عطایی/ صدر - اینجا باغ گیاه شناسی در خیابان پروین اعتصامی است. مراسم روز پناهنده است و باید طبق روال سالهای گذشته در محدودهای نزدیک به گلشهر برگزار میشد اما به خاطر نبود سالن مناسب با ظرفیت بالا در منطقه5، اینجا برگزار شده است. بماند که اینجا هم چنگی به دل نمیزند و همه میگویند که همان پارسال در پارک وحدت بهتر بوده است. بگذریم! سیل جمعیت و خودروهای پلاک سیاسی و دولتی نشان از
تشریف فرمایی مقامات مسئول است. ما در منطقه5 و به سبب همشهری بودن با پناهندگان افغانستانی این مراسم را پوشش میدهیم. به قول مدیر مسئول روزنامهمان آقای خرمی که همین هفته قبل میگفت: «بعضی از مهاجران از ما شهروندتر هستند.» از در باغ که وارد میشویم کارت میهمان دریافت میکنیم وگر نه در روز عادی باید پول بپردازیم. در میانه مسیر بلند تا سالن محل برگزاری همایش، غرفهها دایر شده است. جوانها در حال آمادهسازی آنها هستند تا بعد مراسم میزبان میهمانان خود باشند. روز پناهنده است و همانند سالهای گذشته کارها به دوش خود پناهندگان. در ادامه گزارشی از چند و چون برگزاری مراسم را میخوانید.
چهرههای شاد و خوشحال
سالن پر شده و تقریبا صندلی خالی وجود ندارد. خبرنگاران و اصحاب رسانه زیادی از ایران و کشور افغانستان برای پوشش خبری مراسم روز پناهنده آمدند. برای اینکه تسلط بیشتری به برنامه داشته باشیم به جلو سن میرویم و در ردیفهای جلو مینشینیم. رفت و آمد زیادی در سالن مراسم است. انتهای سالن و پشت سن تعدادی از کودکان در حال تمرین سرود هستند و کمی ازدحام شده است. صدا به انتهای سالن نمیرسد و بعد از یک ساعت تازه باندی را برای آنها علم میکنند. با وجود گرما و همهمه باز هم چهرهها شاد و خوشحال است. شاید به سبب دیدار دسته جمعی یا شاید به خاطر تکریمشان در یک روز تقویم.
سرود ملی 3 کشور
برنامه با قرائت قرآن شروع میشود. سپس نوای سرود ملی 3کشور ایران، افغانستان و عراق پخش میشود. با شنیدن هر 3 سرود حال و هوای خاصی بر سالن حاکم و اشک شوق از چشمان حاضران جاری میشود. بدون شک همه ما دوست داریم در سرزمین خود بزرگ شویم و در رشد و توسعه آن مستقیم اثرگذار باشیم اما همیشه شرایط سیاسی، اجتماعی و اقتصادی آنچه را که میخواهیم رقم نمیزند و گاه مجبور به ترک خاک کشورمان میشویم. مراسم روز جهانی پناهنده با هماهنگی و مدیریت اداره کل امور اتباع و مهاجران خارجی خراسان رضوی، همکاری کمیساریای عالی سازمان ملل متحد در امور پناهندگان و همت جمعی از فعالان فرهنگی، اجتماعی پناهنده برگزار می شود. میهمانان زیادی در سالن حضور دارند. قاسمی، مدیرکل اداره اتباع خراسان رضوی، ایریس بنوم، رئیس دفتر نمایندگی کمیساریای عالی سازمان ملل متحد در مشهد، جابر انصار، سرکنسول افغانستان، سرکنسولگری عراق، مسئولان دستگاههای اجرایی استان، مسئولان نمایندگیهای سیاسی مستقر در مشهد، تشکلها و مؤسسات خارجی فعال در حوزه پناهندگان و جمع کثیری از پناهندگان ساکن استان در سالن مراسم حضور دارند.
