به گزارش شهرآرانیوز، واحد دوبلاژ سیما در این روزها که دفاع مقدس سوم در جریان است، مثل نبرد ۱۲ روزه پای کار است تا وقفهای در تولیدات دوبله صورت نگیرد. این واحد علاوه بر ادامه مسیر همیشگی خود، دوبله برخی آثار مرتبط با حوزه مقاومت را نیز در دستور کار خود قرار داده است.
فرشید شکیبا مدیر دوبلاژ سیما در این رابطه و در خصوص ادامه فعالیت واحد دوبلاژ در این روزها گفت: درست است که علاقه، انگیزه اصلی و موتور محرکه اصلی برای هر هنرمندی، به ویژه در عرصه دوبله، محسوب میشود. اما دلایل دیگری نیز در تداوم فعالیت دوبله، حتی در شرایط دشوار، نقش دارند. بسیاری از دوبلورها، حتی در زمان تعطیلی کار در مجموعه، با وجود مشکلات، خود را متعهد به پیشبرد پروژههایی میدانند که مسئولیت آن را پذیرفتهاند. این حس مسئولیتپذیری، مانع از توقف کامل فعالیت میشود. در صنعت دوبله، روابط حرفهای و شبکهسازی بین همکاران، مدیران دوبلاژ و تهیهکنندگان، نقش مهمی در یافتن فرصتهای جدید ایفا میکند. این ارتباطات باعث میشود تا حتی در صورت تعطیلی یک پروژه، پروژههای دیگری برای گویندگان فراهم شود. دوبلورهای پیشکسوت و فعال، همواره تلاش کردهاند تا این هنر را زنده نگه دارند و از انقراض آن جلوگیری کنند. این تلاش، فراتر از منافع شخصی و صرفاً مبتنی بر عشق به این حرفه است. در نهایت، میتوان گفت که ترکیبی از علاقه، تعهد حرفهای، شبکهسازی و تلاش جمعی برای حفظ این هنر، دلایلی هستند که باعث میشوند فعالیت دوبله، حتی در شرایط بحرانی، متوقف نشود.
وی درباره کارهای در دست تولید و تنوع آثار هم عنوان کرد: همانطور که مستحضرید در جنگ اخیر امریکایی صهیونیستی بخشهایی از دوبلاژ هم مورد اصابت قرار گرفته، اما این سبب تعطیلی کارها نشده است. در حال حاضر، تلاش ما بر این است تا با بهرهگیری از فرصتهای موجود، سبد متنوعی از آثار را برای دوبله آماده کنیم. پروژههای در دست تولید شامل طیفی از آثار نمایشی، مستند برای شبکههای مختلف سیما است که به صورت کوتاه به بخشهایی از آن که پس از جنگ در حال دوبله و آماده سازی است اشاره میکنم. تنوع در آثار، یکی از اولویتهای اصلی ماست تا بتوانیم پاسخگوی سلایق مختلف مخاطبان باشیم و همچنین فرصتهای متفاوتی را برای ابراز توانمندیهای دوبلورها فراهم آوریم.
شکیبا در خصوص جزئیات آثاردر حال دوبله و شبکهای که قرار است به پخش برسد، گفت: فیلم سینمایی آناکوندا شبکه نمایش، بازگشت قهرمان شبکه دو، بدون سیگنال شبکه امید، داستان مارسلا شبکه سه، فرمول ۱ شبکه سه، همه چیز درباره خانواده (تامین برنامه)، پلیس خندان شبکه سه، سه پهلوان و قلب زمین شبکه امید، مجموعه وکیل کانگ شبکه دو، یورش ۲ شبکه تهران، فیلم سینمایی انفجار در قطار سریعالسیر شبکه یک، فیلم سینمایی تونل شبکه دو، فیلم سینمایی رویای مردان کوچک شبکه دو، فیلم سینمایی مامور مخفی شبکه سه، فیلم سینمایی نفت سارا شبکه چهار، تله تئاتر هملت شبکه چهار، فیلم سینمایی گرینلند ۲ شبکه چهار، فیلم سینمایی پیچ تند شبکه تهران، فیلم سینمایی قرار بازی شبکه تهران، فیلم سینمایی مرد پشت بومی شبکه نمایش، خانواده رز شبکه نمایش، مجموعه کورتوا شبکه ورزش، اسون شبکه ورزش، هالند شبکه ورزش، مجموعه استاد چئونگ سام ۱ تا ۲۵ (تامین برنامه)، فیلمسینمایی گربه شجاع شبکه امید، مجموعه چهار نگهبان شهر شبکه امید، مجموعه سوانح هوایی شبکه مستند، مجموعه سرزمین وحشی شبکه مستند، مجموعه فرزند پروری شبکه مستند، مجموعه رئال مادرید شبکه مستند، مجموعه تنها در قطب شبکه مستند، دو قسمت پایانی مساجد شبکه مستند، فیلم سینمایی در مسیر سقوط شبکه افق، فیلم سینمایی وقتی بمیرم شبکه افق، مجموعه سقوط شبکه افق، مجموعه افسانه زدایان شبکه نسیم، فیلم سینمایی هایدی شبکه کودک و فیلم سینمایی وومبت مبارز ۲ شبکه کودک از جمله آثار در حال دوبله هستند.
