بررسی تأثیر محرم و عزاداری‌های حسینی بر بعثت مردمی | رستاخیز مردم

به گزارش شهرآرانیوز؛ شاید سال‌های گذشته وقتی از ما درباره چرایی عزاداری‌های محرم، گریه و اشک بر مصیبت‌های سیدالشهدا (ع)، سیاه‌پوشی‌ها، روضه‌ها و نذری‌ها می‌پرسیدند، پاسخ ما بیشتر بر مدار عشق و محبت بود و کمتر می‌توانستیم به‌طور ملموس، از آورده‌های محرم و صفر حرف بزنیم، اما محرم امسال فرق می‌کند؛ چون بیش از هر زمان دیگر، معنای تعبیر «این محرم و صفر است که اسلام را زنده نگاه داشته است» را درک می‌کنیم؛ عزاداری‌هایی که مردم را آماده بعثت و جهان را از این مقاومت و عزت، بهت‌زده کرد. در آستانه محرم حسینی با حجت‌الاسلام‌والمسلمین دکتر علی سرلک، عضو هیئت‌علمی دانشگاه هنر و کارشناس مذهبی، درباره نیاز ما به ماه محرم و مجالس حسینی، گفت‌و‌گو کرده‌ایم.

زندگی با حسین (ع)، انسانی می‌شود

در پاسخ به آنها که از چرایی گریه بر مصائب حضرت سیدالشهدا (ع) می‌پرسند یا آنها که عامدانه در این‌باره شبهه می‌کنند، باید گفت: مبدأ همه تحولات اجتماعی، انسان است؛ انسان اگر رشد و در وجود خود، انسانیت را صورت‌بندی کند و شکل دهد، در هر عرصه‌ای پای بگذارد، آن را از نورانیت و واکنش‌ها و تصمیمات خود سرشار می‌کند، از این‌رو اگر ما با حضرت سیدالشهدا (ع) به‌عنوان کسانی که از ایشان فاصله تاریخی دارند، ارتباط قلبی، عاطفی و مهم‌تر ارتباط فکری برقرار کنیم، آن‌گاه جامعه‌ای که ناگزیر تحت‌تأثیر حضور ما قرار می‌گیرد، انسانی‌تر خواهد بود و در آن ظلم، تجاوز و تعدی، جفا و نامردی به حداقل می‌رسد و امکان زیست انسانی در آن فراهم می‌شود.

اسلام سیاسی فرزند محرم است

امام خمینی (ره) می‌فرمودند: «ما هر چه داریم، از محرم و صفر است.» این تعبیر بسیار دقیق است؛ باید توجه داشت ما یک اسلام داریم که مناسکی و پیچیده در مجموعه‌ای از آیین‌هاست و هیچ نسبتی با اسلام حقیقی ندارد. درمقابل یک اسلام داریم که سیاسی‌اجتماعی و در تضاد همیشگی با ستمکاران است؛ همان اسلامی که حضرت سیدالشهدا (ع) برایش به میدان آمدند و حتی طفل شش‌ماهه خود را در راه آن، فدا کردند.

این اسلام سیاسی که با کلیدواژه ولایت از آن سخن می‌گوییم، اسلامی است که جریان ظلم برای مقابله با آن هزینه‌های بسیار کرده است؛ چون مانع چپاولگری، استعمار و استثمار است و امام راحل از آن به اسلام ناب محمدی تعبیر می‌کردند؛ همان اسلامی که اهالی و مؤمنانِ خود را برای سنجش عیار ایمانشان، به ابتلا و معرکه امتحان می‌کشاند: «أَحَسِبَ النَّاسُ أَنْ یُتْرَکُوا أَنْ یَقُولُوا آمَنَّا وَهُمْ لَا یُفْتَنُونَ.» (عنکبوت، ۲)

ما نیازمند محرم هستیم

روی آوردن ما به امام‌حسین (ع) برای زندگی انسانی، نیاز ماست؛ چون در پیچ‌وخم نفس‌گیر رسیدن به قله ظلم‌ستیزی و عدالت‌طلبی، ما به مغناطیس و قدرت بزرگی به نام سیدالشهدا (ع) نیاز داریم. علاوه‌بر این، جامعه حسینی، جامعه‌ای باطراوت، نورانی، پویا و کنشگر است و این استحقاق را یافته است که بسیاری از ظرفیت‌های وجودی خود را شکوفا کند. برگزاری مجالس و عزاداری‌های حسینی برای این است که ما به حضرت نیاز داریم؛ مثل اصحاب خود امام (ع) که در شب عاشورا وقتی حضرت فرمودند: «بروید، اینها با من کار دارند»، عرض کردند: «ما به شما نیازمندیم؛ اگرچه انتهای این راه شهادت باشد.»

