سمیرا شاهیان| «در ساختمان چند طبقه ما، دو واحد مسکونی در طبقه همکف است که مدیر از ساکنان آنها خواسته کفشهایشان را پشت در نگذارند، زیرا ورودی ساختمان و محل ورود به آسانسور است بنابراین نمای نازیبایی ایجاد میکند. در حالی که ساکنان سایر واحدها توجهی به این موضوع ندارند و میگویند در راهروی مربوط به آنها رفتوآمدی از سایر طبقات نیست. میخواستم بدانم حق با کیست؟ آیا ممکن است فقط برای دو واحد در یک آپارتمان قانون گذاشت و بقیه را استثنا کرد؟» یا «ساکن ساختمانی سهطبقه هستیم که بهتازگی به آن نقل مکان کردهایم. یکی از همسایههایمان بسیار پر رفتوآمد است. بارها به او تذکر دادهایم نباید کفشها در راهپله رها شوند؛ هم رفتوآمد را دشوار و خطرناک میکند و هم فضا را زشت جلوه میدهد، ولی او پاسخ میدهد اجارهخانه میدهیم و کفشهایمان را هم جلو در خانه خودمان میگذاریم. قانونی برای قانع کردن چنین شخصی وجود دارد؟» پیامهای شهروندانی که به آنها اشاره شد فقط دو نمونه از اختلافهای آپارتماننشینی بر سر موضوع سادهای مانند کفش است. از آنجا که بخشهای اشتراکی برای ساکنان یک ساختمان چندطبقه مسکونی زیاد است، این تنشها همیشه بوده است. گاهی بر سر موضوع پیشپا افتادهای مثل رها کردن کفشها پشت در آپارتمان و گاهی هم بر سر استفاده نادرست از انشعابهای مشترک آب و برق و گاز. از همینرو اینبار به «مزاحمتهای کفشی» در آپارتمانها پرداختهایم؛ موضوعی بهظاهر کماهمیت و حلشده، ولی منشأ ایجاد خیلی از اختلافها در ساختمانهای مسکونی.
فضاهای مشاع در آپارتمان کجاست؟
در آپارتمان برخی از فضاها بین همسایهها مشترک است که عبارت هستند از:
راهپلهها
پاگردها
پارکینگ
پشتبام
آسانسور
حیاط
مشکلات کفشی
اگر هر کدام از ساکنان در ساختمانهای چندطبقه بخواهد کفش خود را جلو در واحد مسکونی رها کند مشکلاتی ایجاد میشود؛
مزاحمت در رفتوآمد
جانمایی جاکفشی در قسمت مشترک پاگردها یا جلو در آپارتمان، ایجاد مزاحمت برای ساکنان در رفتوآمدهایشان میشود. برای نمونه یک روز را در نظر بگیرید که به هر دلیلی آسانسور خارج از سرویس باشد و همسایهها بخواهند از راهپله رفتوآمد کنند، در چنین شرایطی کفشهای رهاشده پشت درها و گذاشتن جاکفشی، فضا را محدودتر میکند. نمونه دیگر، زمانی است که یکی از همسایهها قصد اسبابکشی دارد، جاکفشیها با محدود کردن فضا، حمل وسایل را دشوارتر میکند. از همینرو جانمایی جاکفشی در مشاعات ساختمان ممنوع است.
بههمخوردن نظم
از طرف دیگر گذاشتن جاکفشی در مشاعات، نظم را بههم میزند. در واقع همانطور که رها کردن چندین جفت کفش، پشت در هر واحد و مرتب و جمعآوری نکردن آنها سبب بههمریختگی آپارتمان میشود، استفاده از جاکفشی پشت در هر واحد هم موجب ناهماهنگی میشود. تصور کنید وارد یک آپارتمان شوید و در هر طبقه و هر پاگرد، جاکفشیهایی با رنگها و طرحهای مختلف ببینید، بدون شک این نماها برای شما جذاب نیست.
قانونهای کفشی
بر اساس قانون مشاعات (بخشهای اشتراکی) ساختمان، ساکنان همه واحدهای ساختمان باید از قسمت مشاعات تا اندازه مشخصی استفاده کنند، برای نمونه اگر برای یک واحد میهمانی میآید، صاحبخانه باید کفش میهمانان خود را داخل جاکفشی قرار دهد تا تعداد زیاد کفش درون راهرو ساختمان نباشد.
ماده 47
مطابق ماده ۴۷ قانون تملک آپارتمانها نیز گذاشتن کفش، دمپایی و جاکفشی در پشت در آپارتمان و در محوطه راهروها ممنوع است.
ماده ۳
تبصره ماده۳ آییننامه قانون تملک آپارتمانها یادآوری میکند که گذاشتن کفش جلو در آپارتمان ممنوع است. زیرا زیبایی و نظم ساختمان را برهم میزند. افزون بر این گاهی ممکن است کفشها از سوی افراد غریبه سرقت و این موضوع سبب بهوجود آمدن تنش و اختلاف بین اهالی ساختمان شود.
