عظیمزاده | سال 1404 نفسهای آخرش را میکشد؛ در ماههای آغازینش جنگ دوازده روزه را از سر گذراندیم و اکنون، در ماه آخر، با جنگی دیگر درگیر هستیم. زندگی ولی همچنان با تمام قدرت به پیش میرود و نوروزی دیگر بهزودی از راه میرسد و میان همه اتفاقات بیرونی و دغدغههای درونی میتوانیم چند صباحی را با فراغت بیشتری سپری کنیم. با توجه به شرایط کنونی، به نظر میرسد، گزینههایی مثل سیروسیاحت را از تعطیلات امسال باید کنار بگذاریم. با این حال، هنوز فعالیتهای زیادی وجود دارد که میتوانیم انجام بدهیم تا از یکنواختی فاصله بگیریم، ما، در آخرین شماره سال 1404، همچنان که قلبمان برای وطن میتپد و انتظار میکشیم مثل همیشه از این روزها هم سربلند بیرون بیاید، برای شما یک بسته پیشنهادی آماده کردهایم. پیشنهادهایی برای بیشتر باهم بودن و فارغ شدن از نگرانیها و دلمشغولیها. در خلال آن، نیز سعی کردهایم چند نکته را از باب یادآوری خدمتتان عرض کنیم مبادا به دست فراموشی سپرده شود. امید که به کار آید و مقبول افتد.
فرصتی برای انجام کارهای عقبافتاده
احتمالا همه ما در طول سال برنامههایی را مدنظر داشتهایم که یا به دلیل مشغلههای فراوان و کمبود وقت یا اهمالکاریهای مکرر آنها را عقب انداختهایم. حالا وقت آن است که یک «نه» قرص و محکم به همه این تأخیرها و مکثهای طولانی بگوییم و با یک برنامهریزی دقیق به سراغ انجام کارهایی برویم که مدتهاست ذهنمان را به خود مشغول کردهاند. اگر یادگیری یک زبان جدید است یا تعمیرات ریز و جزئی در منزل یا تغییر دکوراسیون، تفاوتی نمیکند. پیشنهاد میکنیم، در وهله اول، یک فهرست از این کارهای عقبافتاده تهیه کنید. سپس، با توجه به بازه زمانی که در اختیارتان هست، برای هرکدام زمانی تعیین کنید. در ضمن، فراموش نکنید پس از اتمام هرکدام از فعالیتها یک تیک کنار آن بزنید و به اراده خودتان آفرین بلندی بگویید.
مشارکت به نفع همه
تا به حال تجربه شرکت در کارهای گروهی عامالمنفعه را داشتهاید؟ کارهایی که به صورت داوطلبانه انجام میشود و خیر و نفعش به جمعیت کثیری میرسد. مثلا پاک کردن طبیعت از تهسیگار و پلاستیک، تدریس یا آموزش مهارتهای مهم به کودکان حاشیه شهر که به خیلی از امکانات دسترسی ندارند، شرکت در گپ و گعدههای خانوادگی و دوستانه هدفمند مثل گروههایی که کتاب میخوانند و بعد درباره آن بحث میکنند یا این روزها که شرایط جنگی است شرکت در دورههای امدادرسانی و حضور داوطلبانه در مناطق مورد نیاز. فهرست بلندبالایی از این قبیل فعالیتها را میتوان در نظر داشت و بسته به علاقه شخصی به سراغش رفت. حتی میتوانید تصمیم خود را با نزدیکانتان در میان بگذارید. شاید میان آنها نیز مشتاقانی پیدا شود و اصلا خودتان یک گروه تشکیل بدهید. شوراهای محلات و پایگاههای مردمی در مساجد نیز میتوانند گزینه خوبی باشند برای اینکه در وهله اول خلأهای موردنیاز را شناسایی کنید و در قدم بعد بتوانید به جرگه داوطلبان بپیوندید.
همیشه پای درس و مشق در میان است
مادری چند وقت پیش نزد ما گلایه میکرد که: دختر من در سالی که گذشت خیلی از درسهایش عقب افتاد. تعطیلیها زیاد بود. از آموزش مجازی هم درست و حسابی چیزی یاد نگرفت. سالی که گذشت دانشآموزها، به دلایل مختلف، یا به صورت مجازی سر کلاسهای خود حاضر شدند یا بهکلی تعطیل شدند. شرایط جنگی حاکم بر کشور در اسفند نیز باعث شد تا روزهای آخر سال بچهها دوباره به همین شکل تکرار شود. بد نیست بخش هرچند کوتاهی از روزهای تعطیل را به مرور درس آنها اختصاص بدهید. بله، میدانیم شاید خیلی از بچهها در مقابل این تصمیم مقاومت کنند، اما شما میتوانید با تلفیق درس و مشق آنها به صورت خلاقانه آنها را برای مرور درسهایشان ترغیب کنید. سعی کنید آموزههای درسی را با بازی، قصه و کارهای گروهی که باقی اعضای خانواده و خواهر و برادرها را درگیر میکند انجام بدهید تا برایشان جذابتر شود.