وی همچنین در خصوص نقش تلویزیون در جایگاه کنونی دوبله نیز بیان کرد: تلویزیون به عنوان گستردهترین رسانه صوتی و تصویری در کشور، همواره نقش حیاتی و محوری در معرفی، توسعه و ارتقاء هنر دوبله ایفا کرده است. در واقع، تلویزیون بستری برای دیده شدن و شنیده شدن صدای دوبلورها بوده و با نمایش آثار دوبله شده به میلیونها مخاطب در سراسر ایران، هنر دوبله را به یکی از شناختهشدهترین هنرهای نمایشی تبدیل کرده است. در حقیقت تلویزیون امکان دسترسی همگانی به آثار دوبله را فراهم کرده و باعث شده تا دوبله صرفاً محدود به سالنهای سینما نباشد. نمایش مستمر آثار دوبله، مخاطبان را با سبکها، صداها و تکنیکهای مختلف دوبله آشنا کرده و ذائقه آنها را نیز شکل داده است. تلویزیون به ویژه در دهههای گذشته، فرصتهای شغلی فراوانی را برای دوبلورها، مدیران دوبلاژ، صداگذاران و سایر عوامل فنی این حوزه فراهم آورده است. دوبله بسیاری از آثار ماندگار سینمای جهان به زبان فارسی، به حفظ و انتقال میراث فرهنگی و زبانی ما کمک شایانی کرده است. بدون شک، جایگاه کنونی دوبله در ایران، مرهون حمایتها و بستر فراهم شده توسط تلویزیون است.
مدیر دوبلاژ سیما همچنین با اشاره به بازنگریهای لازم برای حفظ هویت فرهنگی دوبله تلویزیونی، گفت: حفظ هویت و اصالت فرهنگی دوبله تلویزیونی، امری ضروری و مستلزم بازنگریهای مداوم است. در دنیای امروز که با سرعت تحولات فرهنگی و رسانهای روبهرو هستیم، این بازنگریها باید در چند حوزه صورت پذیرد؛ صرفاً ترجمه یا دوبله آثار خارجی کافی نیست. باید در انتخاب آثاری که با ارزشهای فرهنگی و اجتماعی ما همخوانی دارند یا میتوانند پیامهای مثبت فرهنگی را منتقل کنند، دقت کنیم. همچنین، توجه به تولید آثار دوبله ایرانی با مضامین بومی و ملی، اولویت بالاتری خواهد داشت. ترجمه صرف، گاهی نمیتواند بار معنایی، فرهنگی و ظرافتهای کلامی را به درستی منتقل کند. نیاز است تا مترجمان و مدیران دوبلاژ، با اشراف کامل بر زبان مبدأ و مقصد و همچنین شناخت عمیق فرهنگ ایرانی، به بومیسازی هوشمندانه متون بپردازند تا لحن، اصطلاحات و مفاهیم، برای مخاطب ایرانی ملموس و قابل درک باشد. همچنین با پیشرفت تکنولوژی، انتظار مخاطب از کیفیت صدا، میکس و اجرا نیز بالا رفته است. باید با سرمایهگذاری بر روی تجهیزات بهروز و آموزش مداوم دوبلورها و عوامل فنی، کیفیت آثار را ارتقاء داد تا بتوانند با استانداردهای جهانی رقابت کنند. البته باید عنوان کنم که حفظ هویت دوبله به معنای نادیده گرفتن تحولات نیست. باید فضایی برای حضور و بروز استعدادهای جوان فراهم شود، اما این حضور باید با نظارت و راهنمایی پیشکسوتان صورت گیرد تا هویت اصیل دوبله خدشهدار نشود.
