شهرآرانیوز

در مورد تاریخ مشهد در شهرآرانیوز بیشتر بخوانید

تاریخ شفاف شهر مشهد از دوره صفویه آغاز می‌شود و تاریخ پیشین آن، با نام توس و نیشابور گره خورده است. توس سرچشمه‌ اصلی‌ترین رودخانه منطقه خراسان، یعنی کشف‌رود، به‌حساب می‌آمد و به همین دلیل محل سکونت اقوام آریایی بود و در متون تاریخی و اسطوره‌ای، از این شهر و رود آن به‌وفور نام برده شده است.

 

در زمان حمله اعراب به ایران، مشهد بخشی از ولایت توس به‌حساب می‌آمد و آبادی‌هایی مانند تابران و نوغان نیز در این ولایت قرار داشتند. پس از اینکه قوم مغول به ایران حمله‌ور شدند، ۱۲هزار نفر در توس قتل‌عام شدند و از تابران که منطقه‌ای پرآوازه و پررونق در ولایت توس بود، فقط ویرانه‌ای باقی ‌ماند. پس از آن مردم به‌ناچار به روستاهای کوچک کوچ کردند و در چنین وضعی جمعیت و وسعت مشهد افزایش یافت. تابران توس دیگر رنگ حیات را به خود ندید و در دوره صفوی دیگر نشانی از این شهر باقی نمانده بود.


در متون تاریخی آمده است که هنگام حمله اعراب به ایران، یزدگرد سوم، آخرین پادشاه ساسانی، به خراسان و توس می‌گریزد تا از مرزبان خود کمک بخواهد. کنارنگ اما یزدگرد را به بهانه‌های مختلف ازجمله افزایش احتمال حمله اعراب راهی مرو می‌کند و درنهایت یزدگرد سوم در مرو کشته می‌شود. بعدها کنارنگیان‌ اعراب را به‌شرط بقایشان، در فتح نیشابور یاری کردند و تا پایان دوره امویان و چیرگی ابومسلم خراسانی بر این خطه، نفوذ خود را حفظ کردند.


در دوره‌های امویان و عباسیان، والی توس را حکومت مرکزی برمی‌گزید، اما به‌واسطه بی‌کفایتی آنان، شورش‌های زیادی در خراسان رخ می‌داد. تا آنجا که هارون‌الرشید برای سرکوب اعتراضات و برقراری نظم راهی خراسان شد. او پس از برکناری والی این شهر، ساکن باغ حمیدبن‌قحطبه شد و یک‌سال بعد بر اثر بیماری مرد.

 

مأمون جانشین هارون شد و برای مهار اعتراضاتی که در عراق و بر علیه او شکل گرفته بود، علی‌‌بن‌موسی‌الرضا(ع) را به‌عنوان جانشین خود معرفی کرد تا حمایت شیعیان را جذب کند. در سفری که مأمون با امام‌رضا(ع) از مبدأ مرو به مقصد بغداد داشت، ایشان را در محله نوغان شهر توس به شهادت رساند و از آن به بعد، این منطقه مشهدالرضا(ع) به‌معنی محل شهادت امام‌رضا(ع) نام گرفت.


در دوره صفویه به‌واسطه وجود محل دفن امام‌هشتم(ع) شیعیان در مشهد، توجه‌ها به آن جلب شد و رشد و توسعه یافت. درهم ‌آمیخته‌شدن عوامل سیاسی و تاریخی با عوامل مذهبی موجب شد مشهد پس از دوره صفویان به یکی از مهم‌ترین شهرهای ایران تبدیل شود. پس از دوره صفویه، نادرشاه افشار پایتخت ایران را از اصفهان به مشهد تغییر داد و توانست با استفاده از موقعیت خراسان، به اهداف سیاسی خود دست یابد و مرز را تا هند و ترکستان گسترش دهد.

 

با روی‌کارآمدن قاجاریه، خراسان تجزیه شد و در آن زمان مشهد در بسیاری از اعتراضات کشوری علیه بی‌کفایتی قاجاریه پیشرو بود. مهم‌ترین واقعه معاصر سیاسی این شهر نیز ۲۱تیر۱۳۱۴ رخ داد؛ زمانی که مردم در صحن مسجد گوهرشاد علیه سیاست‌های رضاشاه دست به تحصن زدند و رضاشاه دستور قتل‌عام مردم در این مسجد را صادر کرد.


