محمد کاملان
روزنامه نگار
گزارش خبری
فرایند اجرایی نخستین رویداد ملی تبلور ایدهها و خلق فرصتها در حاشیه شهر مشهد با حضور بیش از دویست نفر از استادان و دانشجویان رشتههای شهرسازی، معماری، جامعهشناسی و اقتصاد با هدف احیای بافت فرسوده منطقه و رفع چالشهای حاشیهنشینی در پنج محله هدف بازآفرینی برگزار شد. در این رویداد که با همکاری سازمان بازآفرینی شهری شهرداری مشهد و دانشگاه آزاد اسلامی به ثمر نشسته است، ایدهها و راهکارهای برتر، بهصورت کاربردی عملیاتی خواهند شد.
حاشیهشهر مشهد آماده برای اجرای الگوی مشارکت دولت با مردم
نایبرئیس شورای اسلامی شهر مشهد در مراسم افتتاحیه این رویداد ملی با اشاره به تغییرات شیوه حکمرانی در طول تاریخ و افزایش نقشآفرینی مردم در مسائل حکومتی گفت: الگوی مشارکت مردمی میتواند ما را نجات دهد. اگر میخواهیم الگوی مشارکت واقعی با مردم را پیاده کنیم، به زیرساخت مفصل اجتماعی نیاز داریم و اجتماع باید پذیرش آن را داشته باشد. بهگفته ایمان فرهمندی، امروز آمادهترین جوامع ما در مشهد همان حوزهها و محلات هدف بازآفرینی هستند؛ آنهم به این دلیل که با مسائل و مشکلات فراوانی در حوزه حکمرانی روبهرو هستند و درگیری زیادی با حوزه حکمرانی محلی داشتهاند و اینقدر دنبال حل مسائلشان در ادارات دویدهاند که در این حوزه توانمند شدهاند. وی ادامه داد: افرادی در محلات حاشیهشهر داریم که راهکارهای قانون و ظرفیت آن را میشناسند و ارتباطات بیشتری در سطوح ملی و استانی و محلی دارند و میتوانند مردم را منسجم کنند. الگوی پروژههای زودبازده یکی از بهترین الگوهای موفق این حوزه است که مردم خودشان با نظر و مشارکت در کمترین زمان ممکن با همکاری و تعامل با مدیریت شهری مسائل خود را حل کردهاند.
حل مشکلات حاشیهشهر، مرد عمل میخواهد
رئیس کمیسیون ویژه بهسازی حاشیهشهر شورای شهر مشهد هم در این مراسم، گرانی مسکن و مهاجرت به کلانشهرها را دو عامل اصلی گسترش حاشیهنشینی معرفی کرد و گفت: بخش زیادی از مشکلات حاشیهشهر بهدست مردم همان مناطق حل میشود. بخش مهمی از این ماجرا دست علم است و بخش دیگری دست حاکمیت است. این مثلث پنجره موفقیتی است که میتوانیم در حوزه بافتهای فرسوده از آن نهایت استفاده را ببریم.
مجید طهوریانعسکری با بیان اینکه هنوز در حاشیهشهر فرمانده واحد برای حل مسائل نداریم، توضیح داد: هرکسی در حاشیهشهر میخواهد علم خودش را بردارد و گزارش کار خودش را بدهد؛ هیچکس نمیآید سهم سازمانها و دستگاههای دیگر را از مشکلات حاشیهشهر مشخص و همه را سرخط کند تا با هم مشکلات و معضلات این مناطق را حل کنیم.