حفظ کرامت انسانی پناهندگان
مجری برنامه در ابتدای مراسم سیدجمال سجادی است که لباس محلی پوشیده و با همان لهجه بومی کشورش حال و هوای افغانستان را زنده نگاه میدارد. از سیدعلی قاسمی، مدیرکل اداره اتباع خراسان رضوی، دعوت میکند تا اولین سخنران مراسم باشد. سیدعلی قاسمی در ابتدای صحبتهایش با توضیح درباره شعار امسال در روز پناهنده به 40 سال میزبانی سخاوتمندانه ایرانیان میپردازد و میگوید: «با اشاره به برخی مصادیق تاریخی پناهندگی در قبل و بعد از اسلام و تصریح آن در قرآن کریم، حفظ کرامت انسانی پناهندگان را ناشی از آموزههای دینی و اسلامی و نیز فرهنگ و تمدن اصیل ایرانی میدانم. ما به این میزبانی سخاوتمندانه افتخار میکنیم که با نگاه بخشندگی کریمانه و از سر اخلاص بوده است. ایران اسلامی سخاوتمندانه ۴۰ سال میزبانی خود را از جامعه پناهندگان به نحوی ارائه داده که جامعه بین الملل قدردان این خدمات و تلاشهاست.»
مهربانی و میهماننوازی مردم ایران
بعد از صحبتهای قاسمی، مجری برنامه از رئیس دفتر کمیساریای عالی و امور بینالملل پناهندگان مشهد دعوت به سخنرانی میکند. خانم اریس بلوم با چهره گشاده و لبخند بر لب همراه با مترجم خود روی سن میرود و میگوید: «مردم ایران در طول ۴۰ سال اخیر میزبان پناهندگان بودند و این دستاوردی بزرگ و نشانه بارزی از همدردی آنان است. امروز روز بسیار ویژهای است، تمایل دارم آماری نسبت به تعداد پناهندگان در جهان اعلام کنم. اکنون ۷۰ میلیون پناهنده در دنیا وجود دارند که این تعداد در سال ۲۰۰۹ یعنی ۱۰ سال پیش، تنها ۴۳.۳ میلیون نفر بود. اولین بار است که به ایران میآیم و بسیار خوشحالم که در اینجا هستم، ایران کشور بسیار زیبایی است و فرهنگ و تاریخی بسیار غنی دارد. مردم ایران به مهربانی، میهماننوازی و خوبی شناخته میشوند. تمایل دارم از مقامات دولت ایران به خاطر این میزبانی سخاوتمندانه و نیز برای خدمات و حمایتهای آنان تشکر کنم. همچنین میخواهم اعلام کنم، کمیساریای سازمان ملل این خدمات و حمایتها را قبول دارد و مراتب قدردانی خود را برای خدمات به پناهندگان در ۴۰ سال اخیر بیان میکند.»
دسترسی رایگان به تحصیل
بلوم در ادامه کشور ایران را نمونه بسیار مؤثر و مثبتی از میزبانی پناهندگان و ارائه فرصتها به آنها میداند و میگوید: «دولت ایران به پناهندگان این فرصت را داده تا از آموزش و خدمات بهداشتی و درمانی دولت استفاده کنند. هر کودک پناهنده دسترسی رایگان به تحصیل داشته است و همه پناهندگان به خدمات درمانی دسترسی دارند. دولت ایران برای ارائه این خدمات قدمهای زیادی برداشته و تلاشهای زیادی کرده است. باید در بحث خدمات به نقش اساسی آموزش، بهداشت، درمان و ارائه آموزشهای فنی و حرفهای تأکید کنم. دولت ایران این فرصت را برای پناهندگان ایجاد کرده است تا اطلاعات و مهارتهای خود را ارتقا بخشند و این مهارتها به پناهندگان کمک میکند تا بعد از بازگشت، در بازسازی کشورشان افغانستان نقش مؤثری داشته باشند.آموزشها و مهارتها، پناهندگان را برای بازگشت همراه با عزت و احترام آماده میکند. مهم است که ارائه این مهارتها با توجه به نیازهای موجود در افغانستان باشد. باید حلقه اتصالی بین مهارت پناهندگان در ایران با نیازهای موجود در افغانستان برقرار شود. برنامههای معیشتی و دیگر مهارتها باعث میشود که پناهندگان بازگشت پایدار و معناداری داشته باشند، در آن صورت بازگشت داوطلبانه به افغانستان مهیا میشود و بازگشت موفقی خواهد بود. به دلیل ارتباط و تعامل بسیار عالی و سازندهای که در طول این سالها شکل گرفته است، تشکر و قدردانی میکنم، امیدوارم روند همکاری و تعامل در آینده ادامه داشته باشد. کمیساریای سازمان ملل همچنان متعهد است که خدمات و حمایت خود را به پناهندگان تداوم بخشد.»
