چگونه روسیه و چین به چشمان ایران در آسمان تبدیل شدند؟

به گزارش شهرآرانیوز، اسناد نظامی فاش شده اخیر نشان می‌دهد در جریان جنگ ۴۰ روزه اخیر بین ایران با آمریکا و اسرائیل، ماهواره‌های چینی و روسی به‌طور مخفیانه تصاویر با وضوح بالا در اختیار ایران قرار دادند که به این کشور امکان داد پایگاه‌های نظامی آمریکا را با دقت بیشتری هدف قرار دهد. در حالی که هر دو کشور به‌صورت علنی در حاشیه این درگیری قرار داشتند، افزایش دقت حملات موشکی و پهپادی ایران نشان می‌داد که این کشور به اطلاعات پیشرفته خارجی دسترسی دارد؛ اطلاعاتی که فراتر از توانمندی‌های داخلی ایران بود. برنامه فضایی ایران نسبتاً محدود است و بعید به نظر می‌رسد که به‌تنهایی قادر به تولید چنین داده‌های دقیقی باشد.

ترکیب تصاویر ماهواره‌ای چینی و اطلاعات نظامی روسیه به‌طور قابل‌توجهی توان عملیاتی ایران را افزایش داد. این همکاری به تهران اجازه داد با تکیه بر نظارت مداوم از فضا، با دشمنانی که از نظر فناوری بسیار پیشرفته‌تر هستند مقابله کند. جنگ‌های مدرن به‌طور فزاینده‌ای تحت تأثیر این توانایی نظارت دائمی قرار گرفته‌اند؛ قابلیتی که امکان ردیابی تقریباً لحظه‌ای اهداف و تحرکات را فراهم می‌کند.

اسناد نظامی فاش‌شده نشان دادند که ایران از یک ماهواره ساخت چین به نام TEE-۰۱B استفاده کرده که توسط نیروی هوافضای سپاه پاسداران به کار گرفته شده است. این ماهواره که پیش‌تر به فضا پرتاب شده بود، تصاویری با دقت ۰٫۵ متر ارائه می‌دهد؛ دقتی که به‌مراتب بالاتر از سامانه‌های موجود ایران و هم‌سطح ماهواره‌های تجاری غربی است. چنین کیفیتی امکان شناسایی هواپیماها، خودرو‌ها و فعالیت‌های مشخص نظامی را فراهم می‌کند و به ایران برتری مهمی در هدف‌گیری می‌دهد.

این ماهواره از چندین پایگاه کلیدی آمریکا، از جمله پایگاه هوایی پرنس سلطان در عربستان سعودی، پایگاه موفق السلطی در اردن، مقر ناوگان پنجم آمریکا در بحرین و فرودگاه اربیل در عراق تصویربرداری کرده است. این مکان‌ها تقریباً هم‌زمان با ثبت تصاویر، هدف حملات ایران قرار گرفتند که نشان‌دهنده استفاده عملیاتی مستقیم از داده‌های ماهواره‌ای است.

هم‌زمان، ماهواره‌های نظامی روسیه نیز بر فراز منطقه حضور داشتند و تصاویر دقیق و تقریباً لحظه‌ای از مواضع آمریکا تهیه می‌کردند. سطح پیشرفته توان هدف‌گیری ایران زمانی آشکار شد که یک حمله دقیق منجر به نابودی یک هواپیمای نظارتی E-۳ Sentry به ارزش ۵۰۰ میلیون دلار شد. این دقت نشان‌دهنده دسترسی به منابع اطلاعاتی پیشرفته‌ای بود که پیش‌تر با ایران مرتبط دانسته نمی‌شد.