دانشگاه ظرفیتهای حاشیهشهر را معرفی کند
وی در ادامه، از ظرفیتهای متنوع و فراموششده حاشیهشهر مشهد صحبت و به نقش دانشگاه برای زندهکردن آنها اشاره کرد و گفت: امروز براساس آمارهای غیررسمی، بازار جهانی گوهرسنگها بیش از هزار میلیارد دلار تراکنش دارد. در حاشیهشهر مشهد جمعی از سنگتراشان قیمتی حضور دارند که مشهدیها آنها را نمیشناسند، اما بسیاری از تجار عرب آنجا را بلدند و گوهرسنگها را بهصورت کیسهای و کیلویی از این عده میخرند و به اسم خودشان میفروشند. حاشیهشهر مشهد بهقدری ظرفیتهایی از این جنس دارد که خطاب به شهردار مشهد گفتم که فقط می توانید با ایجاد جاده گوهرسنگها سالانه چنددهمیلیون دلار درآمد کسب کنید. در مشهد و بهلطف امامرضا(ع) سنگ هرکاره داریم و امروز جایگاه سنگ هرکاره بهعنوان یکی از بزرگترین سوغاتها برای حل مسائل اقتصادی شهر کجاست؟
51درصد سهم بودجه برای مناطق کمبرخوردار
طهوریانعسکری با بیان اینکه زندگی گروههای مختلف هویتی در حاشیهشهر مشهد یک ظرفیت است، از بیتوجهی به این ظرفیت و سرمایهگذاری در مشهد انتقاد کرد و توضیح داد: مشهد صرفا از ساختوساز نمیتواند درآمد داشته باشد و ظرفیتهای دیگری هم در این شهر وجود دارد که میتوان از آن بهره برد. با وجود این ظرفیتها، ما فقط باید فرش قرمز برای سرمایهگذاران پهن کنیم. عضو شورای ششم با اشاره به سهم 51درصدی حاشیهشهر در بودجه مدیریت شهری افزود: بخشی از این باید در چرخه اقتصاد شهر مؤثر باشد و بخش بزرگ آن صرف حل مسائل حاشیهشهر شود. شاید سرمایهگذاری در حاشیهشهر سودی نداشته باشد، اما تا مسائل شهر حل نشود، بازار اقتصاد فعال نمیشود.
حاشیهشهر مشهد، رنگینکمان جذابیتهاست
در بخش دیگری از مراسم آغازبهکار اولین رویداد ملی تبلور ایدهها و خلق فرصتها در حاشیهشهر مشهد، مدیرعامل سازمان بازآفرینی شهری شهرداری مشهد خواستار ارائه راهکار از سوی نهادهای علمی برای حل مشکل حاشیهشهر مشهد شد و گفت: حاشیهشهر بهعنوان یک مسئله و مشکل برای شهر آسیب ایجاد میکند و نمیگذارد شهر توسعه و رشد خودش را داشته باشد. امروز از سیزده منطقه شهرداری مشهد، یازده منطقه شهری درگیر موضوع حاشیهشهر هستند.
علی رضازاده همدانی با بیان اینکه به حاشیهشهر مشهد همیشه نباید بهعنوان تهدید نگاه کرد و این مناطق فرصتی ویژه برای مشهد هستند، ادامه داد: حاشیهشهر مشهد رنگینکمان جذابیتهاست. در کجای کشور کلونی اقوام را میتوانید ببینید؟ مثلا در انتهای شهرک شهید باهنر تاجرآباد را داریم که اهالی سیستانوبلوچستان در آنجا زندگی میکنند یا در مهرآباد ترکمنها حضور دارند و جدا از اینها در مشهد سهچهار کلونی ویژه بینالمللی داریم که در آنها افغانستانیها، پاکستانیها، هندوها و آفریقاییها زندگی میکنند.
وی با اشاره به بهرهبردارینکردن از این فرصت و بیتوجهی به آن در سالهای گذشته، افزود: این ماجرا ویژگی مشهد است و باید در این موضوع برای زائران جذابیت ویژه ایجاد کنیم. این جریان علمی و نخبگانی و فضای اندیشه است که باید کمک کند تا از این ظرفیتها استفاده شود.
یک برنامه علمی برای حل مشکلات حاشیهنشینی
رئیس دبیرخانه برنامه علمی دانشگاه آزاد اسلامی خراسانرضوی نیز در این رویداد از تصمیم این دانشگاه برای کنشگری فعال در رویارویی با مشکلات و معضلات کشور خبر داد و درباره جزئیات طرح پایش دانشگاه آزاد اسلامی گفت: در این طرح، دانشگاه آزاد اسلامی سعی کرده است پژوهشهای علمی و پایاننامهها و رسالههای دکتری را بهسمت حل مسائل و معضلات کشور جهتدهی کند. اسماعیل خیرخواه افزود: براساس این طرح، هر واحد استانی به بررسی یک موضوع و مشکل میپردازد و قرار شده است دانشگاه آزاد مشهد و خراسانرضوی به مسئله حاشیهنشینی کلانشهرها بپردازد.