به گزارش شهرآرانیوز؛ تعطیلی بیش از دو ماه و نیمه بورس پس از جنگ تحمیلی سوم، بسیاری از تحلیلگران را به پیشبینی یک بازگشایی پرتنش واداشته بود.
تشدید ریسکهای سیستماتیک، جهش نرخ بهره اخزا، طولانی شدن جنگ و خسارت به شرکتها، همگی دست به دست هم داده بودند تا سناریوی غالب، «فشار فروش سنگین» باشد.
اما روزهای سهشنبه و چهارشنبه ۲۹ و ۳۰ اردیبهشت ۱۴۰۵، خلاف این انتظار رقم خورد. بازار سهام متعادل و تا ساعاتی صعودی کار خود را آغاز کرد و سرمایهگذاران حقیقی بیش از ۵ هزار میلیارد تومان پول جدید به بازار تزریق کردند.
مهمترین کلید برای درک وضعیت کنونی، مقایسه با بازگشایی پس از جنگ ۱۲ روزه در هفتم تیرماه ۱۴۰۴ باشد.
آن زمان، بازار سهام با فشار سنگین عرضه و صفهای گسترده فروش مواجه شد و شاخصها ریزش قابلتوجهی را تجربه کردند.
به طوری که P/E بازار در مقطعی به کف تاریخی ۵ واحد عقبنشینی کرد. اما این بار، با وجود تعطیلی بسیار طولانیتر (نزدیک به ۸۰ روز در مقایسه با حدود ۲۰ روز) و تشدید ریسکهای ژئوپلیتیک، چنین فروش گستردهای رخ نداد.
تفاوت در چیست؟ اولاً، نهاد ناظر این بار با ابزارهای حمایتی قویتری وارد میدان شد. ثانیاً، سرمایهگذاران تجربه تلخ فروش هیجانی در تیر ۱۴۰۴ را به خاطر دارند و نمیخواهند دوباره در کف، سهام خود را بفروشند. ثالثاً، چشمانداز نرخ ارز، انتظارات را تغییر داده است.
دادههای معاملاتی دو روز نخست بازگشایی نشان میدهد که خالص ورود پول حقیقی به بازار سهام از مرز ۵ هزار میلیارد تومان عبور کرده است.
این رقم در شرایطی ثبت شده که نسبت P/E کل بازار حدود ۶.۴ واحد است، سطحی که از نظر تاریخی ارزان محسوب میشود، به ویژه در مقایسه با کف ۵ واحدی پس از جنگ تیر ۱۴۰۴.
ورود پول حقیقی در حالی رخ داده که بسیاری از صندوقهای درآمد ثابت نیز در روزهای منتهی به بازگشایی با خروج سرمایه مواجه بودند.
به عبارت دیگر، سرمایهگذاران با ارزیابی ریسک به پاداش، تصمیم گرفتهاند بخشی از نقدینگی خود را از ابزارهای بدون ریسک خارج و به بازار سهام که با تخفیف قابلتوجهی معامله میشود، وارد کنند. این رفتار، بیش از آنکه هیجانی باشد، شبیه به «ارزندگیخرید» در سطوح جذاب است.
یکی از پدیدههای جالب روزهای اخیر، تمرکز خرید در صنایع خاص بود. پالایشیها، پتروشیمیها، فلزات اساسی و بانکها بیشترین ورود پول را تجربه کردند.
تحلیلگران این پدیده را به سه عامل مرتبط میدانند. اول، چشمانداز نرخ ارز: با توجه به شکاف قابلتوجه نرخ دلار مرکز مبادله و بازار آزاد و انتظار تداوم این شکاف، شرکتهای صادراتمحور (پتروشیمی، فلزات، پالایشی) سودآوری بالاتری را در صورتهای مالی خود شناسایی خواهند کرد.
دوم، تخفیف تاریخی: P/E تکرقمی برخی صنایع، به ویژه در مقایسه با تورم ۳۰-۴۰ درصدی، آنها را به شدت ارزان جلوه میدهد. سوم، سیگنالهای حمایتی دولت و سازمان بورس که از نوسانگیری شدید جلوگیری کرده و خیال سرمایهگذاران بلندمدت را تا حدودی آسوده ساخته است.
تداوم این روند به چه عواملی بستگی دارد؟
هرچند روزهای اول بازگشایی امیدوارکننده بوده، اما تداوم این روند منوط به چند شرط اساسی است. نخست، ثبات نرخ بهره اخزا: جهش نرخ اوراق بدهی دولتی در هفتههای اخیر میتواند رقیب جدی برای سهام باشد.
