وفایینیا | اولین نشست هماندیشی فعالان استارتآپی مشهد با موضوع «توسعه و ارتقای خدمات در حوزه مدیریتشهری» با حضور امیر ناظمی، رئیس سازمان فناوری اطلاعات کشور و شهریار آلشیخ، معاون برنامهریزی و توسعه سرمایه انسانی شهرداری مشهد برگزار شد.
در این نشست که در مرکز نوآوری شهری برپا شده بود، فعالان استارتآپی مشهد نظرات و پیشنهادهای خود را درباره اکوسیستم کارآفرینی شهر و عوامل مختلف مؤثر در رشد آن بیان کردند و درخواستهای خود را برای توسعه اکوسیستم استارتآپی مشهد با معاون وزیر ارتباطات و همچنین معاون برنامهریزی شهرداری مشهد مطرح کردند.
حمایت از استارتآپ های کوچک، نیاز حوزه کارآفرینی
محمدحسین راشدمحصل، مدیر دفتر منطقهای هلدینگ فناپ، با اشاره به اینکه شرکتهای بزرگ حاضر در تهران باید مراقب جایگاهشان در اکوسیستمهای شهرهایی مانند مشهد باشند، گفت: امروزه مشاهده میکنیم که شهرهای دیگر کشور در حال تبدیل شدن به فرصتهایی برای ورود شرکتهای بزرگ و موفق کشور هستند و این شرکتها باید با ورود به این شهرها از نیروهای متخصص و توانمند موجود در آنها در روند توسعه اکوسیستم استارتآپی کشور استفاده کنند. یکی از وظایف شرکتهای بزرگ حاضر در فضای استارتآپی کشور، حمایت از شرکتهای کوچکتر و انتقال تجربیات خود به آنها به منظور رشد و جلوگیری از شکستشان است. ما، در هلدینگ فناپ هم در سالهای اخیر تمام تلاش خود را برای این منظور به کار گرفتهایم و سعی کردهایم با آموزش و حمایت، به توسعه کسبوکارهای نوپا در اکوسیستم استارتآپی کشور کمک کنیم.
فضای منحصربهفرد استارتآپی مشهد
مصطفی مکارم، مدیر شتابدهنده فردوسی با اشاره به اینکه این شتابدهنده با نگاه ویژه به فضای استارتآپ شرق کشور ایجاد شد، بیان کرد: میتوان گفت دور بودن شهر مشهد از مرکز کشور در کنار روحیه کار تیمی مناسب بین فعالان کسبوکارهای نوپا، اکوسیستم استارتآپی مشهد را دارای ویژگیهای منحصربهفردی کرده است. به همین دلیل فضای کار استارتآپی در این شهر میتواند با سرعت خوبی به رشد خود ادامه دهد و حتی به همکاری با کشورهای همسایه هم روی بیاورد. در کنار حوزههای موجود در کسبوکارهای نوپای مشهدی، ورود به بحث کارآفرینی اجتماعی از مواردی است که کمتر به آن توجه شده است و ما در شتابدهنده فردوسی قصد داریم به این زمینه وارد شویم.
آموزش، نیاز استارتآپها
سیدحسن هاشمی، بنیانگذار گرینوب، با بیان اینکه متأسفانه سطح دانش دانش فعلی اکوسیستم استارتآپی ما با سطح روز در دنیا فاصله دارد، اظهار کرد: اشتیاق به کارهای استارتآپی در شرق کشور بسیار بالاست. امروزه بیش از 25هزار فارغالتحصیل بیکار در شرق کشور داریم، اما این افراد برای ورود موفق به فضای استارتآپی باید دانش خود را در این زمینه بالا ببرند. استارتآپهای زیادی را دیدهایم که بهدلیل همین نبود دانش، با شکست روبهرو شدهاند. برای اینکه بتوانیم در این حوزه کار ملی و بینالمللی انجام دهیم، باید بتوانیم سطح دانش خود را به سطح دانش دنیا نزدیک کنیم. برای همین منظور با وجود زحمتهای زیاد افراد بومی، باز هم نیازمند مربیها و استادانی در سطح بینالمللی هستیم. خواهش من این است که زمینههای ورود این افراد برای انتقال دانش به اکوسیستم استارتآپی شرق کشور مهیا شود.
او در ادامه اظهار کرد: در کنار این موضوع، ما نیازمند تعریف برخی مگاپروژههای ملی و محلی در زمینه استارتآپها هستیم. برای انجام این مگاپروژهها استارتآپها در خوشههای مختلف میتوانند در مسیر مشخصی حرکت کنند و قطعا پروژههایی از این جنس میتواند ماهیت بینالمللی داشته باشد و با انجام آن هم کار اقتصادی بزرگی انجام میشود و هم در این راستا انرژی افراد حاضر در اکوسیستم استارتآپی هدر نمیرود.
