کف گرانی شوینده ها در چشم مردم

سرور هادیان
 خبر‌نگار
     شرکت های شوینده و بهداشتی فعال در بازار سرمایه با انتشار اطلاعیه های جداگانه در سامانه جامع ناشران (کدال) از افزایش قیمت ۲۰ تا ۳۰درصدی محصولاتشان خبر دادند .این افزایش قیمت به موجب افزایش نرخ مواد اولیه و افزایش هزینه های بسته بندی اعمال شده است. به عنوان مثال انواع پودر شوینده ماشین لباس شویی ۲۰درصد، پودر دستی ۲۰درصد، خمیردندان ۳۰درصد و مایع لباس شویی ۳۰درصد افزایش قیمت دارند. تولیدکنندگان دلیل افزایش قیمت را افزایش قیمت مواد اولیه داخلی و خارجی، کرایه حمل ونقل، دستمزد کارگران و افزایش نرخ خدمات گمرکی عنوان می کنند.  با این حال، بررسی وضعیت بازار نشان می دهد که شوینده ها بیشتر از میزان مجاز اعلام شده در بازار افزایش قیمت داشته اند. قیمت شوینده ها در بازار نشان می دهد که افزایش قیمت برخی از اقلام بین 60تا 80درصد بوده است. به عنوان مثال قیمت پودر 3کیلویی لباس شویی که در ابتدای اردیبهشت حدود ۴۵۰هزار تومان بود، اکنون به حدود ۸۰۰هزار تومان رسیده است؛ رقمی که نشان دهنده افزایشی نزدیک به ۷۸درصدی در کمتر از یک ماه است. همچنین قیمت مایع ظرف شویی هزار میلی لیتری که پیش تر ۹۰هزار تومان بود، اکنون به ۱۳۷هزار تومان رسیده، یعنی افزایشی در حدود ۵۲درصدی. البته این گرانی در برندهای معروف بیشتر است و قیمت مایع ظرف شویی آن ها بیش از 60درصد افزایش داشته است. مایع سفید کننده وایتکس با وزن 750گرم حدود 104هزار تومان قیمت دارد که نسبت به گذشته 49درصد افزایش قیمت داشته  است.

افزایش هزینه های بسته بندی
یکی از عوامل مهمی که از سوی تولیدکنندگان به عنوان محرک اصلی رشد قیمت محصولات شوینده مطرح می شود، افزایش ۱۸۵درصدی هزینه های بسته بندی پلاستیکی است؛ افزایشی که بر قیمت نهایی این اقلام اثر گذاشته است. به گفته فعالان این صنعت، جهش بهای مواد اولیه پلاستیک، وابستگی این مواد به نرخ های جهانی و نوسان قیمت پلیمرها در بازار داخل، از مهم ترین دلایل رشد چشمگیر هزینه بسته بندی به شمار می رود. این وضعیت باعث شده سهم بسته بندی در بهای تمام شده محصولات شوینده بیش از گذشته افزایش یابد و فشار بیشتری را به قیمت مصرف کننده منتقل کند.

افزایش تدریجی قیمت مواد شوینده
رئیس انجمن تولیدکنندگان شوینده های بهداشتی خراسان رضوی در گفت وگو با شهرآرا با اشاره به افزایش قیمت شوینده ها در بازار، علت این روند را بالا رفتن هزینه های مواد اولیه و نوسانات بازار جهانی بیان کرد.  هادی نبی زاده از روند صعودی قیمت محصولات شوینده در بازار خبر داد و افزود: این افزایش نرخ، اتفاقی ناگهانی نیست؛ بلکه نتیجه رشد تدریجی هزینه های تولید و افزایش قیمت مواد اولیه در زنجیره تأمین است.  نبی زاده در تحلیل علل اصلی این رشد قیمت، توضیح داد: افزایش نرخ ها مستقیما از بخش مواد اولیه آغاز شده است. با توجه به رشد قیمت نفت در بازارهای جهانی، محصولات پتروشیمی نیز گران تر شده و این موضوع تأثیری زنجیره ای بر تمامی کالاهای وابسته دارد.  وی ادامه داد: افزون بر مواد اولیه داخلی، مواد اولیه وارداتی نیز به دلیل چالش های مربوط به واردات و افزایش هزینه های جهانی، با رشد قیمت مواجه شده اند؛ امری که درمجموع هزینه های تولید را به طور چشمگیری افزایش داده است .به گفته رئیس انجمن تولیدکنندگان شوینده های بهداشتی خراسان رضوی، این افزایش قیمت ها به طور تدریجی و بر اساس نرخ های جدید مواد اولیه در بازار پتروشیمی اعمال شده است. علاوه بر این، رشد حقوق و دستمزد کارکنان نیز در افزایش نهایی قیمت ها نقش درخور ملاحظه ای دارد.

رقابت در بازار؛ عاملی برای حفظ کیفیت و قیمت مناسب
نبی زاده در پاسخ به این پرسش که آیا رقابت میان تولیدکنندگان می تواند مانع افزایش قیمت ها شود، گفت: عرضه محصولات شوینده در بازار بسیار گسترده است و این حجم از عرضه، زمینه ساز رقابت جدی میان تولیدکنندگان شده است .او تأکید کرد: تولیدکنندگان برای حفظ سهم بازار خود تلاش می کنند تا قیمت های رقابتی ارائه دهند. در واقع، همین رقابت موجب می شود که شرکت ها ضمن کنترل قیمت، بر حفظ کیفیت محصولات نیز تمرکز کنند تا مشتریان خود را از دست ندهند. نبی زاده با اشاره به چالش هایی نظیر گران فروشی در برخی بخش ها گفت: نظارت مؤثر بر بازار برای جلوگیری از سوءاستفاده برخی فعالان ضروری است؛ اما رقابت سالم میان تولیدکنندگان بزرگ، خود یکی از عوامل کنترل قیمت و حمایت از مصرف کننده محسوب می شود.

بررسی وضعیت تولید
ارزیابی وضعیت تولیدات شرکت‌های بورسی تولیدکننده محصولات شوینده نشان می‌دهد که در یک دهه گذشته به‌طور متوسط هر سال ۷۲۵هزار تن محصول توسط ۹شرکت تولیدکننده این صنعت وارد چرخه تولید شده و به‌طور میانگین هر سال ۳درصد به مجموع تولیدات این صنعت افزوده شده است. اما در دو سال گذشته مجموع تولیدات صنعت شوینده با کاهش همراه شده است. به‌عنوان مثال در سال1403 تولیدات صنعت محصولات پاک‌کننده با ۶درصد کاهش به ۷۵۲هزار تن تقلیل یافت. عامل اصلی کاهش مقدار تولید شرکت‌های شوینده نوسان قیمت مواد اولیه قیمت‌گذاری دستوری عنوان شده است. وضعیت قیمت‌گذاری دستوری موجب شده تا شرکت‌ها نتوانند هزینه‌‌‌های خود را پوشش دهند و همین موضوع موجب ایجاد رکود در تولیدات شرکت‌های شوینده بازار سهام شده است.