چطور در دوران جنگ از کودکان و نوجوانان حمایت کنیم؟

به گزارش شهرآرانیوز، این راهنما با کمک روان شناسان بالینی تهیه شده و با در نظر گرفتن تفاوت‌های رشدی کودکان و نوجوانان، به والدین کمک می‌کند تا با ابزار‌های لازم برای مدیریت اضطراب، پاسخگویی به سوالات و ایجاد محیطی امن و حمایتی در منزل مجهز شوند.

بخش اول: همراهی با کودکان (کمتر از ۱۲ سال)

کودکان خردسال، دنیای پیرامون خود را از دریچه ساده‌تری می‌بینند، اما نسبت به تغییرات محیطی بسیار حساس هستند. ترس‌های آنها ممکن است به شکل‌های مختلفی بروز کند:

نشانه‌های احتمالی ترس: کابوس‌های شبانه، چسبیدن به والدین، گریه‌های بی‌دلیل، یا بازگشت به رفتار‌های مراحل قبلی رشد (مانند شب ادراری یا مکیدن انگشت).

سوالات رایج: آیا بمب‌ها به خانه ما می‌رسند؟، چرا صدای آژیر می‌آید؟، آیا پدر یا مادرم سالم برمی‌گردد؟

راهکار‌های عملی برای والدین

۱. پاسخ به سئوالات با زبان ساده و صادقانه: اطلاعات را متناسب با سن و درک کودک ارائه دهید. از توضیحات ترسناک و بیش از حد جزیی پرهیز کنید. روی امنیت فعلی و کار‌هایی که برای حفظ آن انجام می‌دهید، تمرکز کنید.

۲. تایید و عادی‌سازی احساسات: به کودک خود بگویید که ترسیدن، غمگین شدن یا متعجب شدن در این شرایط طبیعی است. جملاتی مانند می‌دانم که این صدا‌ها تو را می‌ترساند، حق داری احساس نگرانی کنی، به آنها اطمینان می‌دهد.

در ادامه حتما بخوانید واکسیناسیون کودکان را حتی در شرایط جنگ به تأخیر نیندازید

۳. محدود کردن قرارگیری در معرض اخبار: تلویزیون، رادیو و رسانه‌های اجتماعی را در حضور کودک خاموش نگه دارید. توضیح دهید که بزرگتر‌ها اخبار را دنبال می‌کنند تا از امنیت همه مطمئن شوند، اما برای او لازم نیست.

۴. حفظ روال عادی زندگی تا حد امکان: سعی کنید زمان‌های مشخصی برای غذا خوردن، خوابیدن، بازی و استراحت داشته باشید. این ثبات، حس امنیت را تقویت می‌کند.

۵. استفاده از هنر و بازی برای ابراز احساسات: نقاشی، خمیربازی، ساختن قلعه با پتو، یا حتی بازی‌های تخیلی می‌توانند راهی امن برای تخلیه هیجانات کودکان باشند. از آنها بخواهید آنچه را احساس می‌کنند، نقاشی کنند یا برایتان تعریف کنند.

بخش دوم: همراهی با نوجوانان (۱۲ تا ۱۸ سال)

نوجوانان به دلیل رشد شناختی و عاطفی پیچیده‌تر، بحران جنگ را با نگرانی‌های عمیق‌تری تجربه می‌کنند:

ترس‌های خاص نوجوانان: نگرانی در مورد آینده تحصیلی و شغلی، هویت فردی، عدالت و بی‌عدالتی، نگرانی برای سلامت عزیزان، و حتی احساس گناه بازماندگان.

علائم احتمالی: اضطراب شدید، بی‌قراری، تحریک‌پذیری، خشم، ناامیدی، افت تحصیلی، اختلالات خواب و گوشه‌گیری.

رفتار‌های مرتبط با اخبار: برخی ممکن است به اخبار اعتیاد پیدا کنند و دائم آن را دنبال کنند، در حالی که برخی دیگر ممکن است از هرگونه بحثی درباره جنگ اجتناب کنند.

راهکار‌های عملی برای والدین نوجوانان

۱. شناسایی و عادی‌سازی ترس‌ها: با نوجوان خود درباره نگرانی‌هایش صحبت کنید. ترس‌های او را جدی بگیرید و به او اطمینان دهید که این احساسات در این شرایط طبیعی هستند.

۲. گوش دادن فعال بدون قضاوت: فضایی امن برای او فراهم کنید تا بتواند بدون ترس از سرزنش یا قضاوت، احساسات و افکار خود را بیان کند. گاهی فقط شنیده شدن، بهترین کمک است.

۳. گفت‌وگوی صادقانه و متناسب با درک آنها: مانند کودکان، حقیقت را با زبانی که بتوانند درک کنند، توضیح دهید. از بحث‌های بیش از حد پیچیده یا ترسناک که ممکن است اضطراب آنها را تشدید کند، بپرهیزید.

۴. تبدیل اضطراب به اقدام عملی: تشویق نوجوانان به مشارکت در کار‌های داوطلبانه (حتی مجازی، مانند کمک به جمع‌آوری کمک برای آسیب‌دیدگان) می‌تواند حس کنترل و عاملیت را در آنها تقویت کند و اضطرابشان را کاهش دهد.

برنامه‌ریزی و سرگرمی برای وقت نوجوانان در منزل

ایجاد ساختار روزانه منعطف: با هم یک برنامه روزانه یا هفتگی تنظیم کنید که شامل این موارد باشد.

زمان مطالعه و تکالیف درسی: حتی با وجود اختلال در آموزش حضوری، حفظ نظم درسی برای آینده تحصیلی مهم است.

زمان فعالیت بدنی: تشویق به ورزش‌های سبک در خانه (مانند یوگا، حرکات کششی، تمرینات هوازی) برای تخلیه انرژی و کاهش استرس.

زمان خلاقیت و مهارت‌آموزی: یادگیری یک زبان جدید، نواختن ساز، طراحی، آشپزی، یا هر مهارت دیگری که به آن علاقه دارند.

زمان استراحت و تفریح: تماشای فیلم، گوش دادن به موسیقی، بازی‌های رومیزی (بردگیم، پازل).

زمان ارتباط با دوستان: حفظ ارتباطات اجتماعی از طریق تماس تصویری

منبع: ایرنا