سمیرا شاهیان| شاید شما هم این آمار را خواندهایدکه روزانه ۲هزار تن پسماند خانگی در مشهد تولید میشود که از این مقدار، حدود ۱۰درصد را پسماندهای کاغذی و مقوایی و موادی از این جنس تشکیل میدهند و مدتهاست ارزش اقتصادی پیدا کردهاند. حتما برایتان جالب است بدانید که اگر کاغذباطلهها بهدرستی تفکیک و نگهداری شوند، دوباره برای همان مصرفی که داشتهاند، تولید میشوند؛ یعنی کاغذهای نوشته و چاپشده ، برای نوشتن و جعبهها برای جعبه شدن . از کاغذهای بازیافتشده میتوان بهعنوان سوخت، عایقکردن دیوارها و سقف، پرکننده رنگ یا پوشش استفاده کرد. همچنین باید بدانید برای تولید هر تن کاغذ 17 تا 24اصله درخت قطع میشود.با همه اینها به نظرتان بازهم مهم نیست که به فکر کاغذها و مقواهای باطله باشیم؟!
9%
طبق آمارهای جهانی، روزانه 3.5میلیون تن زباله در سراسر جهان تولید میشود که حدود 40هزار تن آن سهم کشور ماست. از این مقدار زباله، حدود 9درصد به کاغذ و مقوا اختصاص دارد.
چهارمین
صنعت تولید کاغذ، چهارمین علت ایجاد گازهای گلخانهای است.
47%
با جایگزینشدن کاغذهای بازیافتی بهجای کاغذهای نو، گازهای گلخانهای متصاعدشده تا ۴۷درصد و گازهای خاص گلخانهای نیز تا ۲۸درصد کم میشوند.
40%
۴۰درصد از کندههای درختان دنیا در صنعت کاغذسازی استفاده میشوند و انتظار میرود در آیندهای نزدیک، ۵۰درصد صنعت چوببری به تولید کاغذ اختصاص یابد.
38.500 تن
در سال گذشته 38هزارو500 تن کاغذ برای کتابهای درسی در کشور تولید شد.
23 برابر
با دفن و تجزیه ضایعات کاغذی، گاز متان آزاد میشود که بیستوسهبرابر از گاز کربندیاکسید قویتر است و این نشاندهنده اثر منفی صنعت کاغذسازی بر محیط زیست است.
27%
در صنعت کاغذسازی بهازای هر تن فیبر بازیافتشدهای که جایگزین فیبر دستنخورده میشود، تا 27 درصد در مصرف انرژی صرفهجویی میشود.
انواع پسماندهای کاغذی
بازیافتشدنی
قوطیها و جعبههای کاغذی، روزنامههای باطله، مجله، کاغذهای کپی، دفترچهها، پاکتها، سربرگها، بروشورها، کارتنها، کتابها، کاغذهای گلاسه، آگهیهای تبلیغاتی کاغذی، مقواهای بستهبندی مواد غذایی، مقوای تخممرغها و... .
بازیافتنشدنی
کاغذهای کاربنی، کاغذهای آلومینیمی، کاغذهای سلفوندار، کاغذهای دارای روکش براق، کاغذدیواریها، کاغذهای دستگاههای خودپرداز،
کاغذهای استیکر، دستمالهای کاغذی و... .
1.700.000 اصله درخت
با بازیافت فقط 25درصد از کاغذهای باطله، حدود 100هزار تن کاغذ بازیافتی تولید میشود و یکمیلیونو700هزار اصله درخت هم از قطعشدن جان سالم به در میبرند.
16 سال
مدت چرخه بازگشت درخت قطعشده به طبیعت در کشورهای پیشرفته صنعتی شش تا هشت سال و در کشور ما دوبرابر این عدد است.
دومین ماده
پس از چوب، کاغذ و مقوای باطله دومین ماده استفادهشده در صنعت کاغذسازی است.
7 مرتبه
جالب است بدانید کاغذ بهطور عادی میتواند تا هفت مرتبه بازیافت شود، اما پس از آن، جنس کاغذ تولیدشده بیکیفیت است.