به دنبال رقابت عادلانه
احسان صفار، مدیرعامل تاچسی، نیز با اشاره به رقابت نابرابر بین استارتآپهای دارای سرمایه هنگفت با دیگر اعضای حاضر در اکوسیستم استارتآپی گفت: یکی از مشکلات ما سیاستهایی است که استارتآپهای بزرگتر در بازار رقم میزنند و باعث سخت شدن رقابت برای دیگر کسبوکارها میشوند. در بعضی کشورها با وجود اقتصاد آزاد، راهکارهایی برای حمایت از استارتآپهای کوچکتر اندیشیده میشود تا از اختلال در کار استارتآپهای متوسط و کوچک جلوگیری شود. به نظر من در حوزه حاکمیتی باید در این باره راهکارهایی ارائه شود. در مشهد استارتآپهای قوی و خوبی داریم، اما معمولا حجم سرمایه آنها خیلی نیست و در صورت نبود حمایتها، نمیتوانند با شرکتهای دارای سرمایه رقابت سالمی داشته باشند.
مهاجرت استارتآپیهای تهرانی به مشهد
جواد عامل از استارتآپ نشان با اشاره به موفقیت چشمگیر مشهد در حوزه کسبوکارهای استارتآپی اظهار کرد: بخشی از علت موفقیت فضای استارتآپی در مشهد را باید در تاریخچه و فضای اجتماعی موجود در این شهر جستوجو کرد. جالب اینجاست که خوب بودن تیمها و افراد متخصص مشهدی باعث مهاجرت بعضی از استارتآپهای تهرانی به این شهر شده است. از فناپ میتوان بهعنوان یکی از این نمونهها نام برد. این روزها صحبت از این است که استارتآپهایی مانند کافهبازار، اسنپ و تپسی هم دفاتری در مشهد داشته باشند. این مسئله موجب خوشحالی است و این اتفاق مطمئنا در سالهای آینده موجب شتاب اکوسیستم استارتآپی در مشهد خواهد شد. البته به همین نسبت نیاز است که توجه نهادهای حاکمیتی از جمله وزارت ارتباطات به مشهد، متفاوتتر از قبل شود.
نیاز فعالان اینترنت اشیا به قانونگذاری
مهدی انجیدنی، مدیرعامل پیامرسان گپ، در این نشست به موضوع کسبوکارهای فعال در حوزه اینترنت اشیا پرداخت و گفت: این روزها به موضوع اینترنت اشیا در بین استارتآپهای دنیا بسیار توجه شده است و در بسیاری از خدماتشهری استفاده میشوند. ما هم استارتآپهایی داریم که در حال کار روی این فناوری هستند، اما دغدغه تمام این کسبوکارها این است که تا چه سطحی به نگهداری و تحلیل روی دادههای بهدستآمده مجاز هستند. با توجه به اینکه ما در مشهد موفق شدهایم که چند استارتآپ در حوزه اینترنت اشیای نسل پنجم را حمایت کرده و راهاندازی کنیم، قانونگذاری در این زمینه و مشخص شدن نحوه کار این کسبوکارها میتواند کمک زیادی به موفقیتشان بکند.
امیر ناظمی در همین زمینه و در پاسخ به انجیدنی گفت: شورای فضای مجازی 2ماه پیش مصوبهای را تأیید کرد که بر اساس آن، تنها شرط برای جمعآوری اطلاعات در زمینه اینترنت اشیا، وجود سرورهای این استارتآپها در داخل کشور است.
تبدیل مشهد به قطب استارتآپهای فینتک کشور
در این نشست شهریار آلشیخ، معاون برنامهریزی و توسعه سرمایه انسانی شهرداری، با اشاره به ساختار توسعهای در مشهد گفت: محور توسعه شهر مشهد در برنامههای اول و دوم توسعهای کشور بر بستر اقتصاد کشاورزی گذاشته شده بود. صنایع شکلگرفته در استان هم بر همین محور بودهاند. کمکم قطعهسازی و صنایع ماشینسازی در مشهد رشد میکند. درواقع قطعهسازی در محور برنامههای توسعه مشهد قرار نداشت، اما بهدلیل توانمندیهای فردی برخی اشخاص، این صنعت هم در مشهد پا گرفت.
آلشیخ با بیان اینکه یکی از ویژگیهای دیگر خراسان، کمبود صنایع بزرگ در اقتصاد این استان است، بیان کرد: وضعیت اقتصادی این استان بیشتر بر محور بخش خصوصی است، بنابراین حوزه فعالیتهای استارتآپی که در مشهد شکل میگیرد، جنبه تبلیغاتی ندارد و واقعیتر است. ساختار گردشگری اقتصاد شهر هم باعث افزایش نقدینگی شناور در مشهد شده است. به همین دلیل قصد داریم از این زمینه در تبدیل مشهد به قطب فناوریهای مالی کشور برنامهریزی کنیم. به همین دلیل هم در تلاش هستیم تا از استارتآپهای مبتنی بر فناوری «فینتک» حمایت کنیم.
