حسین بیات

هشتادوسه سال پیش، در ۱۶ مهر ۱۳۲۲، محمدیوسف‌خان هزاره معروف به صولت‌السلطنه در روستای اشتیوان تایباد به دست نیرو‌های ژاندارمری کشته شد؛ مردی که پس از سال‌ها زندان، تبعید و مصادره املاک، هم‌زمان با سقوط رضاشاه در شهریور ۱۳۲۰، شورشی گسترده را در خراسان رهبری کرد و برای مدتی بخش‌هایی از شرق و شمال این استان را از کنترل دولت مرکزی خارج ساخت. مرگ او به‌عنوان پایان آخرین شورش بزرگ عشایری ایران، نقطه پایانی بر اقتدار سیاسی و نظامی ایل هزاره در خراسان نیز بود.

نگاهی به سخنرانی‌های دکتر حسین سامی‌راد که بهداشت عمومی مشهد را در اواخر دوره پهلوی اول ارتقا می‌دهد.

در واپسین دهه‌های دوره قاجار، زبان فرانسه آرام‌آرام جای زبان روسی را در مشهد گرفت؛ از اندرونی حکام و خانه فرزندان بزرگان تا مدارس نوین، قرائتخانه گمرک و کلاس‌های شبانه. حضور مستشاران فرانسوی و بلژیکی، گسترش مدارس جدید و اعزام جوانان خراسانی برای تحصیل در فرانسه، این زبان را به یکی از نشانه‌های آموزش و ارتباطات اداری و فرهنگی مشهد بدل کرد.

میرزا حبیب‌ مجتهد خراسانی یکی از چهره‌های اثرگذار دینی و اجتماعی مشهد در اواخر قاجار است. امروز صدوهفدهمین سالگرد وفات میرزاحبیب خراسانی است.

معماری و هویت «حسینیه رحیمیان» که از ۲۲ سال پیش در فهرست آثار ملی قرار گرفته در سایه مداخلات بی‌شمار مالکان و بی تفاوتی مسئولان میراث فرهنگی تهدید می‌شود.

درباره خلبانان هنگ ۴ هوایی مشهد که حاضر نشدند هواپیما‌های خود را در شهریور ۱۳۲۰ به ارتش سرخ تحویل بدهند.

نگاهی به شهریور ۱۳۲۰ و اسارت افسران لشکر ۹ شرق در زندان عشق‌آباد شوروی که حدود ۱۱۰ روز طول کشید.

روز ۳ شهریور ۱۳۲۰، کمیسر امور خارجه شوروی، یادداشتی را از طرف دولت شوروی به سفیر کبیر ایران در مسکو، تسلیم می‌کند که در آن علل تصمیم دولت شوروی برای تجاوز به ایران را توضیح می‌دهد، البته در آن نامه این تجاوز نظامی همه‌جانبه، «فرستادن نیرو» تعبیر شده است.

در گزارش پیش‌رو مروری داشته‌ایم بر نخستین تلاش‌های ایرانیان برای بومی‌سازی و ساخت اسلحه در دوران صفویه و افشاریه.

نگاهی به طومار‌های زیارتی که با ورود صنعت چاپ متحول شده‌اند و در شهر‌های مذهبی ایران و عراق نشر می‌یابند.

روایت ۵۰ سال تلاش علمی دکتر رحیم عفیفی، استاد زبان‌های باستانی که جان‌بخش رشته‌ای به وسعت تاریخ ایران بود.

سفر شاه عباس اول صفوی به مشهد مقدس که با پای پیاده صورت می‌گیرد، نه‌تنها ابعاد معنوی و مذهبی دارد، بلکه از منظر سیاسی، اقتصادی و اجتماعی نیز تأثیرات عمیقی بر جای می‌گذارد.

کتاب «تاریخ جراید و مجلات ایران» تألیف زنده‌یاد سیدمحمد صدر هاشمی، بی‌گمان اصلی‌ترین و مستندترین منبع در مطالعات تاریخ مطبوعات ایران به‌شمار می‌رود.

بعضی‌ها نوشتند «کلیسای تاریخی مشهد تخریب شد» و برخی دیگر دقیق‌تر آدرس دادند که «تنهاکلیسای انجیلی شرق کشور در مشهد ویران شد». ماجرا برمی‌گردد به اتفاقی که از آخرین ساعات چهارشنبه، سیزدهم خرداد ۱۴۰۵، شروع شد

سند «قانون واگذاری امتیاز انحصاری استخراج و فروش خاک سرخ در جزایر هرمز، قشم، لارک و هنگام» یکی از اسناد تاریخی مهمی است که در راستای سیاست‌گذاری اقتصادی کشور در اوایل قرن گذشته تنظیم شد.

صبح امروز و در آستانه روز ملی فردوسی از دو کتاب درباره خاندان بختیار در محل مرکز اسناد و کتابخانه ملی شرق ایران رونمایی شد.

نظر به افتتاح رسمی مرکز اسناد تاریخ و توسعه مشهد مروری داشته‌ایم بر برخی از داشته‌های آن که براساس آنها می‌توان تاریخ تشکیل و توسعه بلدیه مشهد را روایت کرد.

ارتش بعثی عراق پس از آنکه شهر مقاوم و قهرمان هویزه را در ۱۸ دی ۱۳۵۹ تصرف کرد، آن را به صورت کامل تخریب و با خاک یکسان کرد. خرابی‌های هویزه چنان گسترده بود که نیاز بود شهر از نو ساخته شود.

بدون شک روزنامه مشهدی «شهرآرا» یک جریان رسانه‌ای است که در حافظه تاریخی مطبوعات استان خراسان رضوی و حتی کشور خواهد ماند.

با ورود حضرت‌رضا (ع) به سرزمین خراسان، انقلاب عظیمی از نظر علمی، فرهنگی و ارائه دیدگاه‌ها و اندیشه‌های شیعه در این منطقه از سرزمین‌های اسلامی پدید می‌آید.