر دشت ممنوعه نامیده شد. متأسفانه هماکنون شاهد ۷هزار حلقه آب هستیم که شیره جان این دشت را میگیرد و این رقم هر روز رو به افزایش است. ما در دشت مشهد با بحران جدی کمبود آب روبهرو هستیم طوری که تا ۱۰ الی ۲۰سال آینده تعداد زیادی از مردم برای ادامه زندگی به دنبال تأمین آب خواهند بود.
نکته دیگری که میتوان به آن اشاره کرد، افزایش بیرویه جمعیت مردم بهویژه قشر ضعیف در حاشیه شهر است.این افزایش جمعیت نه از کشورهای همسایه بلکه از روستاییانی است که به دلیل نبود آب موطن خویش را برای گذران روزگار ترک کرده و به شهرهایی مانند مشهد کوچ کردهاند. این افراد به اجبار به شهرها که با سبک زندگی آنان سازگاری کمتری داشته و زندگی با کیفیت پایینتری دارند پناه آوردهاند. این اتفاق میتواند میزان بحران را افزایش داده و بحرانهای جدیدی را به وجود آورد. اما این کمبود آب مشکلی نیست که فقط به دست مسئولان شهری و کشور ایجاد شده باشد که اکنون فقط به دست آنان قابل حل باشد. حل این معضل بزرگ که دامنگیر تمام مجامع بشری شده است نیاز به همکاری و حمایت همه جوامع دارد.