بزرگ مرد کوچک
مراسم با یک میهمان کوچک که فرزند شهید مدافع حرم، حمید احسانی است، ادامه پیدا میکند. نادیا در حالی که پیراهن و شلوار و روسری سورمهای پوشیده است، با تشویق حضار به روی سن میآید و دکلمه اش را اینگونه آغاز میکند: «بسم رب الشهدا و صدیقین، سلام بر امام رحمت الله علیه، سلام بر شهدا از صدر اسلام تاکنون...»
آنقدر دکلمهاش را با تسلط و احساس میخواند که حضار تحتتأثیر قرار میگیرند و اشک از چشمانشان سرازیر میشود. میگوید:« پدرم، بزرگ مرد کوچکی بود که در جوانی و در سن 20سالگی به وسیله تکفیریها به شهادت رسید. من نیز همانند دختران همسن و سالم آرزو دارم قدمهایی را که در مدرسه برمیدارم پدرم میدید و دستان کوچکم را در دستان پرمهرش میگرفت. وقتی زمین میخورم مرا بلند میکرد و اشکهایم را از روی گونههایم پاک میکرد. پدرجان تو خوب میدانی که در دل کوچک من چه چیزهایی میگذرد. تمامی آرزوهایم را فدای حضرت زینب و رقیه جان امام حسینم(ع) کردم. افتخار میکنم که حالا دختر شهید هستم.»
صحبتهایش به پایان رسید و صلوات و تشویق حضار او را به پایین سن هدایت میکند.
امیدوارم جنگ و مصیبتی نباشد
جمال سجادی مراسم را با شعر« هرکجا مرز کشیدند شما پل بزنید...» ادامه میدهد و از سرکنسول جمهوری اسلامی افغانستان دعوت میکند تا به بالای سن بیاید.
جابر انصار، سخنانش را با درود بر منجی عالم بشریت و درود بر شهدای صدر اسلام همچنین درود بر روح عالم ربانی، استاد محقق کابلی که به تازگی از دنیا رفته است، آغاز میکند و میگوید: «روز پناهنده امسال با شعار بسیار زیبای 40سال میزبانی سخاوتمندانه ایران برگزار میشود. جا دارد از این حمایت انسانی، دینی و اخلاقی میزبان خود مردمان با عزت و با شرف جمهوری اسلامی ایران، نظام جمهوری اسلامی ایران و کارگزاران این نظام که با ما همکاری کردند، سپاسگزاری و قدردانی کنیم. جا دارد از دفتر کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل نیز که همیشه مشقات، سختیها، رنجها و مشکلات پناهندگان را با حسن نیت و اخلاق حسنه تحمل کردهاند، همراه و کمک حال ما بودند، سپاسگزاری کنیم. امروز و در روز پناهنده به همه آنان که در گوشهای از جهان پناهنده شدند و از کانون گرم و موطن اصلی خود دور شدند، تبریک نمیگویم بلکه عرض تسلیت دارم. امیدوارم این تسلیت روزی به عرض شادی در برگشت به سرزمین و موطن خود تبدیل شود. امیدوارم روزی را شاهد باشیم که در این کره خاکی و بزرگ در هیچ جایی از جغرافیای جهان جنگ، خشونت، بدبختی و مصیبت که عامل تباهی انسان است، اتفاق نیفتد. دوست دارم نسل ما شاهد انسانیت در تمام کره زمین به معنی واقعی کلمه باشد. جایی که انسانها در پی جنگ و کشتار نیستند. امیدوارم تمام رهبران، متفکران و انسانها به زندگی انسانی فکر کنند و آن را الگوی خود قرار دهند.»
