به گزارش شهرآرانیوز؛ مرز دوغارون به عنوان یکی از مهمترین دروازههای اقتصادی ایران با افغانستان، همواره با فراز و فرودهای بسیاری روبهرو بوده است. اما آنچه امروز تحت عنوان «توقف ۱۵۰۰ کامیون» مطرح میشود، تنها یکی از چالشهای دیرینهای است که سالهاست گریبانگیر فعالان اقتصادی و رانندگان ترانزیت در این منطقه شده است.
واقعیت این است که معطلی کامیونها در دو سوی مرز، پدیدهای نوظهور نیست. فرسودگی زیرساختهای گمرکی در خاک افغانستان، از هرات تا اسلامقلعه، همواره به عنوان پاشنه آشیل تجارت دو کشور عمل کرده است. نبود پارکینگهای استاندارد، محدودیت تجهیزات تخلیه و بارگیری و از همه مهمتر، نبودِ «وحدت رویه» در تشریفات گمرکی، باعث شده تا هرگونه افزایش حجم تبادلات، بلافاصله منجر به شکلگیری صفهای کیلومتری و معطلیهای چندروزه شود.
فرماندار تایباد نیز با تأیید این وضعیت، کمبود امکانات طرف افغان را عامل اصلی مشکلات تجار و سرمایهگذاران دو کشور میداند. حسین جمشیدی در ششمین جلسه کمیته هماهنگی مرز زمینی دوغارون با موضوع بررسی عوامل افزایش زمان توقف کامیونها در پارکینگهای دولتی و بخش خصوصی این منطقه، با اشاره به وضعیت نگرانکننده فعلی گفت: «هماکنون بیش از هزار و ۵۰۰ دستگاه کامیون ایرانی خالی در صف انتظار ورود به ایران قرار دارند و این وضعیت، پیامد مستقیم فراهم نبودن زیرساختهای لازم در هرات و اسلامقلعه است.»
فرماندار تایباد در این جلسه از راهاندازی مسیر حمل مستقیم و یکسره کالاهای ترانزیتی و صادراتی در چهارلاین در گمرک سازمان منطقه آزاد تجاری ـ صنعتی دوغارون خبر داد. گامی رو به جلو که امیدواریها برای تسهیل تردد کامیونها و تریلیها از دو طرف مرز را بیشتر میکند. اما فعالان حوزه حملونقل بارها اشاره کردهاند تا زمانی که «تعامل و همراهی دستگاههای متولی در دو گمرک اسلامقلعه و دوغارون» به یک پروتکل اجرایی و عملیاتی تبدیل نشود، این اقدامات نیمهکاره باقی خواهند ماند.
تضاد میان ظرفیت فعلی مرز و نیازهای واقعی تجارت، کاملاً ملموس است. به گفته فرماندار تایباد در حالی که نیروهای مرزبانی، انتظامی و گمرک ایران با تمام توان برای مدیریت تردد روزانه (که گاه به بیش از ۱۴۰۰ دستگاه میرسد) تلاش میکنند، اما نبود تجهیزات کنترلی مدرن و سیستمهای یکپارچه مرزی، فشار کاری بر نیروهای مستقر را مضاعف کرده است. این نشان میدهد تکیه بر روشهای سنتیِ بازرسی و کندی در فرآیندهای اداری، در کنار زیرساختهای ناکافی طرف افغان، باعث شده تا «زمان» به گرانترین کالای تجارت در این مرز تبدیل شود.
به نظر میرسد زمان آن فرا رسیده که دیپلماسی اقتصادی ایران در قبال افغانستان، از فاز «مشاهده بحران» به فاز «اصلاح زیرساختهای مرزی» تغییر جهت دهد. در غیر این صورت، این ۱۵۰۰ کامیون، تنها پیشدرآمدی بر چالشهای بزرگتر در ماههای آینده خواهند بود.
منبع: فارس