به گزارش شهرآرانیوز، سیوچهارمین روز جنگ رمضان در حالی به پایان رسید که روایتهای رسانهای از این جنگ بیش از هر زمان دیگری چندلایه و متناقض شده است. از یک سو سخنرانی دونالد ترامپ و ادعای نزدیک بودن پایان جنگ، بازارهای جهانی را دچار شوک کرد؛ قیمت نفت جهش یافت و بازارهای سهام و رمزارزها سقوط کردند. از سوی دیگر، گزارشهای میدانی از ادامه حملات ایران و محور مقاومت، تحلیلهای متفاوتی را در رسانههای بینالمللی برانگیخت؛ از هشدار درباره بحران بزرگ انرژی و اقتصاد جهانی گرفته تا بحث درباره تغییر موازنه قدرت در منطقه و حتی شکاف در میان متحدان غربی.
بخش مهمی از پوشش رسانهای روز سیوچهارم به سخنرانی دونالد ترامپ اختصاص داشت؛ سخنرانیای که برخلاف هدف اعلامی برای آرام کردن فضا، عملاً موج تازهای از نگرانی در بازارهای جهانی ایجاد کرد.
رسانه اقتصادی «کوبیسی لتر» گزارش داد که همزمان با سخنرانی ترامپ درباره جنگ ایران، قراردادهای آتی شاخص S&P ۵۰۰ در عرض تنها ۲۵ دقیقه حدود ۵۵۰ میلیارد دلار از ارزش خود را از دست دادند. نمودارهای بازار نشان میدادند که بلافاصله پس از آغاز سخنان رئیسجمهور آمریکا، فشار فروش در بازار شدت گرفت.
بیت کوین در سرازیر سقوط
همزمان بازارهای آسیا نیز واکنش نشان دادند. گزارشها حاکی است بازارهای سهام آسیایی که در آغاز معاملات روندی صعودی داشتند، ناگهان مسیر خود را تغییر دادند و بیش از ۱.۴ درصد سقوط کردند. بازار رمزارزها نیز تحت تأثیر همین فضای نااطمینانی وارد روند نزولی شد و بیتکوین و بسیاری از آلتکوینها کاهش قیمت را تجربه کردند.
افزایش ۷ درصدی نفت
در مقابل، بازار انرژی مسیر متفاوتی را طی کرد. فایننشال تایمز گزارش داد که سخنان ترامپ درباره جنگ ایران باعث افزایش حدود ۷ درصدی قیمت نفت شد. تحلیلگران دلیل این واکنش را تناقض در پیامهای ترامپ دانستند؛ او از یک سو از پایان نزدیک جنگ سخن میگفت و از سوی دیگر ادامه حملات را مطرح میکرد. همین تناقض، نگرانی درباره اختلال در عرضه انرژی از منطقه خلیج فارس را افزایش داد.
شبکه سیانان نیز هشدار داد که حتی در صورت پایان جنگ، شوک ایجاد شده در بازار انرژی ممکن است قیمت نفت را تا مرز ۲۰۰ دلار در هر بشکه افزایش دهد.
هرمز؛ گلوگاه اصلی بحران جهانی
در بسیاری از تحلیلها، تنگه هرمز به عنوان محور اصلی تحولات جنگ معرفی شده است. بلومبرگ در گزارشی نوشت جنگ ایران اکنون «تماماً بر سر آینده هرمز» است؛ آبراهی که حدود یکپنجم تجارت نفت جهان از آن عبور میکند.
باجه عوارضی ایران بر تنگه
همین رسانه گزارش داد که ایران عملاً نوعی «باجه عوارض» در تنگه هرمز ایجاد کرده است؛ به این معنا که کشتیهای کشورهای همسو میتوانند با پرداخت هزینه و طی تشریفات مشخص از این مسیر عبور کنند.
وال استریت ژورنال نیز در گزارشی دیگر نوشت که در ماه مارس هیچ کشتی حامل گاز طبیعی مایع از تنگه هرمز عبور نکرده است؛ موضوعی که نشاندهنده اختلال جدی در جریان انرژی جهانی است. پیامدهای این اختلال تنها به نفت محدود نمیشود. مجمع جهانی اقتصاد هشدار داد بحران هرمز میتواند زنجیره تأمین بسیاری از مواد حیاتی از جمله متانول، آلومینیوم، گوگرد و مواد معدنی مورد استفاده در صنایع فناوری را مختل کند.
موج جهانی سهیمه بندی انرژی
در همین راستا، خبرگزاری آناتولی گزارش داد که کره جنوبی به دلیل نگرانی از اختلال در عرضه نفت خاورمیانه، سطح هشدار انرژی خود را افزایش داده است. فایننشال تایمز نیز از آغاز موج جهانی سهمیهبندی انرژی خبر داد. نیویورک تایمز در تحلیلی تاریخی نوشت جهان ممکن است با بحرانی حتی شدیدتر از شوک نفتی دهه ۱۹۷۰ مواجه شود.
