به گزارش شهرآرانیوز؛ گزارشهای رسمی نهادهای بینالمللی نشان میدهد در شرایط درگیری نظامی، اطلاعات شخصی شهروندان، از موقعیت مکانی تا تصاویر منتشرشده در شبکههای اجتماعی میتواند به ابزار ردیابی، عملیات اطلاعاتی و حملات سایبری تبدیل شود؛ موضوعی که حفاظت دیجیتال را به یک ضرورت امنیتی بدل کرده است.
در جنگهای قرن بیستویکم، میدان نبرد فقط خاک و مرز نیست؛ دادهها، موقعیتهای مکانی، پیامها و حتی تصاویر منتشرشده در شبکههای اجتماعی میتوانند به ابزار عملیات نظامی و اطلاعاتی تبدیل شوند. درگیریهای اخیر نشان دادهاند که اطلاعات شخصی شهروندان عادی نیز میتواند در چارچوب جنگ هیبریدی مورد سوءاستفاده قرار گیرد.
جنگ هیبریدی ترکیبی از عملیات نظامی، سایبری، اطلاعاتی و روانی است که مرز میان جبهه نظامی و زندگی غیرنظامیان را کمرنگ میکند. در چنین شرایطی، حفاظت از اطلاعات شخصی نه یک اقدام فنی ساده، بلکه بخشی از امنیت فردی و حتی امنیت ملی محسوب میشود.
بر اساس گزارشهای سازمان ملل درباره امنیت دیجیتال در بحرانهای انسانی، در زمان درگیریها سه خطر اصلی دادههای شهروندان را تهدید میکند:
۱. ردیابی مکانی افراد
۲. سوءاستفاده اطلاعاتی و عملیات روانی
۳. حملات سایبری هدفمند
همچنین کمیته صلیب سرخ هشدار داده است که اطلاعات دیجیتال غیرنظامیان در مناطق بحران میتواند جان آنها را به خطر بیندازد؛ بهویژه زمانی که دادههای مکانی یا ارتباطات آنها رهگیری شود.
۱. ردیابی موقعیت جغرافیایی
فعال بودن اشتراکگذاری موقعیت مکانی میتواند امکان رهگیری افراد یا تجمعها را فراهم کند. انتشار تصاویر با متادیتای فعال نیز ممکن است مختصات دقیق محل را فاش کند.
۲. فیشینگ و مهندسی اجتماعی در شرایط اضطراری
طبق هشدارهای بنیاد مرز الکترونیک در شرایط بحران، پیامهای جعلی با مضمون «اطلاعیه تخلیه فوری»، «کمکهای بشردوستانه» یا «اخطار امنیتی» بهشدت افزایش مییابد. هدف این پیامها سرقت اطلاعات یا نصب بدافزار است.
۳. شنود و نفوذ به ارتباطات
آژانس امنیت سایبری اتحادیه اروپا، توصیه میکند در شرایط تنش امنیتی از پیامرسانها و سرویسهای دارای رمزگذاری سرتاسری استفاده شود و از اتصال به شبکههای وایفای عمومی ناامن خودداری گردد.
۴. عملیات اطلاعاتی و سوءاستفاده از شبکههای اجتماعی
سازمان ملل در گزارشهای مربوط به مقابله با اطلاعات نادرست هشدار داده است که تصاویر، ویدئوها و حتی نظرات کاربران میتواند برای عملیات روانی یا شناسایی موقعیتهای حساس مورد بهرهبرداری قرار گیرد.
بر اساس راهنماهای رسمی منتشرشده توسط نهادهای امنیت سایبری بینالمللی، مهمترین اقدامات پیشگیرانه عبارتاند از:
مدیریت موقعیت مکانی
• غیرفعال کردن مکان در تلفن همراه
• حذف متادیتای تصاویر پیش از انتشار
• خودداری از انتشار زنده موقعیت مکانی
ایمنسازی ارتباطات
• استفاده از پیامرسانهای دارای رمزگذاری سرتاسری
• فعالسازی احراز هویت چندمرحلهای
• استفاده از گذرواژههای پیچیده و منحصربهفرد
مقابله با فیشینگ
• کلیک نکردن روی لینکهای ناشناس حتی با ظاهر رسمی
• بررسی دقیق آدرس فرستنده
• تأیید اطلاعیههای اضطراری از منابع رسمی
ایمنسازی دستگاهها
• بهروزرسانی منظم سیستمعامل
• نصب نرمافزار فقط از فروشگاههای رسمی
• استفاده از قفل بیومتریک یا رمز قوی
توصیههای ویژه برای خبرنگاران و فعالان مدنی
راهنماهای امنیت دیجیتال منتشرشده توسط صلیب سرخ و بیاد مرز الکترونیک تأکید میکند که خبرنگاران و فعالان اجتماعی باید:
• حسابهای شخصی و کاری خود را تفکیک کنند.
• ارتباط با منابع را از طریق کانالهای امن انجام دهند.
• نسخه پشتیبان رمزگذاریشده از دادههای حساس داشته باشند.
• در سفر به مناطق درگیری، از دستگاههای حداقلی استفاده کنند.
در جنگهای مدرن، دادهها میتوانند به اندازه تجهیزات نظامی ارزشمند باشند. هر عکس، پیام یا موقعیت مکانی منتشرشده ممکن است بخشی از پازل اطلاعاتی طرفهای درگیر شود. حفاظت از اطلاعات شخصی در دوران جنگ، صرفاً یک انتخاب فردی نیست؛ اقدامی پیشگیرانه برای کاهش ریسکهای امنیتی در سطح گستردهتر است. امنیت دیجیتال در زمان صلح یک توصیه است، اما در زمان جنگ، یک ضرورت.
منبع: فارس