او با اظهار امیدواری درباره اینکه مشهد بتواند در حوزه فینتک عملکرد قوی در آینده داشته باشد، گفت: البته در این زمینه شهرداری قصد ورود مستقیم به اکوسیستم استارتآپی را ندارد و تلاش میکنیم که از طریق حمایت از بخش خصوصی به این حوزه کمک کنیم. کمکهای ما هم در 2زمینه تقسیمبندی میشود؛ اول ارائه دادههای شهری به استارتآپها برای ایجاد کسبوکار مبتنی بر آنها و دوم هم شناسایی مسائل شهری و ارائه آنها به استارتآپها، تا بتوانند کسبوکار خود را بر اساس حل این مسائل پایهریزی کنند و شهرداری را بهعنوان مشتری محصول یا خدمت داشته باشند. توقع داریم که مجموع این برنامهریزیها در فاصله 3 تا 4سال بتواند به رشد و توسعه اکوسیستم استارتآپی مشهد کمک خوبی بکند.
آلشیخ به نقش مگاپروژهها در کمک به استارت آپها هم پرداخت و در این زمینه خاطرنشان کرد: در مدیریتشهری مشهد در حال تعریف مگاپروژههایی در حوزه شهری هستیم که مهمترین آنها پروژه «اپ شهروندی» است. این طرح برای ما از اهمیت زیادی برخوردار است و خیلی از اجزای برنامههای بعدی ما به آن متصل میشود. این طرح محدود به مشهد هم نیست و به آن نگاه ملی داریم و استارتآپها میتوانند در به نتیجه رسیدن این مگاپروژه به ما کمک کنند. آرزوی ما در مدیریتشهری این است که با رونق گرفتن کسبوکارهای نوپا در مشهد، نخبگان ما برای پیشرفت مجبور به مهاجرت به تهران نباشند و بتوانیم از خدمات و تخصص آنها در همین شهر استفاده کنیم.
نوآوری در کلام اخوان
در انتهای این جلسه امیر ناظمی، رئیس سازمان فناوری اطلاعات کشور، با بیان اینکه مشهد شهر مهدی اخوانثالث است، گفت: نوآوری بحث مهمی در کسبوکارهای استارتآپی است و من میخواهم با اشاره به 2ویژگی شعر اخوان، درباره نوآوری صحبت کنم. اخوان واسطهای بین شعر سنتی و شعر نو بود. مهم بودن شعر اخوان به این دلیل بود که فهمید گذر از سنت و رسیدن به نوآوری یکشبه اتفاق نمیافتد. ما برای رسیدن به آن باید یک مسیر را طی کنیم و نوگرایی یکشبه اتفاق نمیافتد. خیلی وقتها مجبور میشویم که سطح انتظارات خود را پایین بیاوریم تا آهستهآهسته مسیر حرکت به سمت نوآوری را بپیماییم. یکشبه نمیتوان به تمام مشکلات استارتآپها رسیدگی کرد و شرایط را برای این مدل کسبوکارهای نوآور بهینه کرد.
ناظمی با اشاره به اینکه ویژگی دوم شعر اخوان ثالث، آشنایی او با موسیقی است، گفت: نوآوری هم مانند شعر یک مسئله تکوجهی نیست. نمیتوانیم فقط فناوریهای نوگرایی را داشته باشیم و در کنار آنها دولت نوگرا یا آموزش نوگرا یا نهادهای مالی نوگرا نداشته باشیم. مؤلفههای مختلف باید با هم همراه شوند تا بتوانیم به نوگرایی برسیم. در جامعه استارتآپی مشهد به این حوزه خوب پرداخته شده است، اما باز هم جای پیشرفت زیادی در این زمینه وجود دارد که امیدوارم با توجه به این مطلب، در آینده شاهد رشد خوب جامعه استارتآپی مشهد و نقش تأثیرگذار آن در توسعه کشور باشیم.
او با بیان اینکه در حوزه استارتآپها کشور به 3بخش تقسیم میشود، اظهار کرد: اول تهران، بعد مشهد، سپس بقیه کشور. در واقع بقیه استانهای کشور هیچکدام در سطح بلوغ تهران و مشهد نیستند. 50نرمافزار اول در کشور متعلق به مشهد و تهران هستند و دیگر شهرهای کشور هیچ نقشی در این زمینه ندارند. خیلی خوشحالم که مشهد توانسته است تمرکز این حوزه را از تهران کم کند. به همین دلیل نقش اکوسیستم استارتآپی مشهد برای ما بسیار مهم است و خوشحالم که مدیران شهری مشهد هم نوگرا هستند و از این حوزه حمایتهای خوبی انجام میدهند.