جنگل‌های هیرکانی

گزارش مجلس درباره علت‌های آتش‌سوزی جنگل‌های هیرکانی واقع در الیت، بار دیگر این موضوع را داغ کرد. یک مشاور سازمان منابع طبیعی گفت: صرف اینکه درختان شکسته و افتاده به‌عنوان مواد سوختنی شناخته می‌شوند، نمی‌تواند و نباید دلیلی برای برداشت گسترده آن‌ها باشد.

سازمان حفاظت محیط زیست در پاسخ به گزارش شماره ۵۴ تاریخ ۱۷ آذر ۱۴۰۴ کمیسیون امور داخلی و شوراهای مجلس شورای اسلامی درباره «بررسی علل و عوامل وقوع آتش‌سوزی در جنگل‌های هیرکانی منطقه الیت»، توضیحاتی را با هدف تنویر افکار عمومی و نمایندگان مجلس ارائه کرد.

بررسی لایحه احکام مورد نیاز قوانین بودجه‌های سنواتی، سؤال از وزیر نیرو و گزارشی درباره بررسی علل وقوع آتش‌سوزی جنگل‌های هیرکانی منطقه الیت ازجمله موارد کاری مجلس در هفته جاری است.

رئیس حوزه قضایی بخش بندپی شرقی بابل گفت: فردی که در سه نقطه از جنگل‌های هیرکانی در این بخش از شهرستان بابل مبادرت به آتش افروزی کرده بود، دستگیر شد.

معاون هماهنگی امور عمرانی استانداری گلستان از پایان حریق در جنگل‌های استان خبر داد و گفت که نیرو‌های پایش در منطقه حضور دارند تا در صورت شعله‌ورشدن مجدد آتش آن را کنترل کنند.

در حالی که جنگل‌های هیرکانی در پنج شهرستان شرقی و شمالی استان گلستان از چهار روز پیش طعمه حریق گسترده شده و ارتفاعات سخت‌گذر همچنان در آتش می‌سوزد، بالگرد جمعیت هلال‌احمر به عنوان آخرین امید برای مهار آتش وارد استان شد.

رئیس ستاد مدیریت بحران کشور، در جلسه ستاد مدیریت بحران در روستای «الیت» اعلام کرد: عملیات اصلی مهار آتش‌سوزی جنگل‌های مازندران به پایان رسیده است، اما به دلیل وجود کنده‌ها و برگ‌های انباشته، لکه‌گیری و مراقبت‌های میدانی همچنان ادامه خواهد داشت.

در واقع، از ۲۴ آبان که موج اصلی آتش‌سوزی آغاز شد، تاکنون ۸ هکتار از کهن‌ترین و باارزش‌ترین جنگل‌های جهان در مازندران ایران طعمه حریق شده است. به همین بهانه، بد نیست یک‌بار به ریشه‌یابی این وقایع تلخ، اما متعدد بپردازیم. چرا شعله‌های سرکش آتش به جان گنج سبز ایران می‌افتد؟ آیا همه‌چیز تصادفی است؟

ویدئویی از بالا رفتن خرس از درخت در جنگل‌های هیرکانی را مشاهده می‌کنید.

رئیس اداره حفاظت محیط زیست لنگرود گفت: در اتفاقی کم‌نظیر، کارشناسان این شهرستان موفق به ثبت تصاویر زیبای یک رأس شوکای ماده به همراه دو بره شوکا در جنگل‌های هیرکانی این منطقه شدند.

جنگل‌های هیرکانی با مساحتی بالغ بر ۲ میلیون هکتار، ۲۵ درصد از مساحت خود را در استان گلستان جای داده‌اند و به عنوان یکی از کهن‌ترین و بکرترین جنگل‌های جهان، قدمتی تاریخی دارند که به دوران سوم زمین‌شناسی (ژوراسیک) بازمی‌گردد. این جنگل‌ها که در دوران یخبندان همچنان پا بر جا ماندند، مادر جنگل‌های جوان اروپا و شمال آمریکا شناخته می‌شوند. پاییز در جنگل‌های هیرکانی به معنای جادوی طبیعت در هر برگ است. مناظر بکر و چشم‌نواز این جنگل‌ها در فصل پاییز اهمیت تاریخی و تنوع گیاهی این گنجینه طبیعی را به نمایش می‌گذارد.

