سعیدرضا یزدی، در گفتگو با شهرآرانیوز اظهار کرد: از طرف دیگر، تولید را نمیتوان همزمان با کاهش مصرف، بهسرعت کم کرد؛ چون چرخه تولید مرغ تخمگذار یک فرآیند بلندمدت است و حدود ۹۰ هفته، یعنی نزدیک به ۱۸ ماه طول میکشد. اگر تولید را در تابستان پایین بیاوریم، در نیمه دوم سال که مصرف بالا میرود، با کمبود تولید مواجه میشویم.
وی افزود: به همین دلیل، یکی از ابزارهای مدیریتی ما صادرات است تا مازاد تولید به خارج از کشور ارسال شود و بازار داخلی نیز از نظر عرضه و تقاضا به تعادل برسد. اما بهدلیل مشکلاتی که جنگ تحمیلی سوم ایجاد کرد، صادرات ما به خارج کشور تقریبا بهطور کامل متوقف شد. از سوی دیگر، با هدف تنظیم بازار داخل، صادرات ممنوع شد.
مدیرعامل اتحادیه مرغداران مرغ تخمگذار خراسان رضوی با بیان اینکه در روزهای اخیر شرایط کشور به ثبات نسبی رسیده و همچنان با مازاد تولید روبهرو هستیم، گفت: قیمت تخممرغ درب مرغداری به حدود ۱۶۵ تا ۱۷۰ هزار تومان رسید، در حالیکه قیمت واقعی تمامشده با احتساب ۱۰ درصد سود برای مرغدار، اکنون حدود ۲۵۲ هزار تومان است. این فاصله قیمتی یعنی تولیدکننده دوباره وارد مسیر زیان شده است.
او هشدار داد: اگر این روند کنترل نشود، همان اتفاقی که در اسفند و فروردین رخ داد تکرار میشود؛ یعنی مرغداران برای کاهش زیان، به سمت حذف گلههای مولد میروند و این موضوع در آینده میتواند بازار را با چالش جدی مواجه کند.
یزدی در پاسخ به این سوال که «آیا اکنون شرایط برای صادرات مناسب است؟» توضیح داد: بله، وقتی مازاد تولید داریم، صادرات میتواند به خروج بخشی از تولید از بازار داخل کمک کند؛ در نتیجه عرضه و تقاضا بالانس میشود و قیمت به سطح منطقیتری میرسد؛ سطحی که تولیدکننده بتواند تولید را ادامه دهد. در غیر این صورت، زیان روزانه و پشتسرهم باعث میشود تولیدکننده توان تامین نقدینگی را از دست بدهد.
وی با اشاره به سختتر شدن تامین سرمایه در گردش پس از تغییرات ماههای اخیر گفت: از حدود دیماه سال گذشته، بعد از آزادسازی قیمت ارز، سرمایه در گردش واحدها تقریبا ۴ تا ۵ برابر شده و تامین نقدینگی بسیار دشوار شده است. بسیاری از مرغداران به این سمت میروند که برای ادامه بقا، با حدود ۵۰ درصد ظرفیت کار کنند تا هم تولید متوقف نشود و هم فشار نقدینگی قابل مدیریتتر باشد.
مدیرعامل اتحادیه شرکتهای تعاونی مرغداران مرغ تخمگذار خراسان رضوی با اشاره به وضعیت تولید و مصرف تخممرغ در استان گفت: در حال حاضر میزان تولید تخممرغ در خراسان رضوی روزانه بین ۴۰۰ تا ۴۲۰ تن است، در حالی که مصرف روزانه استان حدود ۲۵۰ تا ۳۰۰ تن برآورد میشود.
یزدی توضیح داد: همه مازاد تولید لزوما صادر نمیشود، بلکه بخشی از آن به استانهایی مانند تهران و استانهای شمالی منتقل میشود. در مجموع میتوان گفت حدود ۳۵ تا ۴۰ درصد از تولید استان مازاد بر مصرف داخلی استان است که باید برای آن بازار مصرف در داخل یا خارج از کشور پیدا شود.
او در پاسخ به این پرسش که آیا صادرات موجب افزایش قیمت تخممرغ برای مصرفکننده داخلی میشود یا نه، تاکید کرد: قیمت باید بهگونهای تعیین شود که هم تولیدکننده توان ادامه فعالیت داشته باشد و هم مصرفکننده بتواند به یک محصول پروتئینی باکیفیت و در دسترس دست پیدا کند. اگر قیمت آنقدر پایین بیاید که مرغدار دیگر انگیزهای برای تولید نداشته باشد، در نهایت با کاهش تولید مواجه میشویم و کشور ناچار به واردات تخممرغ بیکیفیت از خارج خواهد شد؛ همانطور که در سالهای گذشته چنین تجربهای را داشتیم.
یزدی با بیان اینکه حفظ خودکفایی در تولید تخممرغ از اولویتهای اصلی این صنعت است، گفت: سیاست وزارت جهاد کشاورزی، اتحادیه میهن و تشکلهای استانی این است که این خودکفایی از دست نرود. هرچند در یک سال گذشته صنعت مرغ تخمگذار با تنشهای متعددی از جمله جنگ ۱۲ روزه، اعتصاب کامیونداران، آزادسازی ارز، جنگ رمضان و حتی محاصره دریایی مواجه بوده، اما تلاش مجموعه تولید این بوده که چرخه تولید حفظ شود و تولیدکننده دلسرد نشود.
وی با اشاره به فشار سنگین زیان بر واحدهای تولیدی اظهار کرد: در مقاطعی یک مرغداری ۳۰ هزار قطعهای روزانه تا ۱۰۰ میلیون تومان ضرر میداد. این زیان روزانه قابل جبران نیست، زیرا مرغداری مثل یک کارخانه صنعتی نیست که بتوان چند روز آن را تعطیل کرد تا هزینهها کنترل شود. مرغ زنده هر روز نیاز به دان، آب، نور، دما، واکسیناسیون و مراقبت دارد و اگر هر کدام از این موارد مختل شود، از مدار تولید خارج میشود.
مدیرعامل اتحادیه مرغداران مرغ تخمگذار خراسان رضوی ادامه داد: بر همین اساس، قیمت تخممرغ باید بهگونهای باشد که هم هزینههای تولید پوشش داده شود و هم محصول با قیمت منطقی به دست مردم برسد. آنالیز قیمت تمامشده تخممرغ در اختیار نهادهای اجرایی و جهاد کشاورزی استان قرار گرفته و بر اساس این محاسبات، قیمت منطقی درب مرغداری حدود ۲۵۷ هزار تومان است. با احتساب هزینههای بعدی در شبکه توزیع و خردهفروشی، این رقم حدود ۲۳ درصد افزایش پیدا میکند تا به قیمت نهایی برای مصرفکننده برسد.