سایپا با شاهین می‌آید تولید و عرضه ۴۰۰ هزار واحد مسکونی ملی برای دهک‌های متوسط دو روش فروش سهام عدالت+جزئیات سامانه استعلام سهام عدالت/میزان واقعی سهام شما چقدر است؟ کارت اعتباری در اختیار دارندگان ⁧سهام عدالت ⁩ قرار می‌گیرد شرایط پرداخت وام به شرکت‌های هواپیمایی ۲۲ هزار خودرو از هفته آینده تحویل متقاضیان می‌شود/ پیش فروش ۷۵ هزار خودرو واریز هفتمین مرحله یارانه معیشتی فردا شب به حساب سرپرستان خانوار‌ پیش بینی سبز پوشی بورس در هفته آینده/تازه واردها، به بورس ضربه نزنند ۱۰ خودرویی که تا کمتر از ۵ سال آینده به بازار می‌آید + تصاویر آخرین قیمت طلای ۱۸ عیار، سکه و دلار در ۹ خرداد جزئیات دریافت وام ۶ میلیون تومانی رانندگان مسافری بین شهری نوبرانه‌ها ارزان می‌شود تاریخ و زمان قرعه کشی پیش فروش خودروهای ایران خودرو و سایپا مشخص شد خودرو‌های فرسوده۴۰ ساله از رده خارج می‌شوند خبر خوش برای متقاضیان دریافت بیمه بیکاری ارزش واقعی برگه‌های یک میلیونی سهام عدالت چقدر است؟ ثبات نرخ دلار و ارز/ نرخ خرید دلار ۱۶ هزار و ۹۵۰ تومان و نرخ فروش ۱۷ هزار و ۵۰ تومان بازار سکه و طلا در هفته‌ای که گذشت/ قیمت سکه ۳۵۰ هزار تومان حباب دارد/ افزایش سرمایه‌گذاری بروی سکه
خبر ویژه

عدالت بنزینی و شکاف طبقاتی

  • کد خبر: ۱۰۳۵۳
  • ۱۰ آذر ۱۳۹۸ - ۰۷:۰۹
رضا کربلائی کارشناس مسائل اقتصادی

آیا سهمیه‌بندی بنزین و افزایش قیمت آن به کاهش شکاف طبقاتی کمک می‌کند؟ برای پاسخ به این سؤال 2گزاره مطرح است؛ گزاره نخست، روایت مقامات و مسئولان دولت است که معتقدند با اجرای طرح سهمیه‌بندی بنزین و افزایش قیمت آن، یک نوع عدالت در بهره‌مندی از یارانه‌های بنزین ایجاد می‌شود؛ به این معنا که 3دهک درآمدی ثروتمند که بیشترین بنزین را مصرف می‌کنند، به خرید آن با قیمت‌های کنونی ناچار می‌شوند و بقیه دهک‌های درآمدی متوسط و فقیر جامعه فشار چندانی برای افزایش قیمت این فراورده نفتی متحمل نمی‌شوند و افزون بر اینکه پرداخت کمک معیشتی دولت به 60میلیون خانوار ایرانی و محروم شدن دست‌کم 24میلیون نفر برخوردار باعث ایجاد عدالت نسبی و بهبود وضعیت معیشتی مردم می‌شود. گزاره دوم اما به تحلیل هزینه و فایده اجرای طرح جدید بر سبد هزینه‌های مردم در سطوح مختلف درآمدی مربوط می‌شود و از این منظر صرف اتکای سطح تحلیل‌ها به اینکه سهمیه‌بندی بنزین و افزایش قیمت آن به کاهش فاصله طبقاتی می‌انجامد را به چالش می‌کشاند؛ چرا که ایجاد شکاف طبقاتی بین دهک‌های درآمدی جامعه ناشی از مؤلفه‌های مختلفی است و ضرورت ایجاب می‌کند در برنامه‌ریزی برای ایجاد عدالت درآمدی بین جامعه، سنجش دقیقی از وضعیت دهک‌های مختلف جامعه از منظر هزینه‌ای هم صورت پذیرد. مثال روشن را می‌توان در تازه‌ترین گزارش مرکز آمار ایران درباره نرخ تورم آبان‌ماه رصد کرد؛ به‌ نحوی‌ که نرخ تورم ماهانه بین دهک اول (فقیرترین‌ها) و دهک دهم (ثروتمندترین‌ها) فقط 0.2درصد اختلاف دارد و نرخ تورم ماهانه دهک دوم ثروتمند جامعه با دهک فقیرتر جامعه 1.7درصد برآورد شده است. شاخص دیگری که می‌تواند در ارزیابی دقیق اثر افزایش قیمت بنزین و البته سایر حامل‌های انرژی بر سبد هزینه‌های مردم مورد توجه قرار گیرد، به سهم خدمات آب، برق و سوخت و همچنین خدمات حمل‌ونقل بر سبد هزینه‌های خانوارهای روستایی و شهری مربوط می‌شود؛ چرا که سهم خدمات عرضه انرژی نظیر آب، برق و سوخت در سبد هزینه خانوار شهری 3.97درصد و در بین خانوارهای روستایی 6.64درصد و سهم خدمات حمل‌ونقل در سبد تورمی خانوار شهری 9.44درصد و در خانوارهای روستایی 9.26درصد محاسبه می‌شود. افزون بر این‌ها الگوی انتخاب‌شده از سوی دولت برای سهمیه‌بندی بنزین چندان با مؤلفه‌های عدالت اجتماعی هم‌خوانی ندارد؛ چرا که از بین 60میلیون شهروندی که کمک معیشتی می‌گیرند، تعداد زیادی سهمیه بنزین هم می‌گیرند و تعداد بیشتری هستند که فقط کمک معیشتی می‌گیرند و به آن‌ها سهمیه بنزین تعلق نمی‌گیرد. این در حالی است که دولت و مجلس می‌توانستند از گزینه اختصاص سهمیه‌ بنزین به ازای هر شهروند به‌ جای اختصاص آن به خودروها استفاده کنند و با راه‌اندازی یک بازار انرژی شفاف، اجازه عرضه و تقاضای بنزین بین متقاضیان بنزین بیشتر از سهمیه هر فرد و دارندگان بنزین مصرف‌نشده را بدهند. تردیدی نیست که انگیزه حاکمیت در اجرای طرح سهمیه‌بندی بنزین و افزایش قیمت آن و همچنین پرداخت کمک معیشتی به اکثریت بالای 70درصد جامعه برخاسته از نیت خیر بوده است، اما لزوما هر نیت خیری به نتیجه مطلوب نمی‌انجامد و داعیه کاهش شکاف طبقاتی با اجرای آن طرح چندان استوار و مستحکم به نظر نمی‌رسد.

ارسال نظرات
نام:
ایمیل:
* captcha:
* نظر:
توجه : نظرات حاوی توهین و هرگونه نسبت ناروا به اشخاص حقیقی و حقوقی منتشر نمیشود.
سرخط خبرها

{*Start Google Analytics Code*} {*End Google Analytics Code*}