دستگاه حفارتونل خط چهار مترو مشهد در مسیر میدان شهدا نور‌ها فراتر از یک ابزار بصری در شهرها قلندر شریف خبر داد: کلنگ‌زنی و بهره‌برداری از ۴۷ پروژه عمرانی طی هفته آینده در مشهد اجرای پروژه از داده تا تصمیم در رصدخانه شهری مشهد شهردار مشهد مقدس از افزایش رضایتمندی زائران دهه آخر صفر از خدمات مدیریت شهری خبر داد «دکترین پیرامونی»، رویکردی پیشگیرانه در مدیریت اراضی حریم شهر هشدار هواشناسی خراسان رضوی | وزش باد شدید و خیزش گردوخاک تا اوایل هفته آینده (۶ شهریورماه ۱۴۰۴) تسریع پروژه آزادراه حرم تا حرم به صورت مشارکتی نایب‌رئیس شورای اسلامی شهر مشهد: برای نام‌گذاری دهه مقاومت در دی‌ماه، از روز شهادت سردار سلیمانی تا روز غزه، تلاش می‌کنیم شهردار مشهد مقدس: حمایت از جبهه مقاومت روزبه‌روز ویژه‌تر می‌شود | برگزاری نشست شهرداران و حامیان غزه در مشهد در دی‌ماه ۱۴۰۴ + فیلم اجرای پروژه‌های زودبازده در محله کارگران مشهد | مشکلات شهری رفع شده‌ای که از سوی شهروندان مطرح شده است + فیلم جابجایی بیش از ۲ میلیون نفر توسط مترو مشهد در چهار روز پایانی ماه صفر بازارها، هنوز هم گرم و جاندار بر گرداگرد حرم مطهر امام رضا (ع) حلقه زده‌اند | آن تکثر پر آب‌‎ورنگ شلوغ مقاومت «داراب‌میرزا جهانسوزی» در مقابل ارتش سرخ بلشویک | او ارتش یک‌نفره بود فراخوان مشارکت در سومین جشنواره ملی «خانواده ورزش» در مشهد گلایه شهروندان از متروکه شدن کتابخانه بهمن که روزگاری قلب فرهنگی محله الهیه مشهد بود میزبانی همه هتل‌های خراسان رضوی از زائران دهه آخر ماه صفر ۱۴۰۰ میلیارد تومان اوراق مشارکت برای ساخت تصفیه خانه در مشهد تعهد شورای‌ ششم برای کاهش فاصله‌های اجتماعی در مشهد و گسترش فرهنگ همیاری
سرخط خبرها

زمرد ملک و کاشی‌های زرین‌فام حرم مطهر امام رضا (ع)

  • کد خبر: ۴۷۹۳۴
  • ۰۵ آبان ۱۳۹۹ - ۱۲:۲۹
  • ۱
زمرد ملک و کاشی‌های زرین‌فام حرم مطهر امام رضا (ع)
کاشی و معرق از جمله هنر‌های سنتی محسوب می‌شوند که در اماکن مذهبی، چون بقاع متبرکه، مساجد و بنا‌هایی با معماری اسلامی تجلی پیدا کرده‌اند.
غلامرضا آذری خاکستر | شهرآرانیوز؛ خاستگاه این هنر‌ها به اوایل سده اسلامی می‌رسد و در طول تاریخ فراز و نشیب‌هایی داشته است. کاشی سنجری یا زرین‌فام از قدیمی‌ترین کاشی‌هایی است که در حرم مطهر رضوی کاربرد داشته است و آثار باقی‌مانده حکایت از آن دارد که برخی از این کاشی‌ها به دوره سلجوقی می‌رسد. جالب است بدانید در بین کتیبه‌های باقی‌مانده در کاشی‌های حرم مطهر، نام زنی هنرمند و نیکوکار به نام «ترکان‌زمرد» هم وجود دارد. در مجموع، در دوره سلجوقیان زنان از جایگاه ویژه‌ای برخوردارند و در امور مختلف مشارکت دارند، زیرا بنابر شواهد تاریخی، در اواخر دوره سلجوقیان ترکان زمرد بانی تزییناتی در حرم مطهر امام رضا (ع) است. او دختر سلطان محمود سلجوقی (۵۲۵-۵۲۲ قمری) بود و از جمله بانیان کاشی‌های هشت‌ضلعی بسیار نفیس مربوط به سال ۵۵۷ هجری قمری محسوب می‌شود. تاریخ حرم مطهر حکایت از آن دارد که امیر عمادالدوله اوایل قرن ششم هجری حرم را مرمت کرد و شرف‌الدین ابوطاهر قمی، وزیر سلطان سنجر، گنبدی بر فراز بقعه بنا کرد. ترکان زمرد سلجوقی نیز ازاره حرم مطهر را با کاشی‌های نفیس سنجری آراست. بنابر گزارش مؤلف «مطلع‌الشمس» که از منابع مهم دوره قاجار محسوب‌می‌شود.
 
