دستگاه حفارتونل خط چهار مترو مشهد در مسیر میدان شهدا نور‌ها فراتر از یک ابزار بصری در شهرها قلندر شریف خبر داد: کلنگ‌زنی و بهره‌برداری از ۴۷ پروژه عمرانی طی هفته آینده در مشهد اجرای پروژه از داده تا تصمیم در رصدخانه شهری مشهد شهردار مشهد مقدس از افزایش رضایتمندی زائران دهه آخر صفر از خدمات مدیریت شهری خبر داد «دکترین پیرامونی»، رویکردی پیشگیرانه در مدیریت اراضی حریم شهر هشدار هواشناسی خراسان رضوی | وزش باد شدید و خیزش گردوخاک تا اوایل هفته آینده (۶ شهریورماه ۱۴۰۴) تسریع پروژه آزادراه حرم تا حرم به صورت مشارکتی نایب‌رئیس شورای اسلامی شهر مشهد: برای نام‌گذاری دهه مقاومت در دی‌ماه، از روز شهادت سردار سلیمانی تا روز غزه، تلاش می‌کنیم شهردار مشهد مقدس: حمایت از جبهه مقاومت روزبه‌روز ویژه‌تر می‌شود | برگزاری نشست شهرداران و حامیان غزه در مشهد در دی‌ماه ۱۴۰۴ + فیلم اجرای پروژه‌های زودبازده در محله کارگران مشهد | مشکلات شهری رفع شده‌ای که از سوی شهروندان مطرح شده است + فیلم جابجایی بیش از ۲ میلیون نفر توسط مترو مشهد در چهار روز پایانی ماه صفر بازارها، هنوز هم گرم و جاندار بر گرداگرد حرم مطهر امام رضا (ع) حلقه زده‌اند | آن تکثر پر آب‌‎ورنگ شلوغ مقاومت «داراب‌میرزا جهانسوزی» در مقابل ارتش سرخ بلشویک | او ارتش یک‌نفره بود فراخوان مشارکت در سومین جشنواره ملی «خانواده ورزش» در مشهد گلایه شهروندان از متروکه شدن کتابخانه بهمن که روزگاری قلب فرهنگی محله الهیه مشهد بود میزبانی همه هتل‌های خراسان رضوی از زائران دهه آخر ماه صفر ۱۴۰۰ میلیارد تومان اوراق مشارکت برای ساخت تصفیه خانه در مشهد تعهد شورای‌ ششم برای کاهش فاصله‌های اجتماعی در مشهد و گسترش فرهنگ همیاری
سرخط خبرها

حافظه مردمی؛ سرمایه هویت شهری

  • کد خبر: ۱۰۳۷۳۴
  • ۱۶ فروردين ۱۴۰۱ - ۱۱:۱۱
حافظه مردمی؛ سرمایه هویت شهری
علیرضا حیدری - روزنامه نگار

فراموش نمی‌کنم که در دوره شهرداری مهندس پژمان، روزی به ایشان گفتم وقتی تعبیر «مشهد قدیم» را می‌شنویم، نباید فکر کنیم از ۱۰۰ سال و ۲۰۰ سال پیش داریم حرف می‌زنیم، بلکه امروزه با گذشت هر دهه، باید برای دهه پیش تعبیر «مشهد قدیم» را به کار ببریم؛ چون سرعت تخریب باور‌های مردمی در هویت شهری چنان زیاد است که با گذشت هر دهه، حجم زیادی از هویت این شهر در حال نابودی است.

تردیدی نیست که شهر‌ها برای انسان‌ها ساخته می‌شود و توسعه می‌یابد و انسان‌ها تاریخ را می‌سازند و تاریخ، هویت آفرینی می‌کند. شهری که با تاریخش پیوند نداشته باشد، بی هویت می‌شود و شهر بی هویت، شهری زنده نیست. هویت‌های تاریخی و فرهنگی به شهر‌ها جان می‌دهد و زندگی را معنا می‌بخشد.

این هویت را باید در معماری بنا‌های شهری، در اصلاحات هندسی خیابان‌ها و میدان ها، در ساخت وساز‌های جدید و توسعه شهری، در نام گذاری‌ها و نشان‌های تاریخی هر شهر جست وجو کرد. مشهد شهری تاریخی است؛ تاریخی دینی، ادبی، فرهنگی، علمی و انقلابی دارد که هنوز بسیاری از این دانسته‌ها و داشته‌ها در حافظه مردمی است که در این شهر نفس می‌کشند؛ مردمی که دیروز را با خود به امروز آورده اند و اگر غفلت کنیم، چنان که بخش زیادی از این سرمایه را از دست دادیم، بقیه را هم از کف خواهیم داد. تاریخ شفاهی چاپ یا ضبط شده می‌تواند کمک خوبی باشد، اما از ثبت و ضبط آنچه دراختیار داریم، نیز نباید غفلت کنیم.

حافظه تاریخی مردم، بخش مهم و منبع زنده و قابل اعتماد در این هویت بخشی است. مدیران شهری بیش از هر چیز باید به این منبع اصالت دار رجوع کنند. به خاطر دارم مدیران شهری دوره قبل مشهد، می‌گفتند برای اصلاح هندسی میدان سعدی، آنچه در نظرسنجی مردم آن منطقه به دست آمده بود و در خاطر ساکنان آن محدوده باقی مانده بود، آب نمای وسط میدان بود؛ به همین دلیل در اصلاح و بهسازی میدان سعدی تلاش شد آب نما احیا شود.

این رویکرد، یعنی احترام به مردم و توجه به هویت شهری و تاریخی. این حافظه جمعی و مردمی، ارزشمندترین سرمایه مدیریت شهری برای اصلاح و توسعه شهر است. با این رویکرد، شهر دوپاره نمی‌شود و اندکی از ارتفاع آن دیوار بلند بین امروز و دیروز کم خواهد شد. در توسعه و بازپیرایی محله‌های مشهد، توجه به نام‌های قدیمی و آنچه در ذهن مردم آن محله از گذشته باقی است، می‌تواند دیده شود و بخشی از آن دست کم احیا شود.

مشهد در دهه‌های گذشته با این رویکرد پیش نرفته است و خاطرات و هویت‌های تاریخی و فرهنگی و انقلابی در نقاط خاطره انگیزی مانند میدان آزادی، میدان ده دی، میدان شهدا، میدان احمدآباد و بسیاری دیگر از از محله‌ها و میدان ها، قربانی توسعه شده و نشان‌های هویتی خود را از دست داده اند.

امروز ما از محله‌های قدیمی و هویت آفرین مشهد (به جز انگشت شمار نمونه‌های باقی مانده)، فقط تابلو‌های سنگی نصب شده در ابتدای هر محله را می‌بینیم که گذشته ازیادرفته آن محله را به نسل امروز بازمی نمایاند.

کاش سیاست، سرمایه، دانش و ذوق و خلاقیت در خدمت هویت شهری قرار می‌گرفت و دلسوزی و فرهنگ محوری، چاشنی توسعه می‌شد و مشهد تا این حد از گذشته خود دور نمی‌افتاد.

گزارش خطا
ارسال نظرات
دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تائید توسط شهرآرانیوز در سایت منتشر خواهد شد.
نظراتی که حاوی توهین و افترا باشد منتشر نخواهد شد.
پربازدید
آخرین اخبار پربازدیدها چند رسانه ای عکس
{*Start Google Analytics Code*} <-- End Google Analytics Code -->