جنگل‌های هیرکانی با تنوع زیستی بالا و قدمتی میلیون ساله نقش حیاتی در تنظیم آب و هوا دارند و به عنوان یکی از مهم‌ترین منابع طبیعی کشور شناخته می‌شوند، و تخریب آن‌ها پیامدهای جدی برای اکوسیستم و جوامع محلی به همراه دارد. اثرات خطرناک قاچاق چوب تنها به تخریب جنگل‌ها محدود نمی‌شود، این فعالیت‌ها باعث افزایش خطر سیل، رانش زمین و کاهش تنوع زیستی می‌شود که در نهایت به کاهش کیفیت زندگی مردم منطقه منجر می‌گردد. علاوه بر این، قاچاق چوب به دلیل عدم وجود قوانین بازدارنده و نظارت کافی، به یک تجارت پرسود تبدیل شده است. اقدامات جدی و هماهنگ مثل بازنگری و تقویت قوانین موجود و فرهنگ‌سازی و افزایش آگاهی عمومی، می‌تواند گامی موثر در جهت حفاظت از این منابع طبیعی باشد و از تخریب بیشتر جنگل‌های شمال جلوگیری و آینده‌ای پایدار برای نسل‌های بعد فراهم نمود.

مرال، یا گوزن قرمز، که در گویش مازندرانی به آن گاو کوهی (اشکار گو) نیز گفته می‌شود، یکی از بزرگترین گونه‌های گوزن و بزرگترین گوزن بومی ایران است. در گذشته، این حیوان به تعداد زیادی در بیشتر مناطق جنگلی سواحل دریای خزر، کوه‌های البرز، و دامنه‌های زاگرس یافت می‌شد.

ویدئویی از گله بزرگ‌ترین گونه گوزن جنگل‌های هیرکانی را مشاهده می‌کنید.

در دامنه جنگل‌های شمال ایران و در میان سرسبزی و آرامش، جنگلی به نام النگدره است که یکی از جاذبه‌های طبیعی زیبا از جنگل‌های هیرکانی در گرگان محسوب می‌شود که با ۱۸۵ هکتار فضای سبز به عنوان یکی از مقاصد طبیعی برجسته شمال ایران شناخته شده است. این جنگل با داشتن هوای تازه و خنک و با آبشار‌ها و چشمه‌های روان که در دل آن پیدا می‌شوند به فضایی مناسب برای پیاده روی و ورزش ساکنین تبدیل شده و به منظور حفظ زیبایی طبیعت و بهره‌مندی بهتر گردشگران و ساکنان، ورود خودرو‌ها و موتور سیکلت‌ها به این پارک ممنوع شده است. النگدره به عنوان یکی از ۷ منطقه نمونه گردشگری کشور محسوب می‌شود

فرزند آیت الله علم الهدی عنوان کرد: هیچ‌گونه شناخت و ارتباطی با آقای مهدی جوانمرد و هلدینگ ایشان ندارم.

جنگل‌های هیرکانی دومین منطقه بزرگ طبیعی و متراکم‌ترین ناحیه جنگلی ایران را تشکیل می‌دهند. این جنگل‌ها در جنوب دریای خزر از منطقه هیرکان جمهوری آذربایجان شروع می‌شود و در ایران از حوالی آستارا تا گرگان ادامه دارد. این منطقه در همه فصول سال جذابیت‌های خاص خود را دارد، اما در فصل خزان با طیف گسترده‌ای از رنگ‌ها چشم اندازهای بدیع خلق کرده است. مساحت این جنگل‌های ۴۰ میلیون ساله که در زبان رایج و عامیانه‌ با عنوان جنگل‌های شمال نامیده می‌شود ۵۵ هزار کیلومتر مربع است که دو میلیون هکتار آن در ایران و ۲۰ هزار هکتار در آذربایجان قرار گرفته است. این جنگل‌ها نقشی موثر در شکل‌گیری چرخه زندگی دارند؛ تا جایی که در فهرست میراث طبیعی یونسکو، ثبت شده‌اند.

آتش سوزی به جان جنگل‌های هیرکانی در غرب مازندران افتاده است، بخشی از جنگل‌های «کهنه ده» کجور طعمه حریق شد و آتش سوزی در جنگل‌های دوهزار نیز تا حدی مهار شد.

قائم مقام سازمان بازرسی کل کشور طی نامه‌ای به وزیر جهاد کشاورزی نسبت به طغیان برخی آفات و ورود خسارت به درختان در جنگل‌های هیرکانی شمال کشور هشدار داد.