جمع آوری ۱۴۹۰ تن زباله از منطقه ثامن در ایام نوروز زائران خروج از مشهد را به ساعات پایانی تعطیلات نوروز موکول نکنند بازگشت محدودیت‌های ترافیکی مشهد به روال عادی از ۱۶ فروردین ۱۴۰۴ شهردار مشهد خبر داد: کاشت ۱۸۰ هزار گل لاله در پارک‌های شهر به مناسبت برگزاری کنگره ۱۸ هزار شهید استان استاندار خراسان رضوی: مشهد در طراحی فضای سبز و پاکیزگی در کشور الگو بوده است | پیش‌بینی حضور ۶.۵ تا ۷ میلیون نفری زائران در مشهد شهردار مشهد مقدس: پروژه اتصال بولوار امام‌خمینی‌(ره) به بولوار نماز تا خرداد ۱۴۰۴ به بهره‌برداری می‌رسد+ فیلم آلودگی هوا در ۵ منطقه کلانشهر مشهد (۱۴ فروردین ۱۴۰۴) فرماندار مشهد: امسال یکی از بهترین سال‌ها را در مدیریت زائران داشتیم | حضور بالغ بر ۶ میلیون زائر در مشهد اسکان بیش از ۸۳ هزار زائر در مراکز موقت و اضطراری شهرداری مشهد تا ۱۲ فروردین استقبال بی‌نظیر مردم از بوستان‌های شهر مشهد در روز طبیعت ۱۴۰۴ نمایش «سیر ولایت» در بزرگترین ویدئومپینگ کشور در مشهد (۱۳ فروردین ۱۴۰۴) مسافران نوروزی پایانه اتوبوسرانی امام رضا (ع) در آستانه میلیونی‌ شدن | ۱۷ درصد از کل زائران مشهد، مسافر اتوبوس هستند رقابت با قاب‌های بهاری۱۴۰۴ | جشنواره تولیدات رسانه‌ای از هنر‌های شهری مشهد در ایام نوروز برگزار می‌شود ترافیک سنگین در مسیر‌های بازگشت از ییلاقات مشهد (۱۳ فروردین ۱۴۰۴) «نوبهار» تجربه‌ای شاد و متفاوت برای خانواده‌های مشهدی | نشاط بهاری، ارمغان جشنواره گل نوبهار در بوستان برکت + فیلم افزایش ۶۰ درصدی استفاده از دوچرخه‌های بایدو مشهد در نوروز ۱۴۰۴ | دوچرخه برای بانوان، امروز رایگان است (۱۳ فروردین ۱۴۰۴) ظرفیت پذیرش کمپ غدیر و بوستان وکیل‌آباد مشهد تکمیل شد | مردم به بوستان‌های دیگر تغییر مسیر بدهند شهردار مشهد مقدس: محور کار ما در مدیریت شهری ارتقای محیط زیست است + فیلم ترافیک سنگین و پرحجم در مسیر‌های خروجی مشهد (۱۳ فروردین ۱۴۰۴) | پلیس: مردم از رانندگی شتاب‌زده پرهیز کنند سرویس‌دهی ویژه مترو مشهد در روز طبیعت (۱۳ فروردین ۱۴۰۴) لغو رویداد «نورنما» در میدان شهدا مشهد در پی بارش باران(۱۲ فروردین ۱۴۰۴)
سرخط خبرها

زمرد ملک و کاشی‌های زرین‌فام حرم مطهر امام رضا (ع)