رسانهها درباره راهبرد ترامپ چه میگویند؟
یکی از محورهای اصلی تحلیل رسانههای غربی، ارزیابی عملکرد و راهبرد ترامپ در جنگ ایران بود. سیانان در گزارشی نوشت سخنرانی ترامپ در واقع «تکرار مکررات» بود و او بار دیگر بدون ارائه جزئیات مشخص از پایان قریبالوقوع جنگ سخن گفت. نشریه تایم نیز سخنان ترامپ را «نامنسجم و متناقض» توصیف کرد و نوشت او در یک سخنرانی کوتاه هم از پیروزی کامل سخن گفت و هم وعده داد که در هفتههای آینده ضربات بیشتری وارد خواهد شد. نظرسنجیها نیز نشان میدهد تنها یکسوم آمریکاییها معتقدند او برنامه مشخصی برای مدیریت بحران ایران دارد.
سردرگمی راهبردی ترامپ
هافینگتون پست نیز تأکید کرد که سخنرانی ترامپ هیچ جدول زمانی یا مسیر روشنی برای پایان جنگ ارائه نکرد.
مجله آتلانتیک در تحلیلی عمیقتر نوشت ترامپ در بحران ایران دچار نوعی سردرگمی راهبردی شده است. به نوشته این نشریه، او همزمان تلاش میکند بازارهای جهانی را آرام کند و ایران را تهدید کند؛ اما همین پیامهای متناقض باعث افزایش بیاعتمادی شده است.
وبگاه آمریکایی آلترنت حتی پا را فراتر گذاشته و نوشت ترامپ «جایی برای پنهان شدن ندارد»، زیرا محبوبیت او به سطحی پایینتر از جیمی کارتر رسیده است.
ارزیابی رسانهها از قدرت ایران در جنگ
در حالی که ترامپ مدعی تضعیف شدید توان نظامی ایران است، بسیاری از رسانهها تصویری متفاوت ارائه میدهند. رویترز در گزارشی نوشت اگرچه واشنگتن اعلام کرده توان نظامی ایران ویران شده، اما تهران همچنان حملات روزانهای در منطقه و علیه اسرائیل انجام میدهد.
هیچ نشانهای از فروپاشی نیست
شبکه NBC نیز به نقل از مقامات و تحلیلگران غربی اعلام کرد هیچ نشانهای از فروپاشی ساختار قدرت در ایران دیده نمیشود.
در حوزه نظامی، گزارشهایی از دستاوردهای میدانی ایران و محور مقاومت منتشر شد؛ از جمله انهدام جنگنده و پهپادهای پیشرفته، حملات موشکی به شهرهای اسرائیل، عملیات پهپادی علیه پایگاههای آمریکا و حملات سایبری گسترده.
پنهانکاری در اعلام تلفات
پایگاه اینترسپت نیز گزارش داد پنتاگون در حال پنهان کردن تلفات نیروهای آمریکایی در جنگ با ایران است.
دیلی میل نیز در گزارشی درباره خسارات نظامی آمریکا نوشت پهپادهای ارزانقیمت ایرانی توانستهاند سامانههای بسیار گرانقیمت دفاعی را هدف قرار دهند. در یکی از نمونهها، یک پهپاد ۳۵ هزار دلاری توانسته سامانه دفاع هوایی یک میلیارد دلاری را نابود کند.
فشار جنگ بر اسرائیل و متحدان آمریکا
رسانههای منطقهای نیز از فشارهای فزاینده جنگ بر اسرائیل و متحدان آمریکا گزارش دادهاند. شبکه تیآرتی اعلام کرد اسرائیل به دلیل افزایش حملات موشکی ناچار شده به سامانههای دفاع هوایی سطح پایینتر متوسل شود، زیرا ذخایر و توان تولید تسلیحات پیشرفته تحت فشار قرار گرفته است.
ایران در موضع قدرت
روزنامه معاریو نیز نوشت ایران خود را در موقعیت قدرت میبیند و تمایلی به مذاکره ندارد.
در حوزه اقتصادی، تایمز اسرائیل گزارش داد حدود نیمی از شرکتهای فناوری اسرائیل به دلیل کمبود نیروی انسانی با بحران مواجه شدهاند.
فرار به صحرای مصر
همزمان گزارشهایی از فرار برخی اسرائیلیها به صحرای سینای مصر منتشر شد. رسانه نیو عرب نوشت هزینه عبور از مرز و اقامت در هتلهای مصر برای این افراد به شکل قابل توجهی افزایش یافته است.
اتریش هم پا پس کشید
در سطح سیاسی نیز نشانههایی از شکاف در میان متحدان آمریکا دیده میشود. فایننشال تایمز گزارش داد عربستان سعودی از برخی مواضع ترامپ درباره پرداخت هزینه جنگ ناامید شده است. در اروپا نیز اتریش اعلام کرد درخواست آمریکا برای استفاده از حریم هوایی این کشور را رد کرده است؛ اقدامی که به گفته خبرگزاری فرانسه نشانهای از احتیاط فزاینده اروپا در قبال این جنگ است.
جمع بندی؛ شکاف در روایتها
در مجموع، مرور تیترها و تحلیلهای رسانههای بینالمللی در سیوچهارمین روز جنگ رمضان تصویری روشن از ابعاد جهانی این بحران ارائه میدهد. در چنین شرایطی، آنچه بیش از هر چیز توجه تحلیلگران را جلب کرده، شکاف میان روایتهای سیاسی و واقعیتهای میدانی است. در حالی که برخی رهبران از پایان نزدیک جنگ سخن میگویند، بازارها، رسانهها و تحولات منطقهای نشان میدهند این بحران هنوز در مرحلهای قرار دارد که پیامدهای آن میتواند برای مدت طولانی بر اقتصاد و سیاست جهانی سایه بیندازد.