اسلام مرزی ندارد
انصار در ادامه سخنان خود از خدمات نظام جمهوری اسلامی ایران در این 40سال تشکر کرد و در تأیید صحبتهای خانوم بلوم میگوید: «جمهوری اسلامی ایران در این 40سال پذیرای پناهندگان از کشورهای مختلف بهویژه افغانستان بود و با حسن نیت و متانت پذیرای ما شدند. سختیها، مشقتها و رنجهای پناهندگان را تحمل و با حوصله و صبر از ما حمایت کردند. همچنین جا دارد یادی از بنیانگذار انقلاب اسلامی حضرت آیتا... امام خمینی رحمتا...علیه کنیم با این کلام که«اسلام مرزی ندارد» تمام مرزها را از بین بردند و پذیرای مهاجران افغانستان شدند. جا دارد از مقام معظم رهبری به خاطر خدماتی که به تازگی دستور آن را صادر کردند تا تحصیل، تربیت و آموزش و پرورش برای افغانستانیهایی که کارت آمایش یا دیگر مدارک تحصیلی را ندارند با سهولت انجام شود، تشکر و قدردانی کنیم. از همه رؤسای سازمانها، مؤسسات و خیریهها و مردم عزیز مشهد که در این مدت مهاجران افغانستان را حمایت کردند و تا چند صباحی دیگر نیز پذیرای آنها هستند، سپاسگزاریم.»
جنگی تحمیلی و خانمان سوز
وی در ادامه صحبتهای خود میگوید:«امیدواریم به زودی تمام مهاجران افغانستان به آغوش وطن خویش با آرامش و آسایش بازگردند. جنگ افغانستان جنگی تحمیلی و خانمانسوز بود اما در این مدت ما نیز خدماتی به جامعه ایران ارائه دادیم. نباید این خدمات را نادیده گرفت. درست است که در این مدت ما را در آغوش حمایت خود قرار دادید، ولی ما جمهوری روسیه سابق و قشون سرخ را به زانو درآوردیم. اگر ما از خودگذشتگی، مقاومت و سعی و تلاش نمیکردیم آبهای گرم اقیانوس هند به مخاطره می افتاد. ما پاکستان، ایران، منطقه و حتی دیگر کشورها را از این مصیبت یعنی قشون سرخ نجات دادیم. امروز نیز ما قربانی میدهیم. جنگ و تروریست در افغانستان لانه کرده است، فرزندان ما با بدترین سرطان بینالمللی مقابله میکند. مردم ما سربازان بینالمللی هستند اما امیدواریم این خشونتها، بدبختیها و دربه دریها در افغانستان پایان پیدا کند. امیدوارم به زودی شرکای تجاری و اقتصادی شما در توسعه و رشد جوامع باشیم. امیدوارم دیگر در هیچ کجای دنیا شاهد جنگ و بدبختی نباشیم. شاهد هیچ پناهندگی و مهاجرت اجباری نباشیم و به زودی همه پناهندگان در آرامش به سرزمینهای خود بازگردند.»
دمبوره ساز اصیل هزاره
با تشویق حضار برنامه ادامه پیدا میکند و دختران و پسران کوچکی که در حال تمرین بودند، با لباسهای رنگی و شاد خود برای اجرای سرود از مهد «خانه کودک» به روی سن میآیند و سرودی زیبا درباره مهاجرت میخوانند. از حالا به بعد برنامه جنبه هنری و موسیقایی دارد. جمال سجادی از گروه هنری شهید عبدالخالق هزاره دعوت میکند تا با ساز سنتی «دمبوره» اجرای موسیقی داشته باشند و درباره ساز دمبوره میگوید: «یکی از سازهای اصیل هزارههاست که شبیه به دوتار است اما تفاوتهایی با آن دارد.»