  • کد خبر: ۴۷۹۳۴
  • ۰۵ آبان ۱۳۹۹ - ۱۲:۲۹
  • ۱
زمرد ملک و کاشی‌های زرین‌فام حرم مطهر امام رضا (ع)
کاشی و معرق از جمله هنر‌های سنتی محسوب می‌شوند که در اماکن مذهبی، چون بقاع متبرکه، مساجد و بنا‌هایی با معماری اسلامی تجلی پیدا کرده‌اند.
غلامرضا آذری خاکستر | شهرآرانیوز؛ خاستگاه این هنر‌ها به اوایل سده اسلامی می‌رسد و در طول تاریخ فراز و نشیب‌هایی داشته است. کاشی سنجری یا زرین‌فام از قدیمی‌ترین کاشی‌هایی است که در حرم مطهر رضوی کاربرد داشته است و آثار باقی‌مانده حکایت از آن دارد که برخی از این کاشی‌ها به دوره سلجوقی می‌رسد. جالب است بدانید در بین کتیبه‌های باقی‌مانده در کاشی‌های حرم مطهر، نام زنی هنرمند و نیکوکار به نام «ترکان‌زمرد» هم وجود دارد. در مجموع، در دوره سلجوقیان زنان از جایگاه ویژه‌ای برخوردارند و در امور مختلف مشارکت دارند، زیرا بنابر شواهد تاریخی، در اواخر دوره سلجوقیان ترکان زمرد بانی تزییناتی در حرم مطهر امام رضا (ع) است. او دختر سلطان محمود سلجوقی (۵۲۵-۵۲۲ قمری) بود و از جمله بانیان کاشی‌های هشت‌ضلعی بسیار نفیس مربوط به سال ۵۵۷ هجری قمری محسوب می‌شود. تاریخ حرم مطهر حکایت از آن دارد که امیر عمادالدوله اوایل قرن ششم هجری حرم را مرمت کرد و شرف‌الدین ابوطاهر قمی، وزیر سلطان سنجر، گنبدی بر فراز بقعه بنا کرد. ترکان زمرد سلجوقی نیز ازاره حرم مطهر را با کاشی‌های نفیس سنجری آراست. بنابر گزارش مؤلف «مطلع‌الشمس» که از منابع مهم دوره قاجار محسوب‌می‌شود.
 
در بین کاشی‌های حرم مطهر نام ملک زمرد، دختر سلطان محمود، را می‌توان مشاهده کرد. در مطالعه آثار باقی‌مانده آمده است: زمرد ملک با الغ ترکان خاتون، بنت محمود بن محمد بن بغراخان، خواهرند. قسمتی از کاشی‌های زرین فام حرم به کاشی‌های ناودانی موسوم‌اند و به صورت نواری باریک به عرض ۱۰ سانتی‌متر و به خط نسخ و رنگ قهوه‌ای، بین کاشی‌های کتیبه‌دار برجسته و کاشی‌های ازاره قرار گرفته‌اند و به مرور زمان بخشی از کاشی‌ها آسیب دیده‌اند. متن این کتیبه‌ها را عبدالحمید مولوی مرتب کرده که ترکان زمرد ملک بنت سلطان محمود نیز در بین دیگر اسامی وجود دارد. بنابراین، ترکان زمرد بانی ساخت کاشی‌های ازاره روضه منوره است. او دختر سلطان محمود بن محمد بن بغراخان است که پدرش خواهرزاده سلطان سنجر بوده است. در نقل قول‌های متعدد به این کاشی‌ها «سنجری» نیز گفته می‌شود. در حرم مطهر رضوی یادگار‌های دیگری نیز از این بانوی هنرمند باقی مانده است به طوری که نام او در ردیف زنان واقف نیز به شمار می‌رود، زیرا این بانوی هنرمند واقف و کاتب جزوات قرآنی با شماره ثبت اموال ۴۵۲۷ است. در مرکز نسخ خطی کتابخانه آستان قدس رضوی جزوات قرآنی از دوره سلجوقی وجود دارد که به خط زمرد ملک نگاشته و در قرن ششم به دست ایشان وقف شده است. متن وقف‌نامه چنین است: اقل نوشت و وقف کرد این سی پاره بر مشهد مقدس رضوی سلام ا... تعالی علی ساکنه زمرد ملک بنت سلطان محمود و هذا خط‌ها تقبل ا... منها.
گزارش خطا
ارسال نظرات
دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تائید توسط شهرآرانیوز در سایت منتشر خواهد شد.
نظراتی که حاوی توهین و افترا باشد منتشر نخواهد شد.
نظرات بینندگان
انتشار یافته: ۱
در انتظار بررسی: ۰
غیر قابل انتشار: ۰
محمد رضا حشمت خواه
Iran (Islamic Republic of)
۱۴:۵۹ - ۱۳۹۹/۰۸/۰۵
0
0
وجود این کاشی ها نشان می‌دهد که در حمله مغولان کل بنای حرم امام رضا علیه السلام آسیب ندیده است زیرا حمله مغولان بعد از دوره سلجوقیان بوده است.
پربازدید
{*Start Google Analytics Code*} <-- End Google Analytics Code -->