تکتم جاوید | فرزند کلاس اولی که داشته باشید، هر مرحله اش تا ورود به مدرسه جریانی جدا دارد و برای والدین امروزی که بیشترشان دارای تک فرزند هستند، جای نگرانی اش بسیار است. اینکه در چه مدرسه ای ثبت نام کنم و چه امکاناتی تهیه کنم، شاید اولین دغدغه به نظر برسد، اما مهم ترین مسئله به سلامت بیرون آمدن از طرح سنجش است؛ طرحی که سال هاست برای کودکان اجرا می شود و قصدش بررسی وضعیت کودک از نظر سلامت ذهنی و روانی است، پیش از آنکه وارد مدرسه بشود و از هم کلاسی ها، معلم و والدین برچسب بخورد یا درنهایت با افت شدید ترک تحصیل کند. هیچ پدر و مادری انتظار ندارد فرزندش که صحیح و سالم است، اختلالی داشته باشد. برای همین وقتی با نتیجه طرح روبه رو می شود، واکنش های متفاوتی نشان می دهد، درحالی که طرح سنجش قرار است والدین را آگاه کند تا درمان فرزندشان را پی بگیرند.
سنجش بیشترین اختلالات
طرح سنجش سلامت نوآموزان ورود به دبستان که مهرماه به مدرسه خواهند رفت، از بهمن سال1401 آغاز شد، اما به علت بی توجهی والدین به زمان تعیین شده تا پایان اردیبهشت با ازدحام مراکز روبه رو شد و به همین دلیل تعدادشان افزایش یافته است و زمان مراجعه به احتمال فراوان تا پایان خرداد تمدید خواهدشد.
درمان را آغاز کنید
محمد ثوابی، دکترای مشاوره و مدرس دانشگاه فرهنگیان، درباره دسته بندی اختلالات یادگیری و اهمیت توجه به آن می گوید: این اختلالات یکی از انواع شایع اختلالات کودکی است که به اختلال دیکته نویسی، خواندن یا نارساخوانی و اختلال ریاضی تقسیم می شود که براساس بررسی ها اختلال خواندن و نوشتن شایع ترین نوع است.
وی ادامه می دهد: این اختلالات ذاتی و ارثی نیستند، بلکه به علت نبود امکانات و اوضاع محیطی و آمادگی های اولیه است، درصورتی که این کودکان از نظر هوشی بررسی می شوند و مشکلی ندارند. به همین دلیل است که پس از تشخیص اولیه اختلال برای بررسی وضعیت هوش نیز به متخصص ارجاع داده می شوند. به خانواده ها توصیه میکنیم پس از تشخیص اولیه، دست کم دو یا سه آزمون دیگر از فرزند گرفته شود که تشخیص دقیق باشد.
مراکز سنجش والدین را از وجود اختلال در کودکشان آگاه می کنند، اما بسیاری از پدران و مادران به علت ترس از شنیدن نام آن یا نگرانی از پایداربودن همیشگی و درمان ناپذیربودن یا حتی نگرانی از هزینه ها، مراحل بعدی را ادامه نمی دهند، درحالی که ادامه روند بسیار مهم است. وی یادآور می شود: درمان این اختلالات نیاز به دست کم 10جلسه آموزش ویژه دارد که به تدریج و پیش از ورود به مدرسه انجام شود. تعداد این جلسات به وضعیت کودک هم بستگی دارد. به هرحال والدین نباید نگران باشند. زیرا این اختلالات درمان شدنی است، به این شرط که همکاری درستی میان والدین و انجام تکالیف خانه و مشاوران مرکز وجود داشته باشد.
این مدرس دانشگاه به اختلالات دیگر شایع در میان کودکان در سن ورود به دبستان اشاره می کند و می گوید: اختلال نارسایی توجه و بیش فعالی نیز دیده می شود که در دسته اختلالات عصب شناختی قرار می گیرد. بسیاری از والدین این اختلال را نمی شناسند و به آن توجهی نمی کنند، درحالی که در هر کلاسی شاهد وجود یک یا دو دانش آموز با این مشکل هستیم.
مشکل بزرگ این دانش آموزان این است که به علت ناآگاهی والدین و معلمانشان برچسب می خورند. بیش فعالی نوعی اختلال در مغز است که باید از همین سن شناسایی شود و سه نشانه دارد؛ کودکانی که بیش از حد پرتحرک هستند، کودکانی که فراموش کارند و حواس پرتی دارند و کودکانی که رفتار تکانشی دارند. به گفته این مشاور، درصورتی که این دسته از اختلالات درمان نشوند، به اختلالات دیگری مانند افسردگی، پرخاشگری یا اضطرابی تبدیل می شوند.
خطر درمان های نیمه کاره
«درصورتی که این نشانه ها را در فرزندتان می بینید، هرگز به او برچسب و انگ نزنید. به روان شناس مراجعه کنید تا تشخیص گرفته شود و درمان آغاز شود.» این جمله ها را هم ثوابی با تأکید بر اهمیت فراوانش اضافه می کند: ممکن است والدین متوجه بیش فعالی فرزندشان هم شده باشند، اما درمان را پیگیری نکنند. بسیاری از کودکان با تشخیص معلم به والدین معرفی می شوند، اما یا درمانی آغاز نمی شود یا نیمه کاره رها می شود؛ اگرچه که گاهی تشخیص ها اشتباه باشد و نگرانی والدین را بیشتر کند.