در تاریخ این شهر شخصیت‌های برجسته‌ای همچون خواجه نظام‌الملک (۴۰۸ تا ۴۸۵قمری)، محمد غزالی (۴۵۰ تا ۵۰۵قمری)، احمد غزالی (۴۵۴ تا ۵۲۰قمری)، اسدی توسی (متوفی ۴۶۵قمری) و شیخ توسی (۳۸۵ تا ۴۶۰قمری) حضور دارند.

برچسب ها
برگزاری مسابقات مرکز استان اکتفا کردند در مشهد از اواخر... منتخب جوانان مشهد با هدایت ایرج نجاران تشکیل و با... ۱۳۵۱ در مشهد به مصاف سیستان وبلوچستان رفت و در... سرانجام درحالی که مشهدی ها و تیم داوری به شدت...
کد خبر: ۸۳۹۶۹    تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۷/۲۲


گذری بر تاریخ روزنامه نگاری در خراسان با تمرکز بر... روزنامه نوبهار یکی از ضداستعماری ترین جراید مشهد در روزگار...
نوبهار» مشهد که انتقادی ترین جریده شهر در دوران پس... تاریخ روزنامه نگاری در مشهد به ویژه آنچه از « محمدتقی ملک الشعرای... ایران « ناصرالدین پروین» در کتاب « تاریخ روزنامه نگاری ایرانیان»... هم زمان می داند و آن را آغاز تاریخ روزنامه نگاری در...
کد خبر: ۸۳۶۵۸    تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۷/۲۰


عنوان بخشی از تاریخ شفاهی شهر گوشه کتاب های تاریخی...
و یادمانی ماندگار از خودش در مشهد بر جای بگذارد... است گزارش زیر نگاهی به است تاریخ این مسجد که... جز یک تاریخ شفاهی اسناد چندانی درباره چگونگی پا گرفتن... یک مسجد به گواهی تاریخ شفاهی باقیمانده در مشهد حوض...
کد خبر: ۸۳۶۱۶    تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۷/۱۹


هما سعادتمند | شهرآرانیوز باید تاریخ مشهد را درست از... در هر گذری قدمگاهی به یادگار می گذارد تا تاریخ... تاریخ نگاران و پژوهشگران می گویند این شمار اندک ۸۵۰ کیلومتر را... دوره قاجار- آنتونیو جیانوزی - تاریخ ۱۲۷۵ ق مأمون گفت...
کد خبر: ۸۳۰۳۴    تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۷/۱۴


گذری بر تاریخ کهن ترین چاپخانه مشهد که متعلق به...
تجربه می کنند برابر اسناد تاریخی نخستین کتابی که در... میلادی است به همین مناسبت گذری داشتیم بر تاریخ نخستین... چاپخانه مشهد که در آستان قدس رضوی پا گرفته بوده... است نخستین چاپخانه مشهد در حرم حرم با عطر ناتمام...
کد خبر: ۸۲۳۳۹    تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۷/۰۹


علی دشتبان به واسطه پژوهش کاملی که درباره تاریخ محله...
درباره تاریخ محله خود انجام داده و آن را در... شهادت شهید غلامرضا قدسی به عنوان دومین شهید مشهد و... مشهد علیه رژیم معمولا پیش قراول گروه بود و شجاعتی...
کد خبر: ۸۲۰۸۳    تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۷/۰۶


نقبی بر تاریخ محله آبکوه مشهد که خبر بازسازی آن...
هما سعادتمند | شهرآرانیوز مشهدِ خلاصه شده در میانه برج ها... تصویب طرح بهسازی آن می شده رد پای تاریخ بلندش... شد تا در سطرهایی به تاریخ و قدمت این محله... در نقشه های مشهد روستایی منفصل با یک دهم مساحت فعلی...
کد خبر: ۸۲۰۸۲    تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۷/۰۶


می شود این جریان در مشهد با « محمدعلی مدیر»... خورشیدی مدرسه چهار کلاسه دیگری در محله گندم آباد مشهد... تجار ساکن مشهد تأسیس و « میرزا صادق خان تبریزی»... معاون روزنامه ادب مشهد به مدیریت آن انتخاب می شود...
کد خبر: ۸۱۶۴۲    تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۷/۰۴