چین و روسیه هرگونه ارائه اطلاعات ماهواره‌ای به ایران را رد کرده‌اند، اما روابط طولانی‌مدت آنها با تهران شامل همکاری‌های اقتصادی، دیپلماتیک و نظامی است. روسیه سلاح در اختیار ایران قرار داده و در زمینه فناوری پهپاد همکاری کرده است، در حالی که شرکت‌های چینی فناوری‌های دوگانه‌ای فروخته‌اند که به توسعه تسلیحات ایران کمک می‌کند. ارزیابی‌های آمریکا نیز از تعامل میان نهاد‌های نظامی ایران و شرکت‌های ماهواره‌ای تجاری چینی خبر داده‌اند.

در ادامه حتما بخوانید عراقچی خطاب به فرمانده کل ارتش: امنیت امروز، مدیون مجاهدت نیروهای مسلح ماست

یک مقام ایرانی تأیید کرده که فناوری‌های چینی و روسی در طول درگیری مورد استفاده قرار گرفته و بسیار مؤثر بوده‌اند. پس از آتش‌بس نیز گفت‌و‌گو‌هایی درباره دریافت فناوری‌های دفاعی بیشتر از چین ادامه یافته است. همچنین گزارش‌های اطلاعاتی حاکی از آن بود که چین در حال آماده‌سازی ارسال سامانه‌های جدید پدافند هوایی به ایران است، هرچند پس از تحرکات دیپلماتیک این موضوع رد شد.

این تحولات موجب افزایش تنش‌های بین‌المللی شده است. ایالات متحده نسبت به نقش احتمالی چین ابراز نگرانی کرده، به‌ویژه در شرایطی که حضور دریایی خود را در تنگه هرمز که مسیر حیاتی انتقال نفت و منبع مهم واردات چین می‌باشد حفظ کرده است. چین تلاش کرده میان نقش یک میانجی بی‌طرف و حفظ روابط اقتصادی و راهبردی خود با ایران و کشور‌های خلیج فارس تعادل برقرار کند.

تحلیلگران تردید دارند که ارائه چنین توانمندی ماهواره‌ای بدون هماهنگی دولت چین انجام شده باشد و احتمال مستقل بودن شرکت‌های تجاری را کم می‌دانند. همچنین مشخص نیست که دسترسی ایران محدود به یک ماهواره است یا بخشی از یک شبکه گسترده‌تر و پنهان از دارایی‌های فضایی را شامل می‌شود.

اتکای ایران به پشتیبانی ماهواره‌ای خارجی نشان‌دهنده فاصله میان توانمندی‌های آن با قدرت‌های بزرگ فضایی است. در حالی که زیرساخت فضایی روسیه به دلیل وابستگی به فناوری‌های قدیمی رو به افول است، چین به‌سرعت حضور خود در فضا را گسترش داده و با داشتن بیش از هزار ماهواره که بسیاری از آنها برای رصد هستند به سطحی نزدیک به ایالات متحده رسیده، هرچند هنوز عقب‌تر است.

استفاده از ماهواره‌های تجاری در عملیات نظامی چالش جدیدی ایجاد کرده است. این سامانه‌ها به‌طور فزاینده‌ای در دسترس هستند و می‌توانند برای اهداف راهبردی مورد استفاده قرار گیرند، که کنترل آنها را دشوارتر می‌کند و تلاش‌ها برای محدودسازی گسترش این فناوری‌ها را پیچیده‌تر می‌سازد.

این وضعیت نشان‌دهنده تغییر گسترده‌تری در ماهیت جنگ است؛ جایی که نظارت فضایی نقش محوری دارد. گسترش شبکه‌های ماهواره‌ای باعث شده فعالیت‌های نظامی شفاف‌تر و پنهان‌سازی آنها دشوارتر شود. در نتیجه، نیرو‌های نظامی باید خود را با شرایطی تطبیق دهند که در آن حفظ محرمانگی بیش از پیش دشوار است و این موضوع پرسش‌های اساسی درباره آینده جنگ و جمع‌آوری اطلاعات را مطرح می‌کند.

در ادامه حتما ببینید ویدئو | ۲۹ فروردین روز ارتش جمهوری اسلامی ایران خجسته باد