40 تن رول کاغذ
کارخانه بازیافت کاغذ مشهد در فضایی بهوسعت ۸هزار مترمربع فعال است و روزانه چهل تن رول کاغذ تولید میکند که نقش مؤثری در جلوگیری از قطع روزانه بیش از ۶۸۰اصله درخت تنومند دارد.
50%
بهتر است بدانید که در کشور هند سالانه 50درصد از کاغذهای مصرفی بازیافت میشوند و در کشورهای هلند، ژاپن و سوئیس نیز وضع به همین منوال است.
مراحل بازیافت کاغذ
پسماندهای کاغذی را از مبدأ جدا میکنند و به مراکز بازیافت میفرستند.
در مراکز بازیافت، کاغذهای بازیافتشدنی و بازیافتنشدنی دستهبندی میشوند.
پس از انتقال کاغذهای باطله به کارخانههای کاغذسازی و دستهبندیشان، کاغذها وارد دستگاه پالپر و سپس با آب مخلوط میشوند. در نتیجه این فرایند، مادهای خمیری بهدست میآید.
در این مرحله، قبل از پاکسازی خمیر با چنگکهایی مواد زائد درشت را از خمیر جدا میکنند.
در مرحله پاکسازی، ناخالصیها جدا میشود و خمیری یکنواخت بهدست میآید که یکدرصد آن را سلولز و ۹۹درصد آن را آب تشکیل میدهد.
بعد از انتقال خمیر بهدستآمده به دستگاه کاغذسازی، در سه مرحله آبگیری، آب این خمیر روی توریهای مخصوص گرفته میشود.
سپس در غلتکهایی مخصوص، خمیر حرارت و گرما میبیند تا ورقههای خشک کاغذ بهدست بیاید.
در پایان، مرحله مرتب کردن ظاهر کاغذها انجام میشود و در توپ یا همان رول بستهبندی و وارد بازار میشوند.
در چرخه بازیافت کاغذ، عبور از مراحل خمیرسازی و غربالگری و پاکسازی برای تهیه مقوای نازک کمکیفیت ضروری است، اما برای تولید کاغذهای اداری مرغوب و باکیفیت از پسماندهای کاغذی بازیافتشدنی، عبور از مرحله شناورسازی نیز لازم است.
جداسازی بهینه کاغذها
برای بازیافت موفق، به بازیابی تمیز کاغذ نیاز است. به همین دلیل، باید پسماندهای کاغذی را دور از آلودگیها و پسماندهای پلاستیکی، فلزی و دیگر زبالهها نگهداری کنید. کاغذهای آلوده که بازیافتشدنی نیستند، به کود تبدیل یا برای تولید انرژی سوزانده یا دفن میشوند.
مزیتهای بازیافت کاغذ
کاهش مصرف انرژی و آب
کاهش آلودگی آبوهوا
حفظ منابع طبیعی و جنگلها
کاهش مساحت خاکچالها
(محلهایی که زبالههای بازیافتنشدنی را در آنجا دفن میکنند.)
کاهش تولید دیاکسیدکربن
850=1000
از یک تن کاغذ زباله میتوان ۸۵۰کیلوگرم کاغذ بازیافتی باکیفیت تولید کرد و این یعنی صرفهجویی در:
۳ مترمکعب چوب
۱۰۰ مترمکعب آب
۳۰۰ کیلوگرم مواد اولیه شیمیایی
۱۲۰ تن زغالسنگ
۶۰۰ کیلووات ساعت برق
راهکارها
برای کمشدن کاغذهای بازیافتنشدنی، این راهکارها پیشنهاد میشود:
پسماندهای کاغذی و کارتنی را کنار زبالههای تر نگذارید تا قابل بازیافت باشند.
اگر ضروری نیست، از گرفتن رسید دستگاه کارتخوان و خودپرداز خودداری کنید.
بهجای استفاده از کاغذهای کادویی روغنی، از کاغذهای ساده بهره ببرید.
«اکو»، «بهروب» و «بازیست»
برنامههای کاربردی «اکو»، «بهروب» و «بازیست» روشی برای جمعآوری هوشمند پسماندهای خشک خانگی هستند. با استفاده از این روشها هم در حفظ محیط زیست مؤثر باشید و هم از مزایای اقتصادی فروش پسماندهای خشک بهویژه کاغذهای باطله بهرهمند شوید.