اگر نرخ بهره بدون ریسک از مرز ۳۰ درصد عبور کند، بسیاری از سرمایهگذاران ترجیح میدهند پول خود را به جای بازار پرریسک سهام، در اوراق با بازدهی تضمینی قرار دهند.
دوم، شفافیت گزارشهای شرکتی: هنوز برخی شرکتهای بزرگ گزارش دقیقی از خسارتهای جنگی و اختلال در تولید ارائه ندادهاند. اگر این گزارشها ضعیف از آب درآیند، فشار فروش به آن نمادها بازخواهد گشت.
سوم، رفتار بانک مرکزی و نرخ ارز: هرگونه شوک جدید به نرخ ارز (چه جهش ناگهانی و چه افت شدید) میتواند معادلات سودآوری را تغییر دهد.
در حال حاضر، انتظار میرود دلار در کانال ۱۸۰ تا ۲۰۰ هزار تومان نوسان داشته باشد، اما خروج از این کانال، بازار را با سناریوی جدیدی مواجه خواهد کرد.
مجتبی دانشی، تحلیلگر ارشد بازار سرمایه در گفتوحو با خبرنگار اقتصادی خبرگزاری فارس گفت: معاملات در این دو روز ترکیبی از شروع پایدار و یک جهش موقت بود. بخش پایداری آن، ارزندگی ذاتی بازار است. P/E ۶.۴ در تورم ۳۵ درصدی، یعنی بازار با تخفیف ۷۰-۸۰ درصدی نسبت به تورم معامله میشود.
این کارشناس بازار سرمایه ادامه داد: این سطح از ارزندگی، حتی سرمایهگذاران حرفهای محتاط را هم وسوسه میکند. اما بخش موقتی آن، هیجان اولیه و عقبماندگی از رشد نرخ ارز است.
وی افزود: من پیشبینی میکنم بعد از یک هفته، بازار وارد فاز انتخابی شود؛ سهام شرکتهای شفاف و با خسارت محدود، رشد خود را حفظ میکنند و نمادهای آسیبدیده با فشار فروش مواجه میشوند. نکته کلیدی این است که دیگر شاهد صفهای فروش فراگیر نخواهیم بود؛ تجربه تلخ تیر ۱۴۰۴ تکرار نمیشود.
دانشی با مقایسه بازگشایی پس از جنگ ۱۲ روزه و پس از جنگ رمضان تاکید کرد: فروش هیجانی در روزهای اول، بزرگترین اشتباه ممکن است. کسانی که در تیر ۱۴۰۴ در روزهای اول فروختند، بعداً با ضرر سنگین مواجه شدند؛ زیرا بازار طی سه ماه بعد، بخش زیادی از ریزش را جبران کرد. این بار، سرمایهگذاران عاقلتر عمل کردهاند.
این کارشناس بازار سرمایه تصریح کرد: من به سهامداران توصیه میکنم اگر سهم بنیادی دارند، صبور باشند و اگر قصد خرید دارند، پلهای و تدریجی اقدام کنند. ابزارهایی مثل اوراق تبعی نیز ریسک افت قیمت را پوشش میدهد.
امید برگشته، اما احتیاط فراموش نشود
دو روز ابتدایی بازگشایی بورس پس از ۷۰ روز تعطیلی، تجربهای متفاوت و امیدوارکننده رقم زد.
ورود بیش از ۵ همت پول حقیقی، P/E ۶.۴ واحدی، و عدم تکرار صفهای فروش گسترده تیر ۱۴۰۴، همگی نشانههایی از احیای اعتماد هستند.
سه عامل اصلی این موفقیت را رقم زدهاند: ابزارهای حمایتی قوی نهاد ناظر، چشمانداز صعودی نرخ ارز و اثر آن بر سودآوری شرکتهای صادراتمحور، و ارزندگی تاریخی بازار. اما تداوم این روند در گرو ثبات نرخ بهره، شفافیت گزارشهای شرکتی و کنترل انتظارات ارزی است.
سرمایهگذاران هوشمند این روزها را نه به عنوان یک «جهش زودگذر»، که به عنوان «شروع یک مسیر تازه» میبینند. مسیری که البته نیازمند صبر، تحلیل و احتیاط است. بورس نفس گرفته است؛ حال نوبت حفظ این نفس با مدیریت عقلانی است.
منبع: فارس