کارتون | عموسام از محدودیت فرار می کند؟

امیرمنصور رحیمیان | شهرآرانیوز - سویه‌های جدید بیماری کرونا هر روز درحال رونمایی هستند. آخرین نوع این بیماری هم با بیشتر از ۵۰ جهش اصلی، به تازگی کشف شده است. «اومیکرون» درحالی پایش را روی گلوی آدم‌ها گذاشت که همه در تدارک جشن پایان همه گیری بودند و داشتند آماده می‌شدند که کم کم به زندگی عادی برگردند. ولی کرونا نشان داد که این مصیبت خودساخته و خودخواسته آدمی، قرار نیست به همین راحتی و به همین زودی، بشر را ترک کند.

«کوین گالاکر»، کارتونیست و کاریکاتوریست مشهور آمریکایی، با آن طرح‌ها و خط‌های فوق العاده اش، به این موضوع پرداخته است. او در نشریه "بالتیمورسان" به تازگی از اثری رونمایی کرده است که با طنز و نگاهی به فیلم «فارست گامپ»، ساخته «رابرت زمکیس» در سال ۱۹۹۴، به این مسئله اشاره می‌کند. وی «عموسام»، شخصیت خیالی و نماد آمریکا، را درحال دویدن تصویر کرده است، درحالی که لباس‌های آهنین شوالیه‌های قرن هفدهم که بر تنش بوده، با دویدنش ازهم پاشیده است.

شخصیت خیالی عموسام -که از رئیس جمهور شانزدهم آمریکا، ابراهام لینکلن، الگوبرداری شده است- با خوش خیالی و حس رها شدن، درحال دویدن با لباس زیر فریاد می‌زند: «این محدودیت‌ها دیگه کافیه!» گالاکر در پایین قاب و سمت راست تصویر، دو ویروس را نقش زده است که از زیر زمین و کانال فاضلاب درآمده اند و با تیروکمان سنگی، درحال پرتاب ویروسی کوچک‌تر به شخصیت خوشحال عموسام هستند. روی دریچه فاضلاب هم «جهش‌های جدید» حک شده است. ویروس‌ها همان طور که پوزخند می‌زنند، درحال پاسخ دادن به این خواسته شخصیت اند و نجوا می‌کنند «آمین.»

استفاده از نماد ها، فیلم‌ها و داستان‌ها و تأثیرپذیری از همه دانسته‌های گذشتگان برای بیان یک موضوع را، می‌توان در این اثر دید؛ موضوعاتی که اگر مخاطبان یک اثر با آن آشنا نباشند، فقط یک مشت تصویر فوق العاده را می‌بینند و هیچ درکی از مسئله‌ای که کارتونیست سعی کرده است بگوید، ندارند. تأثیرگذاری هنر‌های مختلف بر روی یکدیگر، مسئله تازه‌ای نیست. معروف‌ترین شکلش، اثرگذاری مستقیم و بی واسطه ادبیات بر صنعت فیلم سازی و هنر‌های تجسمی به عنوان فیلم نامه، نمایشنامه، داستان، کتاب مصور و خیلی چیز‌های دیگر است. فرایند الهام بخشی در هنر و ایده یابی در آن، فرایندی پیچیده و درعین حال بسیار مفرح و سرگرم کننده است.

هرچند یک روند کلی برای ایده یابی کشف نشده است، بهترین راه، همان ساده‌ترین راه است. مطالعه کتاب‌های مختلف و دیدن بقیه آثار هنر‌های تجسمی که زحمت تولید کردنشان را هنرمندان دیگر کشیده اند، جزو راه‌های ایده یابی به حساب می‌آید. دیدن فیلم‌ها با مضامین متنوع، تماشای تئاتر، خواندن کتاب‌های مختلف، دیدن آثار گذشتگان و معاصرین و از این دست کارها، برای کسی که در زمینه هنر فعالیتی انجام می‌دهد و به اصطلاح هنرمند است، اجزای جدانشدنی کارش هستند. این موضوع برای کاریکاتوریست‌ها وکارتونیست ها، مقداری پیچیده‌تر است.

در هنری که آن‌ها دنبال و در آن فعالیت می‌کنند، علاوه بر رعایت اصول اولیه طراحی همچون ترکیب بندی و فرم و بقیه ملزومات خلق تصویر، باید به فکر پیدا کردن ایده جدید هم باشند. ایده یابی در این شاخه از هنر‌های تجسمی، نقشی اساسی بازی می‌کند و در خیلی از زمینه‌ها بر دیگر قابلیت‌های تصویر، برتری می‌یابد.