اجرای ادامه برنامه به سید محسن رضوی، تهیهکننده برنامه ملت عشق، سپرده میشود. محسن رضوی پیش از هر چیز از دست اندرکارانی که دو سه هفتهای است برای اجرای این مراسم زحمت میکشند یعنی رضا احسانی و شاهزاده حیدری تشکر میکند. همچنین مجتبی شفیق را که از آغاز برنامه در حال کشیدن تصویر آیتا... محقق کابلی رحمتا... علیه است، معرفی میکند و میخواهد که حضار تشویقشان کنند. بعد هم میرود سراغ کلیپی که به مناسبت روز پناهنده و با حمایت اداره اتباع و امورخارجه آماده شده است. همه حضار با دقت چشم به پرده نمایش دوختهاند و منتظرند ببینند چه کسانی صحبت میکنند.
ما خواستیم و توانستیم
مستند آماده شده با این جملات آغاز میشود؛ «من یک مهاجرم، من یک پناهندهام» اولین نفری که در این کلیپ صحبت میکند، احمد شاه فرهت، متخصص کودکان، است که بعد از معرفی خود میگوید: «متخصص بیماری کودکان و فوق تخصص در بیماری نوزادان هستم. عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد، معاون علمی مرکز تحقیقات نوزادان دانشگاه علوم پزشکی مشهد، عضو ستاد سلولهای بنیادین معاونت علمی ریاست جمهوری و رئیس بخش نوزادان بیمارستان رضوی هستم.»
به اینجای فیلم که میرسیم بخشی از صحبتهای آقای محمد حسین جعفری، توانیاب هنرمند، را میشنویم که میگوید: «40سال حضور مداوم و پایدار که مهاجران در جمهوری اسلامی ایران داشتند، قطعا پیامدها و دستاوردهای مختلفی داشته است. 40سال تجربه، همزیستی و باورمندی به مهاجران کمک میکند که در توسعه یک جامعه تأثیر داشته باشند. اصولا مهاجرت توسعهمندی را با خود به همراه دارد و به آن کمک میکند. امیدواریم مهاجران توانسته باشند حضور توانمند خودشان را در این مدت ثابت کنند و نشان دهند. ما خواستیم و توانستیم انسانهایی موفق باشیم و در جریان توسعهمندی کشورها بهویژه ایران نقش فوقالعادهای ایفا کنیم.»
دیدگاههای ایران بهتر شده است
ادامه فیلم با صحبتهای علیرضا یوسفیان که در حوزه تجارت و اقتصاد، فعال است، ادامه پیدا میکند. یوسفیان میگوید: «خوشبختانه دیدگاههای جمهوری اسلامی ایران نسبت به مهاجران و همچنین پناهندگان در سالهای اخیر بهتر شده، با حمایتهای آقای قاسمی، مدیر امور اتباع و مهاجران استان خراسان رضوی و همچنین استاندار محترم، امروز از تجار و سرمایهگذاران ما در نمایشگاههای بینالمللی در کشور ایران و استان خراسان دعوت میشود. همچنین در نمایشگاه هتل توریست توس سرمایهگذاران و تجار حضور دارند و استقبالهای خوبی از برنامههای تجاری میشود.»در این فیلم مستند با بیش از 10نفر از جامعه مهاجر و ایرانی درباره روز پناهنده گفتوگو شده است. در این فیلم افرادی چون سید عبدالحمید معصومی جراح قلب، جواد چمنی کارآفرین و توانیاب، علی رسولی کارآفرین، صفدر هاشمی انگشترساز و توانیاب، زهرا حسینزاده شاعر، جمال سجادی خبرنگار، هانیه محمدی تکواندوکار، مهدی حسین موحد نوازنده، محمد مهدی حبیبی فعال حوزه اقتصادی، حجتالاسلام محمد حسین اصغری روحانی و فعال اجتماعی، طیبه رضایی سرپرست کارگاه تولیدی، سیدعلی قاسمی مدیرکل امور اتباع و مهاجرین استان خراسان رضوی، مجید خرمی مدیر کل روابط عمومی شهرداری مشهد، حرفهایی ارزشمند در حوزههای مختلف کاری، اجتماعی، فرهنگی، ورزشی توانیابان گفتند و به بررسی مشکلات و ظرفیتهای آنها پرداختند.بعد از پایان سخنرانیها؛ محسن رضوی از گروه موسیقی رشید شهنوازی دعوت میکند تا برای اجرای چند موسیقی محلی افغانستان به بالای سن بیایند. موسیقی حال و هوای سالن را عوض میکند و حاضران سر ذوق میآیند. از آنجا که سن سالن کوچک است گروه هنرهای رزمی، پیام استقامت، جایی برای اجرا ندارند برای همین برنامه آنها در فضای باز اجرا خواهد شد. پایان برنامه با تقدیم لوح سپاس و تندیس روز پناهنده به حاضران در سالن که در این سالها مثمر ثمر بودند، اهدا میشود.
