در ترک اجباری سرزمینی که وطن و خانه ماست، ناگزیریم با گذر از هویتی که آن را زندگی کرده ایم از اساس «خود» تازه ای بسازیم. این آوارگی مکانی و روانی چطور زندگی پناهندگان را زیرورو می کند؟ گفتن و شنیدن از این تجربه چگونه می تواند ما را به درک بهتری از پدیده بغرنج مهاجرت برساند؟ در این مجموعه روشنگر و تکان دهنده، ویت تان نوئن، برنده پیشین جایزه پولیتزر، جستارهایی را گردهم آورده است تا روایت پناهندگی را از حاشیه جریان های خبری و گفتمان سیاسی به راویان اصلی اش برگرداند. در این کتاب، نویسندگانی برجسته از مکزیک و شیلی گرفته تا ایران، افغانستان، اوکراین و ... روایت های بی پرده و عمیقا شخصی شان از پناهندگی را با ما در میان می گذارند.
برآیند صدای این نویسندگانْ تصویر ساده انگارانه معمول از پناهنده را در حکم قهرمان، قربانی یا عاملی تهدیدکننده به چالش می کشد و -درعوض- از پیچیدگی، کنش مندی و تداوم خلاقانه زندگی این افراد حکایت می کند. کتاب، بیش از آنکه در پی راه حلی برای بحران پناهندگی باشد، بر انسانیت افرادی تأکید می کند که اغلب درباره شان زیاد می گویند، اما خودشان کمتر فرصت بیان مسائلشان را پیدا می کنند. «آوارگان» اثری هم زمان شخصی و سیاسی، مبرم و -درعین حال- ماندگار است. جستارها نشان می دهند که گفتن و نوشتن از پناهندگی تنها روایت یک فرار نیست، بلکه تأیید و تأکیدی است بر حق حضور و صحبت کردن از زبان خودمان.
ویت تان نوئن در بخشی از مقدمه اش آورده است: «ما به داستان هایی نیاز داریم که به رؤیاها و تصورات نویسنده جان ببخشند، اما صدای بی صداها هم باشند. شوق شنیدن صدای بی صداها مبحث بسیار تأثیرگذاری است، اما، اگر باعث شود که جز شنیدن داستان یا خواندن کتاب کاری انجام ندهیم، می تواند خیلی خطرناک باشد. اینکه فقط به داستانی گوش بدهیم یا کتابی بخوانیم به این معنا نیست که در وضعیت بی صداها تغییری ایجاد شده است. نویسنده ها و خواننده ها نباید خودشان را با این باور فریب بدهند که ادبیاتْ دنیا را تغییر می دهد. ادبیاتْ دنیای نویسنده ها و خواننده ها را تغییر می دهد، اما دنیا را تغییر نمی دهد، مگر وقتی که مردم از پشت میزشان بلند شوند، بیرون بروند و کاری کنند تا آن شرایطی را که ادبیات به تصویر می کشد تغییر بدهند؛ در غیر این صورت، ادبیات برای نویسنده و خواننده صرفا یک جور تب وتاب بی معناست که باعث می شود تصور کنند دارند صدای بی صداها را می شنوند، درحالی که فقط و فقط صدای شخص نویسنده به گوششان می رسد.»
«آوارگان: تجربه پناهندگی به روایت نویسندگان مهاجر»، گردآورنده ویت تان نوئن، ترجمه شکوفه میبدی، نشر بیدگل، ۲۰۳ صفحه، ۳۶۵هزار تومان.
منبع: وبگاه ناشر
* گفتنی است که این کتاب پیش تر نیز به فارسی درآمده است.