مقبره فردوسی

آرامگاه باشکوه ابوالقاسم فردوسی در دل شهر تاریخی توس تنها یک مقبره نیست؛ تجلی معماری هویت ایرانی و شکوه زبان فارسی است. بنایی سپید و استوار که با الهام از معماری ایران باستان و آرامگاه کوروش بزرگ طراحی شده و بر سکویی سنگی، با ستون‌هایی بلند و حجاری‌هایی الهام‌گرفته از اسطوره‌های شاهنامه، قامت افراشته است. نمای بیرونی آرامگاه با تقارن چشم‌نواز، سنگ‌های سفید، کتیبه‌های حکاکی‌شده و باغ ایرانی پیرامونش، حس شکوه و وقار تاریخ را زنده می‌کند. در فضای داخلی نیز سنگ مزار فردوسی در میان نقش‌برجسته‌هایی از داستان‌های حماسی شاهنامه قرار گرفته؛ جایی که روایت رستم، سهراب و پهلوانان ایرانی در سکوت سنگ‌ها جریان دارد. نور طبیعی، خطوط هندسی و ترکیب معماری کلاسیک و مدرن، فضای آرامگاه را به یکی از ماندگارترین آثار معماری فرهنگی ایران تبدیل کرده است. ۲۵ اردیبهشت، سالروز بزرگداشت شعر و ادب پارسی و روز پاسداشت حکیم ابوالقاسم فردوسی در تقویم نامگذاری شده که یادآور نقش ماندگار او در حفظ زبان فارسی و هویت ایرانی است. این گزارش تصویری، نگاهی است به جزئیات معماری بنایی که قرن‌هاست پاسدار زبان و هویت ایران مانده است.

در زمان حکومت آصف‌الدوله شیرازی، والی ناصرالدین شاه قاجار بر خراسان، عده‌ای از مستشرقان و باستان‌شناسان فرانسوی وارد توس شدند. یکی از دغدغه‌های آنها تعیین محل دقیق قبر فردوسی بزرگ بود.

ساخت مقبره فردوسی که در ابتدای قرن و در هزارمین سال تولد این شاعر اتفاق افتاده، فرازوفرود‌ها و حوادث زیادی را پشت‌سر گذاشته است، اما در نهایت به پایانی خوش می‌رسد.