توافقهای کفشی
توافق بر سر گذاشتن کفش در راهروها، یکی از راهکارهای مفید در ایجاد یکدستی و نظم در ساختمان و برطرف شدن اختلافهای ناشی از مزاحمت کفشهاست. برای این منظور میتوان ابتدا با مدیریت و همه ساکنان صحبت کرد و پس از توافق، به همه این اجازه داده شود که چند جفت کفش را در بیرون از واحد خود بگذارند، ولی مخالفت حتی یک نفر از ساکنان میتواند سبب ممنوعیت گذاشتن کفش یا جاکفشی در راهرو شود. همچنین اهالی یک ساختمان میتوانند بر سر تهیه جاکفشی یکشکل برای همه واحدهای مسکونی هم توافق کنند؛ یک جاکفشی با این شرایط:
ابعاد مناسبی داشته و برای قراردادن کفشهای همه اعضای خانواده جای کافی داشته باشد.
آنقدر بزرگ و دستوپاگیر نباشد که سبب تجاوز به حریم خانه همسایه شود.
دردار باشد تا نمای کفشهای چیده شده در طبقات آن، فضای راهرو و ورودی ساختمان را نازیبا نکند.
حکم قانونی
حد و حدود استفاده از مشاعات را قانون و عرف مشخص میکند، ولی از آنجا که راهپله از مشاعات محسوب میشود اگر صاحب حقی از حد و حدود قانونی و عرفی خود تجاوز کند، حق طرح دعوی رفع مزاحمت برای شریک دیگر پابرجاست.
قانون نانوشته پادری
بیشتر خانوادهها به دلیل جلوگیری از ورود آلودگی کفش به داخل خانه، با آوردن کفشها در خانه و قرار دادن آنها در جاکفشی داخلی مخالف هستند. درحالی که این موضوع را میتوان با کمی دقت و پهن کردن پادری سروسامان داد. اگر مشکل کثیف شدن داخل واحد با کفشهای خیس یا گلی را دارید یک پادری مناسب برای جلو در خانه میتواند به شما کمک کند. با استفاده از پادری، آلودگی کمتری داخل خانه میشود و با کفش تمیز وارد خانه میشوید. برای نظافت بیشتر هم میتوان پادری را هر چند روز یکبار تمیز کرد و جارو کشید و شست.
بهداشت و کفشهای رهاشده
با رها کردن انواع کفشها که احتمالا خاکی و کثیف هم هستند، در راهروهای ساختمان بوی بد و نامطبوعی پراکنده میشود. برای همین لازم است بهداشت کفشها را رعایت کنید. کفشهایی که کف آن خاکی و گلی است را باید کامل تمیز کنید و سپس داخل جاکفشی قرار دهید. همچنین در جاکفشی را هم برای چند دقیقه باز بگذارید تا جریان هوا مانع از رشد قارچها و عوامل بیماریزا در کفشها شود. مزیت دیگر جمعکردن کفشها از راهروها، حفظ سلامت کودکان است. در بیشتر مواقع ساکنان آپارتمانها کودکانی بازیگوش دارند که دوست دارند هر چیزی را به دست بگیرند. با جمعآوری کفشها از داخل راهروها و قراردادن آنها در جاکفشی دیگر کفشهای آلوده در دسترس خردسالان قرار نمیگیرد.
قانون طبقه آخر
شاید اینطور بهنظر بیاید که چون غیر از ساکنان طبقه آخر، معمولا کسی به آنجا رفتوآمد ندارد و بینظمی آن جلو دید نیست، ساکنان این طبقه مجاز به گذاشتن کفش در راهروی آپارتمان هستند، ولی اینطور نیست و همان محدودیتهایی که برای طبقه اول وجود دارد برای طبقه آخر هم حکم میکند. چون تمام راهپله، از طبقه اول تا آخر، فضای مشاع است. بنابراین هیچ فردی در ساختمان، حق استفاده شخصی از مشاعات را ندارد و حتی گذاشتن جاکفشی در مشاعات ساختمان ممنوع است، اما راهکارهای زیر میتواند این مشکلات را برطرف کند.
کسانی که داخل آپارتمان فضای کوچکی دارند میتوانند از یک جاکفشی کوچک استفاده کنند یا اینکه متناسب با فضایی که در اختیار دارند، یک جاکفشی دیواری تهیه کنند تا به دلیل جای کم مجبور به گذاشتن کفش در راهروی آپارتمان نباشند.
انداختن یک پادری جلو در واحد و تمیز کردن کفشها روی آن سبب میشود کثیفی و آلودگی به داخل واحد راه پیدا نکند و دیگر دلیلی برا ی رها کردن کفشها در جلو در آپارتمان وجود نداشته باشد.
گذاشتن کفش و گلدان و وسایل دیگر در راهرو یا راهپله تجاوز به حقوق سایران محسوب میشود و ساکنان نباید به آن بیتوجه باشند.
کسی حق ندارد مشاعات را جز ملک خود بداند و هر تصرفی بخواهد به نفع خود در آن محل انجام دهد.