محمد کاملان| نزدیک یک ماه است که باریکه غزه در فلسطین هدف وحشیانهترین حملات اسرائیلیها قرار گرفته است و آنطور که برخی رسانهها گزارش دادهاند، بیش از 40درصد ساختمانهای مسکونی و آموزشی و درمانی این باریکه چهلکیلومتری با خاک یکسان شده است و نیاز به بازسازی جدی و البته کمکهای دیگرکشورها برای این کار دارد. براساس تجربه ایران در بازسازی مناطق جنگزده هشتسال دفاعمقدس در حین و پس از جنگ تحمیلی و البته اعلام همبستگی با مردم فلسطین و محکومیت جنایتهای رژیم صهیونیستی، کارگاه تخصصی بازسازی مناطق جنگزده با محوریت تجربهنگاری بازسازی اهواز و هویزه در حاشیه دهمین کنفرانس ملی برنامهریزی و مدیریتشهری برگزار شد.
رئیس مرکز پژوهشهای شورای اسلامی شهر مشهد با بیان اینکه برگزاری این پنل و کارگاه تخصصی اعلام موضع محکم جامعه دانشگاهی و علمی کشور درباره جنایات رژیم صهیونیستی در غزه است، گفت: در زمان طراحی و برنامهریزی برای این کنفرانس هنوز اتفاقات غزه و عملیات طوفانالاقصی رخ نداده بود و پس از این اتفاق و جنایات رژیم کودککش صهیونیستی، برای اعلام موضع شدید جامعه علمی و دانشگاهی به این جنایتها، تصمیم گرفتیم تا بخش مهمی از کنفرانس را به این موضوع اختصاص بدهیم. این شکست رژیم صهیونیستی ترمیمنشدنی است و مقاومت مردم غزه جواب خواهد داد. امروز همه دنیا به حمایت از غزه و مردم مظلوم فلسطین بهپا خاستهاند و اسرائیل غاصب هیچگاه مثل امروز در افکار عمومی دنیا شماتت و نفرین نشده است.
مهدی ناصحی در ادامه به تشریح اقدامات مدیریتشهری برای حمایت از غزه پرداخت و توضیح داد: شهرداری مشهد در همان روزهای ابتدایی این اتفاقات در مکاتبهای با وزارت امورخارجه آمادگی خودش را برای خواهرخواندگی با غزه اعلام کرد. همچنین مشهد بهعنوان شهر دوستدار کودک و برای صیانت از حقوق کودکان غزه با صندوق کودکان سازمان ملل و یونیسف نامهنگاری و پیشنهاد کرد تا هفدهم اکتبر در تقویم جهانی به نام روز کودکان غزه اعلام شود. همچنین پس از قطع آب شهر غزه، مشهد بهعنوان شهر دوستدار آب، درباره این جنایت اعلام موضع کرد و در کنار آن به سازمان کشورهای اسلامی برای برگزاری جلسه اضطراری و ایجاد صندوق بازسازی غزه اعلام آمادگی کردیم. ما این امکان و آمادگی را داریم که هماهنگی کلانشهرهای کشورهای اسلامی و حتی غیراسلامی صندوق بازسازی غزه را تشکیل بدهیم. این موضوع در گردشکار وزارت امورخارجه قرار گرفته است.
تجربههای ارائهشده باید زودتر عملیاتی شود
عضو شورای اسلامی شهر مشهد هم با محکومکردن جنایتهای رژیم صهیونیستی در غزه و انتقاد از بیتوجهی سازمان ملل به رفتارهای وحشیانه اسرائیل در قبال مردم این سرزمین، گفت: این روزها رژیم صهیونیستی و سازمانهای بینالمللی حقوق بینالملل و حقوق بشر را به چالش کشیدهاند و آن را به سخره گرفتهاند و پس از این همه جنایت در فلسطین، شاهد آن هستیم که در سازمان ملل برای این اتفاقات فقط یک دقیقه سکوت میکنند. این توهینی بزرگ به شعور جامعه بینالملل است.
