محمدجوادابوعطا| 37 سال از حادثه تلخ سیل در منطقه دشتی استان بوشهر میگذرد؛ حادثهای که مانند امروز این منطقه را درنوردید و جان 430نفر را گرفت. شاید این حادثه سوخته باشد، اما نباید فراموش کرد که هنوز سیلاب یکی از معضلات و حوادث ویژه کشور است که نمونهاش اردیبهشت امسال در مشهد رخ داد و در روزهای گذشته، سیلاب بخشهایی از شهر ایلام را به زیر آب برد. بررسی این حوادث میتواند درسی برای پیشگیری از حوادث پیشرو باشد. سیل منطقه دشتی در زمان خودش یکی از بزرگترین حوادث کشور محسوب میشد. در این سیل، تعدادی از روستاهای حاشیه رودخانه «مند» از نقشه ایران حذف شدند. این حادثه تلخ پس از سه روز بارندگی متوالی در این منطقه خشک روی ریل تخریب افتاد و تنها در 24ساعت 160میلیمتر باران بارید تاجاییکه دبی آب این رودخانه به 575مترمکعب بر ثانیه رسید و بلافاصله رود «مند» طغیان و همه روستاهای اطرافش را محاصره کرد. وضعیت جنگی منطقه یکی از موانعی بود که کار امدادرسانی را کند کرده بود. در وضعیت بحرانی این سیل همین بس که آیتا...هاشمیرفسنجانی، رئیس وقت مجلس، برای بازدید به منطقه رفت. سیل سال1365 علاوه بر صدها کشته، دهها روستا و آبادی را در جنوب از بین برد و 12میلیارد تومان براساس برآورد همان سال خسارت برجا گذاشت. برخی منابع مدعیاند که تعدادی از این روستاها دیگر شکل نگرفتند و زندهماندهها از آن مناطق کوچ کردند. یکی از ماجراهای جالب در پس این سیل را سایت مشرق با تیتر «سیلی که کربلای4 آن را با خود بُرد» منتشر کرده است. دکترحسنعلی غیور، از دانشگاه اصفهان، سالها قبل در پژوهشی با عنوان «سیل و مناطق سیلخیز در ایران» به این سیل میرسد و متعجب از اینکه چرا به این سیل توجهی نشده است به یافتههای جالبی میرسد. او در مقالهای این سیل را پرتلفاتترین سیل بعد از انقلاب مینامد و مینویسد: «در سال۱۳۶۵ هفت استان خوزستان، فارس، کرمان، بوشهر، هرمزگان، چهارمحالوبختیاری و کهگیلویهوبویراحمد دستخوش سیلزدگی شدند. در همین سال بیش از یکهشتم از خاک کشور را سیل پوشاند و ۴۳۲نفر کشته شدند و زیانهایی به زمینهای زراعتی و مساکن و دامها وارد آمد و تلفات جانی آن در حاشیه رودخانه مند در شهرستان دشتی بوشهر در روز یازدهم آذر رخ داده بود.» این پژوهشگر در باره اینکه چرا نامی از این سیل وجود ندارد، پس از پژوهشهای زیاد متوجه میشود که این حادثه با عملیات مهم کربلای4 (که سوم دیماه همان سال شروع شد) همزمان بوده است و همین همزمانی موجب شده تا این عملیات روی این سیل سایه بیندازد. سال1398 بود که پس از سالها گمنامی این حادثه، یک مستندساز اقدام به ساخت مستندی از این واقعه تلخ با عنوان «پای رود» کرد؛مستندی چهلدقیقهای که در آن محمدحسینسیدزاده (کارگردان) پس از گذشت نزدیک به 34سال برای نخستینبار به موضوع سیل و حادثه این منطقه پرداخت.