پرواز لاک پشت‌ها

مریم شیعه | شهرآرانیوز؛ طبیعت اینجا، نظم بنیادین دارد. حوالی این ساحل آرام، با ماسه‌های روشن و آب گرم و درخشان خلیج فارس، روایتی دیرینه از بازگشت، بقا و امید دارد. اما دشمنان این خاک کهن با همه پلیدی‌ها و زشتی هایشان، تاب انبوه این زیبایی را در سرزمین اصیل ما ندارند.

«شیب دراز» جزیره قشم، یکی از مهم‌ترین زیستگاه‌های لاک پشت‌های پوزه عقابی در ایران است. گونه‌ای ارزشمند و در معرض انقراض که هر سال برای ادامه چرخه زندگی خود به این ساحل برمی گردد. اگر به جنوب جزیره قشم سفر کرده باشید، احتمالا آن‌ها را دیده‌اید. لاک پشت بزرگ، با منقاری خمیده شبیه نوک پرنده‌های شکاری است و از کهن‌ترین ساکنان اقیانوس به شمار می‌رود. هر سال از اواخر زمستان تا اواسط بهار، لاک پشت‌های ماده شنا می‌کنند و بعد از سفری طولانی، شبانه خودشان را به شیب دراز می‌رسانند. 

در سکوت شب و زیر نور ماه، آهسته از آب بیرون می‌آیند، به زحمت روی ماسه‌ها پیش می‌روند و گودالی نسبتا عمیق در ماسه‌ها حفر می‌کنند. در آن لحظه ها، ساحل به صحنه‌ای نادر از حیات تبدیل می‌شود؛ جایی که طبیعت بدون هیاهو، مهم‌ترین رازهایش را تکرار می‌کند. برای گردشگرانی که به شیب دراز می‌رسند، تماشای این چرخه طبیعی تجربه‌ای عمیق و متفاوت است. بسیاری در سکوت کنار ساحل می‌ایستند، چراغ‌ها خاموش می‌شود و تنها صدای موج‌ها و حرکت آرام لاک پشت‌ها شنیده می‌شود. 

وقتی یک لاک پشت ماده تخم هایش را در دل شن پنهان می‌کند و دوباره به دریا بازمی گردد، انسان ناگهان یادش می‌آید که مهمان این جهان است، نه صاحب آن. چند هفته بعد، لحظه‌ای دیگر از شگفتی رخ می‌دهد. نوزاد‌های کوچک، به اندازه کف دست، از زیر ماسه‌ها بیرون می‌آیند و راه خود را به سمت دریا پیدا می‌کنند. حرکت هم زمان ده‌ها لاک پشت کوچک به سوی موج ها، تصویری است که به سادگی از ذهن پاک نمی‌شود. این ساحل بخشی حیاتی از زنجیره بقا و بازگشت به خانه، برای لاک پشت‌های پوزه عقابی در نیلی بی انتها خلیج فارس است.

جنگ علیه زمین

زیستگاه شیب دراز به تعادل و آرامش وابسته است. لاک پشت‌های پوزه عقابی که هر سال راهی طولانی را طی می‌کنند تا به این ساحل بازگردند، موجوداتی حساس به تغییرات محیطی‌اند؛ آن‌ها برای تخم گذاری به تاریکی، سکوت و ثبات نیاز دارند. در چنین فضایی، هرنوع تنش شدید انسانی، به ویژه جنگ و انفجار و صدای مهیب، می‌تواند این چرخه ظریف را به هم بزند. صدای انفجار و لرزش ناشی از آن، نخستین آسیبی است که به این زیستگاه وارد می‌شود. لاک پشت‌های ماده هنگام بالا آمدن از آب بسیار محتاط هستند و کوچک‌ترین اختلال می‌تواند باعث شود از تخم گذاری منصرف شوند و دوباره به دریا بازگردند.

اگر این اتفاق چند بار تکرار شود، ممکن است مسیر مهاجرت خود را تغییر دهند و دیگر به آن ساحل بازنگردند؛ اتفاقی که برای یک زیستگاه محلی می‌تواند به معنای از دست رفتن یک جمعیت کامل باشد. نور‌های شدید ناشی از انفجار‌ها یا فعالیت‌های نظامی، خطری جدی برای نوزادان به شمار می‌آید. 

بقایای سوخت، مواد شیمیایی یا ذرات ناشی از انفجار می‌تواند وارد آب یا شن‌های ساحل شود و محیطی را که برای رشد تخم‌ها لازم است آلوده کند. تخم‌های لاک پشت در دل ماسه‌ها به دمایی پایدار و محیطی نسبتا پاک نیاز دارند و هر اختلالی در این شرایط می‌تواند درصد زیادی از آن‌ها را از بین ببرد. برای زیستگاهی مانند شیب دراز، موجی از بی ثباتی است که به قلب یک چرخه طبیعی می‌رسد. 

قوانین بین المللی صراحتا از جنگ و محیط زیست حرف می‌زنند. کنوانسیون ژنو، استفاده از سلاح‌هایی را که باعث آسیب گسترده، طولانی مدت و شدید به محیط زیست می‌شود ممنوع اعلام می‌کند و اساس نامه دیوان کیفری بین الملل در چنین شرایطی، فرماندهان جنگی را تحت پیگرد قانونی قرار می‌دهد. همچنین معاهده‌هایی که به حفاظت از محیط زیست اشاره دارند، تمام قد به دفاع از گونه‌های در معرض انقراض می‌پردازند و با همه این ها، آمریکا و صهیونیسم، در هفته پایانی اسفند، با حمله به اسکله‌های مسافربری شیب دراز، خسارت جدی به تجهیزات بندر و ساحل آن وارد کرده‌اند.

در ادامه حتما بخوانید حمله پهپادی دشمن آمریکایی-صهیونی به اسکله دوحه در قشم (۱۶ فروردین ۱۴۰۵)

قربانیان خاموش

جنگ را اغلب با تصویر شهر‌های ویران، ساختمان‌های فروریخته و سرنوشت انسان‌ها به یاد می‌آوریم، اما این روزها، جنگ تصویری از زیبایی‌های ایران، تاریخ و فرهنگ کهن این سرزمین و قربانی‌های ساکت آن است. جنگی تحمیلی که توسط رژیم صهیونی- آمریکایی به پا شده و نه تنها انسان‌ها که تمام طبیعت را قربانی کرده است.

در جنگ، زمین، جنگل ها، دریا‌ها و جانوران صدایی ندارند، اما اثرش بر آن ها، عمیق و ماندگار است. با آغاز جنگ، نخستین چیزی که از میان می‌رود، تعادل زیستگاه هاست. بسیاری از حیوانات که زندگی شان به سکوت و نظم طبیعت وابسته است، از زیستگاه خود فرار می‌کنند یا در میان آشوب از بین می‌روند. مسیر‌های مهاجرت پرندگان، لانه‌های جانوران و چرخه‌های ظریف حیات، ناگهان در برابر خشونتی قرار می‌گیرند که برای آن آماده نیستند.

آلودگی، از ماندگارترین ردپا‌های جنگ است. سوخت ها، فلزات سنگین، مواد منفجره و بقایای تجهیزات نظامی می‌توانند خاک و آب را برای سال‌ها آلوده کنند و پوشش گیاهی را از بین ببرند. انسان‌ها پس از جنگ شهر‌ها را بازسازی می‌کنند، اما ترمیم یک اکوسیستم آسیب دیده ممکن است نسل‌ها طول بکشد یا اصلا امکان پذیر نباشد.