وی در پاسخ به این پرسش که آیا واحد دوبلاژ مستندهای حوزه مقاومت را هم در دستور کار برای دوبله دارد، بیان کرد: انتخاب مستندهایی با موضوع مقاومت، با توجه به شرایط روز و اهمیت تقویت روحیه پایداری و ایستادگی در جامعه، در دستور کار جدی ما قرار دارد. معتقدیم که هنر دوبله میتواند نقش موثری در معرفی الگوهای مقاومت، انتقال تجربیات تاریخی و تقویت ارزشهای معنوی و انقلابی ایفا کند. این مستندها، علاوه بر جنبه اطلاعرسانی، دارای بار فرهنگی و ارزشی بالایی هستند که دوبله آنها میتواند به ترویج این مفاهیم کمک کند.
تولیدات دوبله، به ویژه در حوزه مستندها و آثار نمایشی با مضامین ارزشی، پتانسیل بالایی برای تسری و تقویت فرهنگ مقاومت دارند. دوبله آثار ارزشمند، قهرمانان و الگوهای مقاومت را به مخاطبان معرفی میکند و داستانها و تجربیات آنها را به شکلی ملموس و تأثیرگذار منتقل میکند.
شکیبا با اشاره به استفاده از فناوریهای روز و هوش مصنوعی در دوبله، عنوان کرد: ما همواره بر استفاده بهینه از فناوریهای روز، از جمله هوش مصنوعی، در فرآیند دوبله تأکید داریم. در حال حاضر، در برخی از بخشهای فنی دوبله، از ابزارهای هوش مصنوعی استفاده میکنیم. هوش مصنوعی میتواند در حذف نویز، افزایش وضوح صدا و یکنواختسازی کیفیت صوتی آثار، کمک شایانی کند. اگرچه ترجمه ماشینی به تنهایی کافی نیست، اما به عنوان یک ابزار کمکی برای مترجمان، میتواند سرعت فرآیند ترجمه را افزایش دهد. در برخی موارد، هوش مصنوعی برای تحلیل اولیه متون و شناسایی اصطلاحات یا عبارات دشوار مورد استفاده قرار میگیرد. لازم به ذکر است که استفاده از هوش مصنوعی در حال حاضر، بیشتر در بخشهای فنی و حمایتی است و هنوز نقش خلاقانه و تصمیمگیرنده اصلی بر عهده (مدیر دوبلاژ، دوبلور و صداگذار) است.
وی به این نکته هم تاکید کرد: هرگونه استفاده از هوش مصنوعی باید تحت نظارت دقیق و کنترل انسانی قرار گیرد. تصمیم نهایی در مورد کیفیت اجرا، انتخاب لحن، ترجمه و بومیسازی باید توسط متخصصان این حوزه گرفته شود. بهترین رویکرد، استفاده از هوش مصنوعی در بخشهای فنی و پشتیبانی است؛ مانند بهبود کیفیت صدا، کاهش نویز، و سرعت بخشیدن به فرآیندهای تکراری. این امر به عوامل انسانی اجازه میدهد تا تمرکز بیشتری بر جنبههای خلاقانه و هنری کار داشته باشند. هوش مصنوعی میتواند در تشخیص الگوهای زبانی کمک کند، اما درک عمیق ظرافتهای فرهنگی، اصطلاحات عامیانه، و لحنهای خاص ایرانی، نیازمند دانش و تجربه انسانی است. بنابراین، ترجمه و بومیسازی نهایی باید توسط متخصصان فرهنگی و زبانی صورت گیرد.
وی ادامه داد: دوبلورها و مدیران دوبلاژ باید با دانش روز و قابلیتهای فناوریهای نوین آشنا شوند تا بتوانند به بهترین شکل از آنها در جهت ارتقاء کیفیت کار خود بهره ببرند، بدون آنکه اصالت هنرشان قربانی شود. در نهایت، فناوری ابزاری است برای رساندن بهتر پیام. اگر پیام اثر، ارزشمند و ریشه در فرهنگ اصیل ما داشته باشد، استفاده از هر فناوریای در جهت رساندن بهتر این پیام، به حفظ اصالت فرهنگی کمک خواهد کرد. با رویکردی متعادل و هوشمندانه، میتوان از قابلیتهای فناوریهای نوین برای ارتقاء کیفیت و گسترش دامنه هنر دوبله بهره برد، بدون آنکه روح و اصالت فرهنگی آن را خدشهدار کنیم.
منبع: جام جم