به گزارش شهرآرانیوز؛ حمید سهرابپور، عضو پیوسته فرهنگستان علوم پزشکی و فوق تخصص بیماریهای تنفسی و ریه، گفت: این واژه ریشه یونانی دارد و به معنای «نفسنفس زدن» یا تنگی نفس است. متاسفانه بسیاری از بیماران با شنیدن این نام دچار ترس و نگرانی میشوند، در حالی که آسم در واقع یک بیماری التهابی مزمن در راههای هوایی است.
وی با بیان اینکه شیوع آسم در نقاط مختلف جهان متفاوت است، افزود: در کشورهای آمریکای شمالی، آمار ابتلا به این بیماری بین ۸ تا ۱۳ درصد جمعیت گزارش شده است. در برخی کشورها مانند استرالیا و نیوزیلند نیز این درصد به طور چشمگیری بالاتر است.
سهرابپور در خصوص وضعیت ایران اظهار داشت: طبق آمار سازمان بهداشت جهانی و موسسات بینالمللی، شیوع آسم در ایران بین ۵.۵ تا ۷.۵ درصد برآورد میشود.
وی افزود: با این حال، مطالعات انجام شده توسط برخی دانشگاههای علوم پزشکی کشور نشان میدهد که آمار ابتلا در ایران با کشورهای اروپایی همخوانی دارد و تفاوت فاحشی با آنها ندارد، هرچند که از نظر آمارهای مرجع جهانی، عدد ذکر شده برای ایران کمی پایینتر از میانگین جهانی است.
این فوق تخصص بیماریهای تنفسی در تشریح عوامل ایجادکننده آسم خاطرنشان کرد: تا حدود دو دهه پیش، تمرکز اصلی تحقیقات بر روی آلرژی و حساسیتهای معمولی بود. اما در دهههای اخیر مشخص شده است که آسم یک بیماری هتروژن (ناهمگون) است و تنها به بحث حساسیت محدود نمیشود.
وی ادامه داد: در بیماری آسم، سیستم دفاعی بدن و سلولهای التهابی فعال میشوند و با ترشح مواد واسطهای مانند سایتوکاینها، باعث التهاب راههای هوایی میگردند.
سهرابپور به یکی از تئوریهای جدید در زمینه آسم اشاره کرد و گفت: یکی از دلایل افزایش شیوع آسم در جهان، بهبود سطح بهداشت عمومی است. وقتی بیماریهای عفونی کاهش مییابند، سیستم ایمنی بدن به جای تمرکز بر مبارزه با عفونتها، بیشتر به سمت واکنشهای آلرژیک و التهابات غیرعفونی سوق پیدا میکند. این تغییر در عملکرد سیستم ایمنی، یکی از عوامل اصلی افزایش آمار آسم در دهههای اخیر در سراسر جهان محسوب میشود.
سهرابپور با اشاره به اینکه اگرچه نرخ مرگومیر ناشی از آسم معمولاً زیر دو درصد است، اما با افزایش شیوع این بیماری، آمار فوتیها نیز تا حدودی افزایش یافته است، افزود: امروزه مشخص شده که آسم یک بیماری واحد نیست، بلکه دارای فنوتیپهای (تیپهای) مختلفی است که از نظر مولکولی، سلولی و بالینی با یکدیگر تفاوت دارند.
وی یکی از شناختهشدهترین انواع آسم را «آسم آلرژیک یا آتوپیک» دانست و توضیح داد: این نوع آسم بیشتر در کودکان دیده میشود و اغلب با علائم غیرتنفسی دیگری مانند اگزما، آبریزش بینی یا پولیپ بینی همراه است. در این نوع بیماری، سلولهای التهابی به نام «اوزینوفیلها» نقش اصلی را ایفا میکنند.
سهرابپور ادامه داد: پاسخ به درمان با داروهای استنشاقی کورتونی در این بیماران معمولاً خوب است و بیماری کاملاً قابل کنترل است. جالب توجه اینکه بسیاری از کودکان مبتلا به این نوع آسم، با رسیدن به سن بلوغ، علائم بیماریشان فروکش کرده یا به طور کامل از بین میرود. همچنین شیوع این نوع آسم در پسران بیشتر از دختران است.
این فوق تخصص بیماریهای تنفسی به نوع دیگری از آسم اشاره کرد که معمولاً پس از سن بلوغ، اغلب در سنین ۱۴ یا ۱۵ سالگی به بعد ظاهر میشود.
سهرابپور تأکید کرد: برخلاف آسم آلرژیک کودکان، این نوع آسم در خانمها شایعتر است و معمولاً در بزرگسالی ادامه مییابد.
سهرابپور ادامه داد: نوع جدیدی از آسم است که در سنین بالای ۶۵ سالگی خود را نشان میدهد.
وی با مقایسه این نوع با سایر انواع آسم گفت: در آسمهای معمولی، علائم مانند تنگی نفس و خسخس سینه به صورت حملهای (به ویژه در اواخر شب و اوایل صبح) بروز میکند و این حملات معمولاً با دارو یا حتی بدون درمان، قابل برگشت و آرامبخش هستند. اما در آسم دیررس (بعد از ۶۵ سال)، انسداد راههای هوایی حالت ثابتتری دارد و قابلیت برگشتپذیری آن بسیار کمتر است. این ویژگی باعث میشود درمان این نوع آسم چالشبرانگیزتر باشد.
سهرابپور تصریح کرد: ما با فرمهای مختلفی از آسم سروکار داریم. شناخت دقیق هر یک از این فنوتیپها، با توجه به تفاوت در پاتوفیزیولوژی (مکانیسم بیماریزایی) آنها، تأثیر مستقیمی بر انتخاب روش درمانی و موفقیت در کنترل بیماری دارد.
منبع: فارس