سعید جلائیان| با گذر از کوچهپسکوچههای شهر میبینیم برخی به ویژه جوانان در یک نزاع بیهوده، کلکلهای دوستانه و... اقدام به فحاشی میکنند. این کار ناشایست آنقدر طبیعی شده است که حتی گاهی در بوستانهای سطح شهر هم از زبان کودکان انواع و اقسام فحشهای عجیب را میشنویم. جالب است بدانید علاوه بر اینکه از منظر اخلاقی فحشدادن نکوهش شده است، فحش دادن به دیگری جرم محسوب میشود و افراد میتوانند به همین دلیل از دیگران شکایت کنند. اما سؤال اینجاست که چگونه میتوان فحشدادن را اثبات کرد یا در کجا باید شکایت کرد، برای یافتن پاسخ این سؤالات بهسراغ سارا دولتآبادیان، وکیل پایه یک دادگستری، رفتهایم.
آیا فحاشی جرم است و میتوان برای آن از شخصی شکایت کرد؟
از منظر قانونی هر رفتاری اعم از فعل، گفتار، اشاره یا نوشتار که به نحوی موجب وهن حیثیت دیگر افراد جامعه شود با عنوان توهین و فحاشی شناخته میشود و قانونگذار برای آن مجازات در نظر گرفته است. برای این عمل در ماده608 قانون مجازات اسلامی بیان شده است: توهین به افراد از قبیل فحاشی و استعمال الفاظ رکیک به مجازات شلاق تا ۷۴ضربه یا ۵۰هزار تا یک میلیون ریال جزای نقدی خواهد بود و سپس در ماده۱۱قانون کاهش مجازات حبس تعزیری، مصوب ۱۳۹۹ اصلاح شده است و درحال حاضر توهین به افراد از قبیل فحاشی و استعمال الفاظ رکیک، چنانچه موجب حد قذف نباشد، دارای مجازات جزای نقدی درجه6 خواهد بود. نکته دیگری که باید به آن توجه کرد، این است که در قانون کشورمان زن بودن یا صغیر بودن قربانی جرم توهین موجب تشدید مجازات دانسته شده است. به موجب ماده ۶۱۹ قانون تعزیرات: هر کس در اماکن عمومی معابر، متعرض یا مزاحم اطفال یا زنان شود یا با الفاظ و حرکات به آنان توهین کند به حبس از دو تا شش ماه و تا ۷۴ضربه شلاق محکوم خواهد شد.
اگر فردی در خیابان به ما فحاشی کرد، چگونه میتوانیم از او شکایت کنیم؟
شاکی با مراجعه به دفتر خدمات قضایی میتواند شکایتش را ثبت کند و سپس از طریق سیستم ثنا و پیامک، روند دادرسی و تاریخ تشکیل جلسه دادرسی به وی ابلاغ میشود. جرم توهین و فحاشی به عنوان یک جرم قابل گذشت تعیین شده است. بنابراین اگر در هر مرحله، شاکی از شکایت خود صرفنظر کند، پیگیری و اجرای مجازات آن حکم متوقف میشود.
چگونه میتوانیم ثابت کنیم که فردی به ما فحاشی کرده است؟
همواره اثبات موضوع جرم، باید با ادلهای باشد که در قانون مشخص و تعیین شده است. ادله اثبات جرم از قبیل اقرار، شهادت، قسامه، سوگند و... که در موارد مقرر قانونی و علم قاضی میباشد. باید توجه داشت که فیلم و صدا نمیتواند به عنوان مدرک کافی به دادگاه ارائه شود و تنها فیلم و صوت به عنوان اماره (دلایل و روشهای عقلایی) به نظر قاضی میرسد. به این معنا که نشانهها، شرایط و اوضاع احوالی هستند که ممکن است به نظر قاضی دلیل بر امری باشد.
نوع فحش در میزان جرم تأثیرگذار است؟
بله. نوع فحش در میزان مجازات مؤثر است. بدین صورت که اگر توهین و فحاشی به دیگری مشمول عنوان قذف (تهمتهای خاص) شود، مجازات بیشتری مطابق قانون دارد.
فحاشی در فضای عمومی و مقابل دیگران با فحاشی در فضای خصوصی، تفاوتی در نوع جرم و مجازاتش دارد؟
فحاشی در فضاهای عمومی یا خصوصی در میزان مجازات تفاوتی ندارد، مگر اقدام دیگری در همان زمان انجام شود که مصداق هتک حرمت عمومی یا برهم زدن نظم عمومی، افترا و... باشد و مطابق قانون به جرائم دیگر نیز رسیدگی میشود.
آیا فحاشی در فضای مجازی نیز همچون فحاشی در فضای عمومی است؟
فحاشی و توهین در فضای مجازی نیز جرم و قابل مجازات به استناد قانون مجازات اسلامی و قانون جرائم رایانهای است و شامل مجازات پیش گفته قرار میگیرد. مطابق قانون جرائم رایانهای هرکس به وسیله سیستمهای رایانهای یا مخابراتی، فیلم یا صوت یا تصویر دیگری را تغییر دهد یا تحریف کند و با علم به تغییر یا تحریف منتشر کند، به نحوی که عرفاً موجب هتک حیثیت او شود، به حبس از 91روز تا دو سال یا جزای نقدی از پنج تا چهل میلیون ریال یا هر دو مجازات محکوم خواهد شد.