انتهای این راه، پیروزی است

کسانی که ایمان واقعی ندارند، رفته‌رفته دور اسلام را خلوت می‌کنند و به اذکار و اوراد پناه می‌برند، اما راهی که به‌واسطه محرم و مجالس حسینی بعد از انقلاب اسلامی ایران یافته‌ایم و امام راحل (ره) و قائد شهید انقلاب، زیروبم مسیر آن را به ما نشان داده‌اند، به قدری جاذبه و اثر دارد که نمی‌توان از آن دست کشید.

نمونه واضح آن، تحقیر دشمنان در جنگ تحمیلی سوم (رمضان) است؛ چنان‌که شاهدیم اسلام ناب از مردم، سروی تناور و عاشق، خلق کرده است که ایستاده‌اند و پوزه دشمن را به خاک مالیده‌اند؛ اگرچه ما هم آسیب دیده‌ایم، اما این طبیعت درگیری است. قرآن کریم می‌فرماید: «إِنْ تَکُونُوا تَأْلَمُونَ فَإِنَّهُمْ یَأْلَمُونَ کَمَا تَأْلَمُونَ وَتَرْجُونَ مِنَ اللَّهِ مَا لَا یَرْجُونَ.» (نساء، ۱۰۴)

کسی که در میدان این جنس مسلمانی قرار می‌گیرد، در هر حال پیروز است؛ چه ظاهری و میدانی، چه حتی اگر به شهادت ختم شود. این معرکه‌ای عجیب است که انسان‌ها به تعبیر امام‌خمینی (ره)، مأمور به وظیفه‌اند و در هر شرایطی پیروز می‌شوند؛ چنان‌که به لطف خدا، مردم ما به پیروزی‌های بزرگ تمدنی و جهانی دست یافته‌اند.

حسین (ع)، جنس غمش فرق می‌کند

در پاسخ به آنها که به‌دلیل عزاداری‌های محرم و گریه و سوگواری بر مصائب حضرت سیدالشهدا (ع) شیعه را متهم به سوگ و اندوه می‌کنند، باید گفت: شیعه آیین ظلم‌ستیزی و اشک و آه و ماتم برای تقویت انگیزه ظلم‌ستیزی است. اگر قرار است ما زیر بار ظلم نرویم، به پشتوانه و قدرت نیاز داریم؛ چون ظالمان شگرد‌های بسیار پیچیده‌ای دارند.

در این میان، مجالس و عزاداری‌های حسینی، وجود انسان را لبریز از انگیزه برای مبارزه با ظلم می‌کند؛ برای همین هم قبیله یزید در طول تاریخ با انواع‌واقسام شبهه و ایراد و اشکال، کوشیده‌اند که بساط امام‌حسین (ع) را جمع کنند، اما موفق نشده‌اند.

در ادامه حتما بخوانید هیئات مذهبی، پرچم‌دار تحقق اهداف عاشورا | عزاداری امروز باید زمینه‌ساز تربیت یاران حضرت ولی‌عصر (عج) باشد

مُحرم، مردم را آماده بعثت کرد

در بررسی نقشی که محرم و مجالس حسینی و عزاداری و اشک بر مصائب آل‌ا... (ع) بر بعثت مردم در این صدواندی شب بعد از جنگ تحمیلی سوم داشته است، معتقدم همان‌طور که حاج‌قاسم سلیمانی می‌گفت جمهوری اسلامی حرم است، این شب‌های خیابان، نیز عطر ضریح اهل‌بیت (ع) را دارد. مردم در این شب‌ها و روز‌ها با مقاومت جانانه و خلق حماسه بی‌نظیر تاریخی، نه‌تنها طرف درست تاریخ ایستاده‌اند، بلکه تاریخ می‌سازند و خلق می‌کنند. مردم برگرفته از نور ایمان طبق فرموده قرآن: «وَجَعَلْنَا لَهُ نُورًا یَمْشِی بِهِ فِی النَّاسِ.» (انعام، ۱۲۲) درست‌ترین موضع را گرفته‌اند.

ملت مبعوث، راه نفس دشمن را بست

البته این موضع‌گیری برای ما هزینه دارد، اما چاره‌ای نیست؛ چون کسانی که مقابل ما هستند، به کمتر از سقوط و تجزیه و نابودی ما راضی نمی‌شوند. ما به جایگاه بازدارندگی دست یافته‌ایم؛ وگرنه اینها آمده بودند که به قول رئیس‌جمهور آمریکا، چهار روزه ما را از بین ببرند، اما بیش از ۱۰۰روز است به هر دری زده‌اند، راه به جایی نبرده و پریشان‌احوال شده‌اند و خشمشان به‌دلیل ذلتی است که به آنها بار کرده‌ایم.

ملت مبعوث چنان رستاخیز خود را انجام داده که همه را حیرت‌زده کرده و کلاه از سر عقل همگان، انداخته است. ما به این ملت بزرگ و به امام شهیدمان افتخار می‌کنیم؛ قائدی که با هدایت‌های خود، مردم را به این ظرفیت رساندند که مجرای اراده الهی باشند.