محمد عنبرسوز
منتقد سینما
«اردوبهشت»، ساخته محمد داوودی فراتر از انتظاراتی است که از یک کارگردان فیلم اولی وجود دارد. فیلم، از همان دقایق ابتدایی، خودش را به عنوان اثری آشنا با مختصات سینمای سطح اول ایران، به مخاطب تحمیل می کند.
این پختگی در روایت و اجرا، بیش از هر چیز، ریشه در سابقه طولانی و موفق داوودی در حوزه نویسندگی دارد؛ فیلم سازی که پیش از نشستن بر صندلی کارگردانی، با نگارش فیلم نامه های تمیزی همچون «بی همه چیز»، «قصر شیرین»، «نگهبان شب» و «جان دار» نشان داده بود که زبان درام، منطق روایت و ریتم سینمایی را به خوبی آموخته است.
از همین روی، «اردوبهشت» از منظر ساختار، میزانسن، هدایت بازیگر و پیشبرد قصه، اثری آبرومند و حساب شده از کار درآمده و از دچار شدن به خام دستی هایی که غالبا دامن نخستین تجربه های کارگردانی را می گیرند، مصون می ماند.
این فیلم در قالب یک درام دادگاهی روایت می شود که در سال های اخیر نمونه های موفقی از آن در سینمای ایران به نمایش درآمده و چهره هایی همچون کاظم دانشی ثابت کرده اند این قبیل آثار، اگر به درستی پرداخت و اجرا شوند، توان بالایی برای درگیر کردن مخاطب دارند. «اردوبهشت» با تکیه بر همین ظرفیت، موفق می شود ارتباط خود را با تماشاگر حفظ کند و با طرح پرسش های اخلاقی و حقوقی، داستان را سرپا نگه دارد. الهام گرفتن از یک حادثه واقعی در اوایل دهه80 نیز به باورپذیری روایت کمک کرده و به فیلم، وزنی مستندگونه بخشیده است.
همراهی کاظم دانشی در مقام تهیه کننده و نویسنده، نقش تعیین کننده ای در شکل گیری این نتیجه مطلوب در «اردوبهشت» داشته است. دانشی که حالا دیگر جایگاه خود را به عنوان فیلم سازی علاقه مند و مسلط به درام های دادگاهی تثبیت کرده، در کنار محمد داوودی که با ساختمان فیلم نامه آشنا و برخوردار از نبوغ در طراحی موقعیت های بدیع است، ترکیبی مؤثر را شکل داده است. حاصل این همکاری، فیلمی است که بی شک می توان، از همین حالا، آن را یکی از پنج فیلم برتر جشنواره چهل وچهارم فجر دانست.
با این حال، «اردوبهشت» خالی از نوسان هم نیست. گیرایی و کشش دو سکانس اصلی دادگاه به مراتب بیش از سایر بخش هاست و همین مسئله باعث می شود لحن کلی فیلم، در کل طول روایت، کاملا یکدست به نظر نرسد. در این فیلم، حامد بهداد حضوری قدرتمند و اثرگذار دارد، هرچند رگه هایی از نمایشگری و اغراق که در سبک بازی او رسوب کرده، در این نقش آفرینی هم به چشم می خورد که ممکن است ذوق برخی منتقدان سخت گیر را کور کند. بازی ستاره پسیانی نیز دقیق، کنترل شده و
چشمگیر است.