تا در سطرهایی کوچه های مشهد قدیم را پی تماشای...
دوباره مدارس سبب شد تا در سطرهایی کوچه های مشهد... بسیاری می شود که نمونه های آن هنوز در مشهد... مذهب شیعه در جهان بودند خراسان و به ویژه مشهد... از دارالملکی خراسان خارج شده و مشهد جای آن را...
کد خبر: ۸۱۶۴۰    تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۷/۰۷


انقلابی مشهد در دوران مبارزه طاغوت قرار دارد درباره آغاز... گلاب پاش مشهد که اهالی این شهر او را با گالن... گلابش در راهپیمایی های پیش از انقلاب مشهد در خاطر... دارند هم درباره حال و هوای مشهد در روز ها...
کد خبر: ۸۱۵۲۳    تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۶/۳۱


همه بخشی از تاریخ شهری هستند که دلاوری مردان و... آن طور که خانواده های شهدای مشهدی تعریف می کنند این... شهدای مشهد ابتدا در یک اتاق کوچک پا می گیرد... و دلاورمردی هشت ساله مشهدی ها در دفاع مقدس ماندگار...
کد خبر: ۸۱۵۲۱    تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۶/۳۱


با آن مشهد را به سمت پایتخت ترک می کنند... اتفاق در مشهد ۷ مهرماه رقم می خورد تا روزنامه... تانک لشکر ۷۷ و اولین گردان برادران بسیج از مشهد... بی شماری از طبقات مختلف مردم مشهد برای بدرقه این برادران...
کد خبر: ۸۱۵۱۷    تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۶/۳۱


رو به تاریخ روشنایی حرم در روزگاری بپردازیم که برقی...
مشهد بود ماه صفر باشد و شبی را به حاجت... سبب شد تا در سطر های پیش رو به تاریخ... نقره ابن بطوطه در شرح سفرش به مشهد در قرن... خود از اصفهان وارد مشهد می شود دستور می دهد...
کد خبر: ۸۰۰۵۸    تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۶/۱۹


پرونده ای برای آخرین روز های تابستان ۱۳۵۷ در مشهد...
است از حوادثی که در تاریخ ایران از جمله تهران... و مشهد با نام « جمعه سیاه» ثبت شده است... بود مشهد روز های ابتدای شهریور ۵۷ دکتر یوسف متولی... حقیقی در کتاب تاریخ معاصر مشهد می نویسد « جمعه...
کد خبر: ۷۹۷۹۴    تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۶/۱۶


اگر سری به خیابان مصلی مشهد بزنید می توانید برای... مقرنس کاری های بنای تاریخی مصلی پایین خیابان مشهد بشوید...
ابتدای دوران صفویه نبود ما امروز بنای مصلی مشهد را... نداشتیم مصلی پایین خیابان دومین مصلی شهر مشهد است که... بگیرد تا دومین مصلی مشهد جان بگیرد مصلی پایین خیابان...
کد خبر: ۷۹۷۶۸    تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۶/۱۵


دکتر یوسف متولی حقیقی - پژوهشگر تاریخ معاصر...
از ۲ جبهه به سوی مشهد حرکت کرده بخشی از... در ساعت ۹ صبح دست به بمباران فرودگاه مشهد می... که تمام ذخیره هنگ هوایی مشهد بود نه تنها تأثیری... نداشته بلکه سبب وحشت بیشتر اهالی مشهد می شود هواپیما...
کد خبر: ۷۹۰۶۶    تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۶/۰۹


بازخوانی حال و روز مشهد در دوران اشغال شهر به...
هما سعادتمند | شهرآرانیوز اشغال مشهد در شهریور ۱۳۲۰ نه... هم با خود به شهر آورد آن هم در مشهدی... شهر های ایران بود تاریخ نگاران مشهد آن دوران و سرگذشت... پریشانی مردمش را در نوشته های تاریخی خود ثبت کرده اند...
کد خبر: ۷۹۰۶۵    تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۶/۰۹


در مراحل قهرمانی باشگاه های مشهد و استان انجام یافت...
کد خبر: ۷۹۰۵۴    تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۶/۰۹


مشهدی ها حتما میل های کوره های آجرپزی را در...
اگر تاریخ ساخت و قد برافراشتن میل های آجری جایی...
کد خبر: ۷۹۰۲۸    تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۶/۰۸


مقبرۀ خواجه ربیع مشهد مربوط به دورۀ صفوی است...
کد خبر: ۷۸۷۰۴    تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۶/۰۵


پربازدید
{*Start Google Analytics Code*} {*End Google Analytics Code*}