ساعاتی در دامان طبیعت
درست است که در شرایط کنونی سفر به شهرهای دیگر ایران زیبایمان مقدور نیست، اما همین اطراف مشهد خودمان چطور؟ در اطراف مشهد روستاها و طبیعت جذاب زیادی وجود دارد که صرف تماشای آن میتواند تأثیر مثبتی در حفظ روحیه ما بگذارد. پس برنامهریزی کنید، دست اهل و عیال را بگیرید، بروید ساعاتی را در دامان سبز طبیعت بگذرانید، به صدای آب گوش بسپارید و حداقل چند ساعت از پیگیری اخبار جنگ فاصله بگیرید و روان خود را پالایش کنید. فراموش نکنید که طبیعت همیشه مسکن خوبی برای آرام کردن ماست. همچنین، میتوانید یک فهرست از مکانها و آثار باستانی و تاریخی شهر و دیار خود تهیه کنید و از آنها بازدید کنید. شاید مرور شکوه توس و شاهنامه فردوسی نقطه شروع خوبی باشد.
دستبوسی بزرگترها
درست است که این روزها احوال دلمان خوش نیست اما موسپیدها و بزرگترها را نباید فراموش کرد. روزهای تعطیل پیش رو بهترین فرصت برای برپایی صله رحم است و در جوار بزرگترها نشستن و کانون خانواده را گرم و گرمتر کردن. مخصوصا اگر در طی سال همیشه درگیر دغدغهها و کارهای خود هستیم بد نیست تا این روزها را غنیمت بدانیم. آنها هم شاید در چنین اوضاعی که همه اخبار و رسانهها و حتی صحبتها و گفتوگوهای روزمره حول جنگ و اخبار جنگی میچرخد به این همنشینی احتیاج بیشتری داشته باشند. در خانههای سالمندان نیز پدربزرگها و مادربزرگهای زیادی هستند که همه سال را در تنهایی خود سپری میکنند و چشمانتظار کسی هستند تا دقایقی خلوت همیشگیشان را برهم بزند و به دنیایشان نور و رنگی بپاشاند. پس تنهایشان نگذاریم.
کلاسیک خوانی
حالا که حرف از کتاب شد این را هم بگوییم که در گذر سال، هر زمان که صحبت از کتاب و کتابخوانی و ارتقای فرهنگ آن شده است، بسیاری از ادیبان و کارشناسان از لزوم خوانش متون کلاسیک ادبی ما سخن گفتهاند. اینکه چقدر جای کتابهایی چون تاریخ بیهقی، شاهنامه فردوسی، بوستان و گلستان سعدی یا دیگر دیوان اشعار بزرگان ادبیات در زندگی ما خالی است و درحقیقت بین نسل جوان با متون کهن پیوندی برقرار نیست. شاید نوروز 1405 فرصت خوبی باشد برای اینکه با یک نظم و برنامهریزی خوب به سراغ این کتابها برویم. پیشنهاد میکنیم بسته به علاقه شخصی خود و خانوادهتان، یک یا دو مورد از کتابها را انتخاب کنید و با یکدیگر بخوانید. البته در این زمینه انتخابهای متنوعی دارید. به عنوان مثال، اگر نثر را ترجیح میدهید میتوانید سراغ «کلیله و دمنه» یا «تاریخ بیهقی» بروید یا اگر اهل سفرنامه هستید «سفرنامه ناصرخسرو» قطعا گزینه مطلوبی برای شماست.
شما در خانه خود کتابخانه دارید؟
آیا شما در منزل خود کتابخانه دارید؟ آیا مدتها منتظر فرصت مناسب بودهاید تا کتابها و مجلههای درهم و برهم خود را سروسامان بدهید؟ پیشنهاد تهیه و تعبیه یک کتابخانه یا نظم دادن به آن میتواند یکی دیگر از گزینههای جذاب برای تعطیلات باشد. اگر یک کتابخانه مطلوب در خانه دارید پیشنهاد میکنیم برای تنوع و نظمدهی به آن کتابهایش را دستهبندی کنید. شما میتوانید آنها را، بسته به موضوع و محتوا یا بسته به مخاطب دستهبندی کنید. همچنین، اگر از دنبالکنندگان ادبیات خطهای خاص از جهان مثل ادبیات روسیه یا آمریکای لاتین هستید، میتوانید آنها را در قفسههای مجزا بگذارید. مرتب کردن بر اساس حروف الفبا، زمان انتشار، نوبت چاپ یا کلکسیونی بودن آنها نیز گزینههای دیگر است. درضمن، لابهلای همین گشتوگذار میان کتابها، میتوانید کتابهایی را هم برای اهدا به دیگران یا کتابخانههای سطح شهر جدا کنید و این حس خوب را با دیگران نیز شریک شوید.