هاشم دائمی با بیان اینکه تجربه ایران در بازسازی مناطق جنگزده و تجربه شهر مشهد در بازآفرینی بافت فرسوده میتواند به بازسازی سریع شهرهای بمبارانشده غزه کمک کند، تصریح کرد: هدف از این نشست ارائه راهکارهایی برای بازسازی مناطق جنگی است و تجربیات خوب ایران در بازسازی ویرانیهای جنگتحمیلی و بازآفرینی بافت فرسوده در مشهد به بازسازی سریع شهرهای بمبارانشده غزه کمک خواهد کرد. امیدواریم راهکارهای ارائهشده زودتر عملیاتی شود و این نشست آغازگر حرکتهای مشابه باشد و بهزودی تجربه موفقمان را به غزه انتقال بدهیم.
بازسازی شهرهای جنگزده ایران از سال 1361 شروع شد
سرپرست سازمان بهسازی و نوسازی شهرداری اهواز نیز در ادامه از روند بازسازی شهرهای تخریبشده در جنگتحمیلی صحبت کرد و در اینباره توضیح داد: جنگها تأثیر کالبدی زیادی بر معماری و شهرسازی دارند و آثار مخربی بر جای میگذارند که جبرانش سالها طول میکشد. اکنون این تأثیرات مخرب برخی شهرهای ما در جنوب و غرب کشور را درگیر کرده است.
سیدنورا... موسوی تأکید کرد: رویکرد بازآفرینی شهری در جنگ سه دسته است؛ الگویابی دوباره و بدون درنظرگرفتن پیشینه معماری قبلی، دوبارهسازی یا ساختن شهر مشابه گذشته آن و درنهایت باززندهسازی. در جنگتحمیلی 60تا100درصد شهرهای درگیر جنگ تخریب شد و از سال1361 کار بازسازی مناطق جنگزده با الگوی ساختیابی دوباره و باززندهسازی آغاز شد. از سال1367 این کار وارد مرحله جدیدی شد. البته در برخی نقاط شهر اهواز و خرمشهر بهدلیل استفاده از روش اشتباه برای بازسازی، هنوز نقاطی وجود دارد که آثار جنگ در آنها باقی مانده است.
برکاتی که ساخت هویزه برای مشهد داشت
شهر هویزه در ماههای ابتدایی جنگتحمیلی به دست ارتش بعث عراق بهصورت کامل تخریب شد و پس از آزادسازی در سال1361، بازسازی آن بلافاصله آغاز شد و آستان قدس رضوی متولی این کار شد و مدیریت ساختوساز شهر تازه هویزه به رضا دیشیدی، معاون عمران آستان قدس رضوی، سپرده شد. دیشیدی در این نشست تخصصی به ارائه جزئیاتی از این تجربه پرداخت و با اشاره به طراحی خانهها براساس نظرات مردم هویزه، بیان کرد: هویزه در عملیات جنگی بهصورت صددرصدی خراب شده بود و همه خانهها را با بولدوزر صاف کرده بودند. وقتی جنگ شروع شد، مردم هویزه به سه نقطه مهاجرت کردند و یک گروه از آنها به مشهد آمدند. زمانی که قرار شد هویزه را بازسازی کنیم، از آنهایی که در مشهد بودند، خواستیم نقشه خانههایشان را بکشند و در این میان به پنج اصل رسیدیم و همانها را در طراحی خانههای جدید رعایت کردیم.
رضا دیشیدی ادامه داد: استانداری خوزستان آن زمان با این استدلال که ما تجربه ساختوساز نداشتیم، به ما مصالح نداد و خودمان با استفاده از ماسهبادیهای آنجا و راهاندازی کارخانه نیمهتمام ساخت آجر هویزه، مصالح تأمین کردیم و توانستیم 1800واحد مسکونی بسازیم.
وی با بیان اینکه ساخت شهر هویزه برکات زیادی برای شهر مشهد داشت، تأکید کرد: در شهر هویزه امکان حفر چاه برای فاضلاب وجود نداشت و مجبور شدیم که شبکه فاضلاب ایجاد کنیم و همان مهندسانی که آن شبکه را در هویزه اجرا کردند، از تجربه آن در شبکه اگو مشهد استفاده کردند. همچنین ماشینآلات عمرانی زیادی در جریان ساخت شهر هویزه ساخته و استفاده شد که همانها در جریان خاکبرداری زیرگذر حرم مطهر رضوی استفاده شد. ضمن اینکه از دل این کار یک کارخانه تولید آجر و سه شرکت عمرانی بزرگ بیرون آمد که در دیگرپروژههای بزرگ شهر مشهد به کمک شهر آمدند.