«ملواری»، بی قراری و امیدواری

گروه ادبیات و اندیشه| خراسان سرزمین قومیت های گوناگون ایرانی است. قومیت هایی که اگرچه همگی در کنار هم هویت خراسانی پذیرفته اند و به زبان ملی ایرانیان -فارسی- با هم تعامل و گفت وگو می کنند، گاه زبان مادری شان فارسی نیست و در جمع خود از زبان مادری بهره می برند. از جمله طوایف اصیلی که در جای جای خراسان از جمله در کانون این سرزمین یعنی مشهد زندگی می کنند، کُردها هستند، مردمانی غیور که از دیرباز در این منطقه از مرزهای شرقی کشور دفاع کرده اند و بخشی از هویت خراسان و حتی مشهد را شکل داده اند. در میان آن ها همچون دیگر اقوام ایرانی گرایش ویژه ای به شعر و ادبیات وجود دارد و شاعران بسیاری از گذشته تا کنون در میان کُردهای خراسان سربرآورده اند. جعفرقلی زنگلی، شاعرِ عارف مسلک که در عصر قاجار می زیست، یکی از آن هاست که در پی دل بستن به معشوقی نیمه زمینی به نام ملواری عاشقی اش را با سروده های شیرینی نشان داد که از ذهن و قلبش جوشیده بود. اگرچه او در وصال به معشوق ناکام ماند، مهر زبانزدش به ملواری، 2 سده بعد انگیزه پدید آمدن یک جایزه ادبی شد تا شاعران هم زبان و هم وطنش، برای به دست آوردن تندیس بلورین و جایزه زرین شعر ملواری به رقابت بپردازند.
چهارشنبه شب نوزدهم تیرماه، کانون دانشگاهیان خراسان در مشهد میزبان آیین پایانی نخستین دوره مسابقه شعر کُردی خراسان یا همان مسابقه شعر «ملواری» بود که با استقبال هنرمندان، شاعران و شعردوستان کرمانج خراسانی همراه شد. این جایزه ادبی با محوریت کارگاه شعری کانیادل و با حمایت نیکوکارانی فرهنگ دوست شکل گرفت.
محمدصادق جوادی حصار، دبیرکل کانون دانشگاهیان خراسان، نخستین سخنران این مراسم بود. او با اشاره به اهمیت این رویداد و رخدادهای فرهنگی همانند آن گفت: آنچه ما را به سعادت رهنمون می کند، توجه به خرد جمعی و فردی است. کُردها نشان داده اند که به عنوان ایرانیانی اصیل، توجه به خرد جمعی و مهر و مدارا را به مثابه یک سرمایه اجتماعی و معنوی مدنظر دارند و جشن امشب ما، مصداقی از این تفکر است.
حجت الاسلام دکتر علی شفیعی گزکوهی، از اعضای شورای مرکزی کانون دانشگاهیان خراسان، دیگر سخنران این برنامه بود که با یادآوری برخی روایات و استناد به دیدگاه های مصطفی ملکیان، به زبان کُردی درباره ارزش تخیل و تفاوت آن با توهم و تأثیر تخیل سازنده بر اخلاقی‌شدن انسان و اجتماع سخن گفت.
همچنین غلامعباس ساعی، شاعر پیشکسوت مشهدی، با تأکید بر اهمیت خلاقیت ذهنی و زبانی گفت: با شنیدن برخی اشعار کُردی، احساس می کنم شاعران کُرد خراسان، بعضا ضرورت خلاقیت ذهنی و زبانی را چنان که باید درنیافته اند.
او تصریح کرد که شاعر باید بداند شعر، زبان استعاری و نوآوری های مضمونی پیوسته اش را طلب می کند و شاعران نباید به تکرار مکررات دیگران بسنده و دل خوش کنند.
در ادامه، دکتر صادق فرهادی، از اعضای هیئت داوران جشنواره ادبی «ملواری»، تاریخچه شعر کُردهای خراسان را مرور و آن را به 3 دوره پیش از جعفرقلی، عصر جعفرقلی و پس از جعفرقلی زنگلی، تقسیم کرد. او ضمن برشمردن ویژگی های هر دوره، شعر معاصر کُردی خراسان را به رغم محدودیت ها و مشکلات دستوری و نوشتاری، دارای ظرفیتی بالا و استانداردی پذیرفتنی دانست.
در ادامه، علیرضا سپاهی لایین، شاعر و روزنامه نگار و دبیر هیئت داوران جشنواره، در 2 بخش مجزا، ضمن ارائه گزارشی از روند برگزاری جشنواره و برشمردن معضلات اجرایی و تدارکاتی و ساختاری تحقق چنین فکری، از حامیان مالی و همراهان فکری و ذوقی جشنواره ملواری تشکر کرد و افزود: انجام چنین تجربه ای که در نوع خود بی نظیر است، بدون همدلی و اعتماد متقابل، امکان پذیر نیست. او ادامه داد: ما به رغم مشکلات متعدد، یک جشنواره شعری موفق برگزار کردیم، اما اصل دستاورد ما این است که داریم اعتماد‌کردن و تشویق یکدیگر را می آموزیم.
سپاهی از اینکه هم وطنان ایرانی ازجمله هم زبانان کُرد در برگزاری این جشنواره، حمایتش کرده اند، صمیمانه سپاسگزاری و اظهار کرد: زبان کُردی، سرمایه ملی ما ایرانیان خراسانی است و نباید اجازه دهیم سوءتفاهم ها و کاهلی ها به تقلیل یا نابودی این سرمایه بینجامد.
در پایان این آیین، زمان اعلام نتایج رسید که بر پایه آرای داوران، از میان 17 شاعر راه یافته به مرحله پایانی مسابقه (14 مرد و 3 زن) به ترتیب: محبوبه سعادتمند از قوچان با کسب 268 امتیاز، سعید رستمی از بجنورد با کسب 257 امتیاز و عبدا... گوهری از درگز با 243 امتیاز 3 برنده اصلی این جشنواره شناخته شدند. به برندگان افزون بر مبالغ 10میلیون، 5میلیون و 3میلیون ریال جایزه نقدی، تندیس ویژه، لوح تقدیر و تابلوی مخصوص نیز اهدا شد.