در بین کاشی‌های حرم مطهر نام ملک زمرد، دختر سلطان محمود، را می‌توان مشاهده کرد. در مطالعه آثار باقی‌مانده آمده است: زمرد ملک با الغ ترکان خاتون، بنت محمود بن محمد بن بغراخان، خواهرند. قسمتی از کاشی‌های زرین فام حرم به کاشی‌های ناودانی موسوم‌اند و به صورت نواری باریک به عرض ۱۰ سانتی‌متر و به خط نسخ و رنگ قهوه‌ای، بین کاشی‌های کتیبه‌دار برجسته و کاشی‌های ازاره قرار گرفته‌اند و به مرور زمان بخشی از کاشی‌ها آسیب دیده‌اند. متن این کتیبه‌ها را عبدالحمید مولوی مرتب کرده که ترکان زمرد ملک بنت سلطان محمود نیز در بین دیگر اسامی وجود دارد. بنابراین، ترکان زمرد بانی ساخت کاشی‌های ازاره روضه منوره است. او دختر سلطان محمود بن محمد بن بغراخان است که پدرش خواهرزاده سلطان سنجر بوده است. در نقل قول‌های متعدد به این کاشی‌ها «سنجری» نیز گفته می‌شود. در حرم مطهر رضوی یادگار‌های دیگری نیز از این بانوی هنرمند باقی مانده است به طوری که نام او در ردیف زنان واقف نیز به شمار می‌رود، زیرا این بانوی هنرمند واقف و کاتب جزوات قرآنی با شماره ثبت اموال ۴۵۲۷ است. در مرکز نسخ خطی کتابخانه آستان قدس رضوی جزوات قرآنی از دوره سلجوقی وجود دارد که به خط زمرد ملک نگاشته و در قرن ششم به دست ایشان وقف شده است. متن وقف‌نامه چنین است: اقل نوشت و وقف کرد این سی پاره بر مشهد مقدس رضوی سلام ا... تعالی علی ساکنه زمرد ملک بنت سلطان محمود و هذا خط‌ها تقبل ا... منها.
گزارش خطا
ارسال نظرات
دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تائید توسط شهرآرانیوز در سایت منتشر خواهد شد.
نظراتی که حاوی توهین و افترا باشد منتشر نخواهد شد.
نظرات بینندگان
انتشار یافته: ۱
در انتظار بررسی: ۰
غیر قابل انتشار: ۰
محمد رضا حشمت خواه
Iran (Islamic Republic of)
۱۴:۵۹ - ۱۳۹۹/۰۸/۰۵
0
0
وجود این کاشی ها نشان می‌دهد که در حمله مغولان کل بنای حرم امام رضا علیه السلام آسیب ندیده است زیرا حمله مغولان بعد از دوره سلجوقیان بوده است.
پربازدید
آخرین اخبار پربازدیدها چند رسانه ای عکس
{*Start Google Analytics Code*} <-- End Google Analytics Code -->