آزاده چشمه سنگی
نویسنده
مادر یعقوب صحاف شاید هرگز گمان نمی کرد نامی که برای پسر کوچکش که در سال1325 به دنیا آمد انتخاب کرده، روزی به تراژدی زندگی او گره بخورد، اما انگار دریچه های نور بر دیدگان یعقوب های بسیاری در طول تاریخ بسته شده است. حادثه ای که مسیر زندگی یعقوب را در دوسالگی عوض کرد، هرگز او را زمین گیــر محدودیت جســمــی اش نکرد. موســیــقی جــاری در طبیــعت، صــدای محیط و ریتــم هــــای پنهان در روزمرگی، احساسات او را به سوی ملودی های ناشناخته ای متمایل کرد که برای فراگیری اصولی آن، شهر خود مشهد را ترک کرد و در یازده سالگی به تهران رفت تا علاوه بر فراگیری خط بریل، موسیقی ایرانی و موسیقی کلاسیک جهانی را از محضر استادانی چون حسنعلی وزیری، منوچهر رشیدی و جواد معروفی بیاموزد. هنگامی که به مشهد برگشت، در زمره معدود افرادی بود که با خط بریل آشنا بودند، اما کتاب برای نابینایان در دهه30، به سختی یافت می شد چه رسد به کتاب های تخصصی، آن هــم در حــوزه موســیقی. بنابراین مکاتبه با مؤسسات علمی فـــرهــنــگــی و دانشگاه های معتبر جهانی را به امیــد آشنایی با استادان و متخصصان موسیقی آغاز کرد و در این مسیر موفق شد از طریق ارتباط با چهره هایی نظیر مک فرسون در مؤسسه ملی سلطنتی ویژه نابینایان، به منابع خوبی در حوزه موسیقی دست پیدا کند که او را در راستای شناخت موسیقی محلی خراسان یاری داد. یعقوب صحاف که علاوه بر موسیقی، از تحصیلات دانشگاهی نیز غافل نبود، در رشته روان شناسی از دانشگاه فردوسی مشهد فارغ التحصیل شد و پس از آن، تدریس در آموزشگاه های موسیقی را در کنار مطالعات و تحقیقات خود آغاز کرد. کلاس های موسیقی در ایامی که یعقوب صحاف تدریس می کرد، هر بار در شروع دوره، میزبان چهل تا شصت هنرجو بود که پایان هر دوره به عدد انگشتان یک دست هم نمی رسیدند. کتاب های سنگین و تألیفات کسل کننده، هنرجویان را از ادامه مسیر مأیوس می کرد و در این بین دغدغه استاد صحاف بیش از هرچیز، بر تألیف کتاب هایی متمرکز شده بود که سلفژ را به زبانی ساده و با روشی آسان در اختیار همه علاقه مندان به موسیقی قرار دهد. بنابراین علاوه بر آموزش نوازندگی سازهای کلاویه ای (سازهای شستی دار) و پیانو، به تألیف کتاب در بخش تئوری، سلفژ هارمونی و آهنگ سازی ارکستراسیون پرداخت و با انتشار کتاب «دیدخوانی و دیدسرایی» در سال1382 دین خود را در حوزه تئوری موسیقی به جامعه هنر ادا کرد. برگزاری کلاس هایی برای مدرسان موسیقی با هدف انتقال تجربیات در زمینه تدریس اصولی موسیقی، تلاشی دیگر برای هدفمند کردن هنر موسیقی به شکلی اصولی بود. استاد صحاف که تاکنون بارها در جشنواره های ملی و استانی متعدد به عنوان داور حضور داشته، سال 1364موفق به دریافت جایزه برتر آهنگ سازی شد و در همان سال، جایزه برتر آهنگ سازی نخستین جشنواره سرودها و آهنگ های انقلابی را به خود اختصاص داد. عضویت در شورای شعر و موسیقی صدا و سیمای استان خراسان و عضویت در هیئت مدیره انجمن موسیقی استان خراسان نیز از جمله عناوینی است که زمینه را برای ارائه تجربیات او در حوزه موسیقی فراهم آورده است.
درباره کتاب «دیدخوانی و دیدسرایی»
این کتاب به قلم یعقوب صحاف در سال 1382 مشتمل بر دو بخش با نام های دیدخوانی و دیدسرایی منتشر شد. مطالب و تمرین های این کتاب به گونه ای طراحی شده است که هنرجو آرام و پیوسته به سمت جلو حرکت می کند و نکات لازم را یاد می گیرد. حتی موارد مرتبط با تئوری موسیقی با همین شیوه، متناسب با نیاز هنرجو در دل تمرین ها قرار گرفته است که این موضوع مربی را از توضیحات غیر ضروری بی نیاز می کند. تمرین ها از بافتی ریتمیک و ملودیک و تا حدی ساده و روان تشکیل شده است که هنرجو می تواند با کمی دقت و تمرین، به سرعت آن را یاد بگیرد و حفظ کند. این کتاب علاوه بر اینکه به هنرجویان انگیزه می بخشد تا دروس خود را به پایان برسانند، به مربیان کمک می کند تا فضای کلاس جذابی داشته باشند و از توضیحات غیرضروری بپرهیزند. خواندن این کتاب برای تمامی سنین، به ویژه کودکان و نوجوانانی که به موسیقی علاقه دارند، مناسب است.