همه معتادان لایق سلامتی هستند

حسین برادران فر - اعتیاد به مواد مخدر یکی از معضلات اصلی جامعه جهانی است. آمار رو به افزایش مصرف مواد مخدر در دنیای کنونی به‌گونه‌ای است که یکی از سم‌شناسان معروف دنیا به نام لودوینگ می‌گوید:«اگر غذا را مستثنا کنیم، هیچ ماده‌ای روی زمین نیست که به‌اندازه مواد مخدر این‌چنین آسان وارد زندگی ملت‌ها شده باشد.»
مطابق گزارش‌های آماری مصرف موادمخدر در ایران نیز روند افزایشی دارد و در میان انواع ناهنجاری‌ها، از آسیب‌زاترین و گسترده‌ترین معضلات است. پدیده اعتیاد در میان زنان نیز همچون عارضه فردی، اجتماعی و خانوادگی مطرح است و ابعاد پیچیده و جداگانه‌ای دارد که باعث ازهم‌پاشیدن کانون خانواده‌ها و عواقب وخیم آن در جامعه می‌شود.
با افزایش مواد مخدر صنعتی و انواع جدید مواد مخدر، امروزه خانم‌ها به‌ویژه دختر خانم‌هایی با سن و سال کم به‌عنوان تفریح و سرگرمی، آرام‌بخشی و موارد دیگر در مجالس و محافل دوستانه به مصرف مواد مخدر روی آورده‌اند و متأسفانه در چندسال اخیر تعداد زنان معتاد در حال افزایش بوده‌ است.
مطالب بالا بخشی از گفت‌وگوی ما با زهرا باعدی، کارشناس‌ارشد روان‌شناسی بالینی و مدیر مرکز ماده16(مرکز ترک اعتیاد بانوان) است، که به مناسبت روز مبارزه با مواد مخدر انجام گرفته‌ است. ادامه این گزارش را در سطور بعدی خواهید خواند.  

دوره 3ماهه درمان
زهرا باعدی در توضیح فعالیت مرکز می‌گوید: این محل تنها مرکز ترک اعتیاد دولتی ویژه بانوان (ماده 16) است که در مشهد وجود دارد، در تمام ایران دو مرکز ترک اعتیاد(ماده 16) ویژه بانوان وجود داشته است که یکی از آن‌ها در مشهد و دیگری در قم قرار دارد. مرکز ترک اعتیاد(ماده 16) تحت نظر دادسرای انقلاب اسلامی و ازسوی سازمان بهزیستی و با بودجه دولتی اداره می‌شود، در این مرکز معتادان زن بی‌خانمان و متجاهر که ازسوی نیروهای انتظامی و ارگان‌های امنیتی مثل سپاه و بسیج از داخل محلات مختلف مشهد جمع‌آوری شده‌اند و تأییدیه و حکم دادسرای انقلاب اسلامی را دارند نگهداری می‌شوند. بعد از ورود، عملیات ترک و بهبود از طریق دارودرمانی، درمان‌دارویی متادون و داروهای روان‌پزشکی شروع می‌شود، درراستای درمان دارویی از طریق مشاوره‌های فردی، گروه‌درمانی و آموزش‌های عمومی اثرات روحی و اجتماعی اعتیاد را نیز مورد درمان قرار می‌دهیم. دوره درمان 3ماهه است، اما بر طبق نظر پزشک معالج فرد معتاد می‌تواند یک دوره 3ماهه دیگر نیز در مرکز باشد تا زمانی که بهبودی کامل به دست آید.

آموزش مهارت‌های شغلی
باعدی در ادامه با اشاره به بی‌خانمان بودن زنان معتاد می‌افزاید: بر طبق آمار بیش از 80درصد معتادان زن بی‌خانمان و ازسوی خانواده‌های خود طرد شده‌اند، به همین دلیل بیشتر زنانی که بعد از ترک این مرکز بیرون می‌روند، به دلیل نداشتن سرپناه و منبع درآمد دوباره به دامان اعتیاد و کارهای خلاف دیگر کشانده می‌شوند و عملا تمام فعالیت‌های اصلاحی و درمانی ما بی‌اثر می‌شود، به همین دلیل به دنبال مهارت‌آموزی شغلی برای خانم‌های مرکز هستیم و حتی با چند شرکت تولیدی قرارداد بسته‌ایم و آن‌ها نیز کالاهای نیمه‌آماده خود را در اختیار مرکز قرار می‌دهند و بانوان تحت درمان این کالاها را تکمیل‌ کرده و در قبال آن دستمزدی دریافت می‌کنند. ما همچنین به دنبال آموزش شغل‌هایی مانند خیاطی، گلدوزی، آشپزی، نقاشی و دیگر مشاغل برای بانوان تحت درمان هستیم و سعی ما براین است که بانوان در هنگام ترخیص از کمپ ماده16 بانوان با هنری آشنا و مهارت پیدا کرده باشند.

کمبود امکانات و متخصص
باعدی در ادامه با اشاره به کمبود امکانات و متخصص می‌گوید: ظرفیت مرکز ما 180نفر است، برای نگهداری و مراقبت از این تعداد حداقل به 5روان‌شناس و 3مددکار به طور دائمی نیازمند هستیم، در حالی که در حال حاضر دو روان‌شناس و دو مددکار بیشتر نداریم، به‌دلیل کمبود نیروی انسانی و با توجه به تلاش شبانه‌روزی بنده و همکارانم، شاید نتوان آن‌طور که نیاز بیماران است به آن‌ها رسیدگی شود. از طرفی روند ترک درمان یک پروسه زمان‌بر است و ما باید نسبت به بانوان ترخیص شده از کمپ کنترل و نظارت داشته و از لحاظ روان‌شناسی، کمک‌های مشاوره‌ای و دارویی آن‌ها را حمایت کنیم، این مهم نیز به واسطه کمبود امکانات اجراشدنی نیست و امکان لغزش برای بیماران بعد از ترخیص هست.

خیران حمایت کنند
باعدی در پایان با اشاره به مشارکت اندک خیران در کمک به معتادان می‌گوید: واقعیت این است که بسیاری از خیران تمایل ندارند پول آن‌ها در راه کمک به معتادان هزینه شود، این در حالی است که بیماران مختلف مانند سرطانی‌ها، دیابتی‌ها، معلولان و نابیناها به طور مداوم شامل لطف خیران می‌شوند و انجمن مشخص و مدونی دارند که این بیماران را تحت نظر دارد. بدیهی است معتاد هم یک بیمار است و باید به او رسیدگی شود. من مطمئن هستم ثواب نجات یک فرد معتاد اگر بیشتر از کمک به یک بیمار سرطانی نباشد کمتر نیست، من از خیران تقاضا دارم که این طرز فکر را تغییر دهند و به یاری معتادان بشتابند. همه معتادان چه زن و چه مرد لایق سلامتی هستند و دراین راه باید به آن‌ها کمک کرد.