سمیه سعادتمند
جهش ۶۸ تا ۷۱درصدی تعرفههای درمان در سال۱۴۰۵، اگرچه از منظر اقتصادی برای کادر درمان و مراکز خصوصی قابل دفاع به نظر میرسد، اما یک پرسش تلخ را پیش روی مردم قرار داده است، مگر میشود با این قیمتها به فکر درمان باشیم؟ افزایش ۲۳۶درصدی تعرفه آزمایشگاه خصوصی و رشد ۱۴۳درصدی جزء فنی جراحیها در بخش دولتی، یک شوک اقتصادی به خانوادهها وارد کرده است.
واقعیت میدانی این است که پیش از این هم بسیاری از مردم بهدلیل هزینههای درمان، مراجعه به پزشک را به تأخیر میانداختند یا از انجام آزمایشهای ضروری صرفنظر میکردند. اما اکنون با این افزایشها، نگرانی از تبدیلشدن یک بیماری ساده به فاجعه مالی و سلامتی، بیش از پیش شده است. نظام سلامت اگرچه باید تعرفهها را بهسمت واقعیشدن پیش ببرد، اما فراموش کرده است که طرف دیگر این معادله، بیمارانی هستند که «حق انتخاب» ندارند. وقتی یک کارگر ساده برای یکبار ویزیت عمومی باید نزدیک به بیش از 200هزار تومان بپردازد، بسیاری ترجیح میدهند سرفههای مکرر یا درد مبهم را نادیده بگیرند. نتیجه؟ تشخیص دیرهنگام، پیشرفت بیماری و درنهایت هزینههای سنگینتر بستری است که حتی با سهم ۱۰درصدی بیمه نیز کمرشکن است. افزایش تعرفه بدون افزایش همزمان پوشش بیمهها و توان اقتصادی مردم، یک قدم بهسمت توسعه و دو قدم بهسمت محرومیت درمانی است.
افزایش 68درصدی تعرفه در بخش دولتی
معاون درمان دانشگاه علوم پزشکی مشهد در گفتوگو با شهرآرا اظهار کرد: در سال۱۴۰۵ به طور میانگین میزان افزایش تعرفه در تمام بخشهای دولتی ۶۸درصد و در بخش خصوصی ۷۱درصد محاسبه شده است. این افزایش تعرفه به تفکیک برخی خدمات، تصویر روشنتری از اولویتهای نظام سلامت در سال پیشرو ارائه میدهد.
منصور شکیبا درباره جزئیات این طرح گفت: جزء حرفهای( اقدامات و جراحیها) در بخش دولتی، به طور میانگین ۳۵درصد رشد داشته و جزء فنی (اتاق عمل) ۷۰درصد افزایش یافته است.
شکیبا ادامه داد: در سرفصل ویزیت، رشد متوسط در همه گروههای تخصصی در بخش دولتی ۵۳درصد و در بخش خصوصی ۶۰درصد تعیین شده است.
افزایش 73 و 79درصدی تعرفههای هتلینگ
معاون درمان دانشگاه علوم پزشکی گفت: تعرفههای هتلینگ در بخش دولتی به طور میانگین ۷۳درصد و در بخش خصوصی ۷۹درصد رشد کرده است. تعرفه بسته خدمات و مراقبت پرستاری نیز نسبت به سال قبل ۵۸درصد افزایش یافته که نشان از توجه به ارزش خدمات پرستاری در سال۱۴۰۵ دارد.
حمایتهای ویژه به چه گروههایی تعلق میگیرد؟
شکیبا در ادامه درباره گروههای مشمول حمایت ویژه، توضیح داد: پنج دسته از گروهها با خدمات تقریبا رایگان هستند؛ بیماران خاص، مددجویان زیرپوشش کمیته امداد و بهزیستی، دهکهای اول تا پنجم درآمدی، بیماران سرطانی و اطفال زیر ۷سال در بخش بستری، همچنان از حداقل فرانشیز یا معافیت کامل برخوردارند.
وی بیان کرد: البته باید دقت کرد که رایگانبودن بهمعنای صفر مطلق هزینه نیست، بلکه سهم سازمانهای بیمهگر پایه بسیار بالاست و بیمار مبلغ ناچیزی میپردازد.
افزایش تعرفهها به روایت اعداد مصوب وزارت بهداشت
بر اساس تعرفه منتشرشده توسط وزارت بهداشت، ویزیت پزشکان عمومی و دندانپزشکان عمومی دارای پروانه در بخش دولتی، ۱۲۸هزار و ۹۵۵تومان تعیین شده است. ویزیت پزشکان متخصص در بخش دولتی ۱۷۹هزار و ۴۳۰تومان و ویزیت پزشکان فوقتخصص ۲۱۸هزار و ۵۰۵تومان است. در بخش خیریه اما این مبالغ بیشتر شده و بهترتیب ۳۲۴هزار و ۲۰۰تومان، ۴۵۱هزار و ۸۰۰تومان و ۵۴۱هزار و ۶۰۰تومان است. این تفاوت تعرفهای میان بخش دولتی و خیریه نشان میدهد که مراکز خیریه عملا جایگاهی بین دولتی و خصوصی کامل دارند.
در پایان باید گفت که هرچند افزایش تعرفهها بهتنهایی نمیتواند معضل زیرمیزی را به صفر برساند، اما گام بسیار مهمی درراستای شفافیت اقتصادی نظام سلامت است. اگر این روند برای دو، سه سال پیاپی ادامه یابد و نظارت کافی هم اعمال شود، میتوان به کاهش چشمگیر زیرمیزی امیدوار بود. در عین حال شرط تحقق این هدف فقط افزایش تعرفه نیست؛ تداوم بازرسیهای مستمر و سختگیری در برخورد با تخلفات نیز ضروری است.