نمایشگاهی برای پناهندگان و مهاجران
بعد از پایان همایش، حضار و میهمانان به سمت غرفههای نمایشگاه میروند. روبان افتتاح نمایشگاه را به صورت نمادین آقای قاسمی و خانم بلوم میبرند. نمایشگاه غرفههای زیادی دارد و از مؤسسات فعال در حوزه پناهندگان تشکیل شده است. این مؤسسات و تشکلها در حوزههای مختلفی مانند فعالیتهای خیرخواهانه، آموزشی و خدمات اشتغال فعالیت میکنند. نمایشگاه هر سال در همین روز یعنی روز حمایت از پناهندگان در کنار همایش برگزار میشود. غرفه اول مربوط به مؤسسه فرهنگی کوثر است که با لباسهای محلی کشور افغانستان و رومیزیهای زیبا تزیین شده است و غذاهای محلی نیز بخشی از غرفه را به خود اختصاص دادهاند.
مؤسسات خیریه امام علی(ع)، سید الشهدا، امام محمد باقر(ع)و البشر؛ غرفههای بعدی هستند که در حوزه امور خیر به ویژه حمایت از بیماران فعالیت دارند و به افراد نیازمند مهاجر کمک میرسانند.
همراه با آقای قاسمی و خانوم بلوم، وارد غرفه اتحادیه دانشگاهیان افغانستان میشویم تا با فعالیتهای آنها در حوزه دانشگاهی آشنا شویم. مسئول غرفه، سید محمد حسینی، میگوید: «فعالیت ما از سال 1371 شروع شد و به مرور زمان توانستیم 7هزار دانشجو را به این انجمن جذب کنیم. این اتحادیه به صورت شورایی اداره میشود. 13نفر عضو شورا هستند و 17 کارگروه در این انجمن به صورت رایگان برای دانشجویان فعالیت میکنند. در این مدت دانشجویان توانستند مقامهای زیادی در رشتههای مختلفی چون روانشناسی و سازههای ماکارانی به دست آورند.»
غرفه بعد؛ غرفه ملت عشق است. سیدمحسن رضوی، خیلی کوتاه به معرفی برنامه ملت عشق میپردازد و میگوید: «برنامه ملت عشق برنامهای گفتوگو محور است که از یک سال و نیم پیش زیر نظر مؤسسه شهرآرا تولید میشود. 10درصد مردم مشهد را مهاجران تشکیل میدهند و باید سهمی از فرهنگ و رسانه داشته باشند. تصورم این است که همگی در یک کشتی نشستیم و هر اتفاقی که بیفتد برای همه ما بازتاب خواهد داشت. به مرور زمان متوجه شدیم وظیفهمان پررنگتر و مهمتر از آن چیزی است که در ابتدا فکر میکردیم در واقع خراسان بزرگ وطن همه ماست و حیاتش در گرو نزدیکتر شدن این دو ملت است، که در واقع یک ملت هستند. امیدواریم با این برنامه بتوانیم رویکرد مهاجرت را به رویکرد خراسان بزرگ تغییر دهیم.»غرفهها به خوبی نشاندهنده توانمندیها، استعدادها و ظرفیتهای کاری مهاجران در حوزههای مختلف است.سید محسن حسینی، مسئول غرفه انجمن توسعه فناوری، ارتباطات و اطلاعات افغانستان است که در حیطه استارتآپها و هوشمندسازی فعالیت دارد. غرفه میهمان شهر تربتجام هم با کارهای دستی و زیبایی که به وسیله زنان و دختران افغانستان تولید شده به زیبایی تزیین شده است.غرفه بعدی مربوط به جامعه قاریان افغانستان مقیم مشهد است که از سال 85 فعالیت دارد و توانسته قاریان زیادی پرورش دهد. نگارخانه صنایع دستی هنری آرسن، گروه هنری سنگ چخماق و سنگ بامیکا از آن غرفههایی است که با هنرهای دستی پناهندگان تزیین شده است و چشم هر بینندهای را به خود جلب میکند.
انجمن حمایت از زنان و کودکان پناهنده از آن غرفههایی است که دغدغهمندان در حوزه اجتماعی را به سمت خود جذب میکند. خانم سبزهکار، مسئول این انجمن در مشهد، میگوید: «این انجمن کاملا ایرانی است و 10سال است که در حوزه مهاجران کارکرده و تخصص دارد. در حوزه آموزش بچههای بازمانده از تحصیل فعالیت میکند. حامی، تنها انجمنی در ایران است که از این کودکان حمایت کرده و خیلی از بچهها را تحت پوشش و آموزش خود قرار داده است.»غرفه بعد مربوط به امور معلولان افغانستانی مقیم خراسان رضوی است که در آن فشار خون مراجعان گرفته و مشاورههای لازم به توانیابان داده میشود. مؤسسه فرهنگی و انتشاراتی صبح امید غرفه بعدی است که در حوزه انتشار کتاب مهاجران فعالیت دارد. در غرفه خانه هنر افغانستان، هنرمندان مشغول به خطاطی هستند و غرفه بعد مربوط به معیشت است که با فرش و پشتی تزیین شده است و انواع غذاهای محلی افغانستان را روی سفره چیدهاند و از آقای قاسمی و خانوم بلوم دعوت میکنند تا کمی نشسته و خستگی بگیرند. لبخند و تشویق از زبان خانوم بلوم با دیدن این همه زیبایی، سلیقه و غذاهای متنوع باز نمیماند و آنها را تشویق به ادامه کار میکند.
مؤسسه معلولان غدیر همراه با سازمان رلیف یک غرفه زدند. هنر دستی توانیابان در عرصه انگشترسازی مربوط به توانیابان غدیر و دستاوردهای پروژه معیشت و کارآفرینی به مهاجران مربوط به مؤسسه رلیف است. پس از آن غرفه عکاسان گلشهر است که مخاطبان زیادی دارد و فضای بزرگتری را به خود اختصاص داده است.
غرفه علم و عمل آخرین غرفه بازدیدی است. انجمن علم و عمل تشکلی است فرهنگی، علمی، خدماتی و مردممحور متشکل از دانشگاهیان، متخصصان، کارشناسان و فرهنگیان افغانستانی مقیم مشهد، که در سال 94 با هدف خدمت به جامعه نیازمندان در مشهد تأسیس شد و شروع به فعالیت کرد. فعالیت این انجمن در حوزه خدمات اجتماعی است و در این راستا خدماتی از قبیل، پزشکی و سلامت، حقوقی، مشاوره و روانشناسی، کشاورزی و گل و گیاه، کارآفرینی و اشتغالزایی، کتاب و کتابخوانی، دینی و خدمات دانشجویی و دانشآموزی را به مردم نیازمند ارائه میدهد.