محمد کاملان
روزنامه نگار
گزارش خبری
ساعت 3:30دقیقه بامداد؛ این ساعتی بود که دونالد ترامپ بهعنوان ساعت صفر برای حمله به زیرساختهای برق و نیروگاهی ایران تعیین کرده بود و بعد از ظهر روز دوشنبه هم برای تأکید بیشتر و ترساندن مردم، یکبار دیگر اعلام کرد که رأس این ساعت تمدن ایران را نابود خواهد کرد. با این توئیت همهچیز برای بالارفتن تنش به بالاترین سطح خودش آماده بود و درحالی که تا حوالی ساعت2 بامداد چهارشنبه، ایران داشت تک تک تهدیدهای خودش را عملی میکرد، ناگهان ترامپ با پیشنهاد آتشبس دو هفتهای پاکستان و قبول شروط 10بندی ایران موافقت کرد و جنگ متوقف شد. اما سؤال اینجاست که در آن نیمهشب چه اتفاقاتی رخ داد که بالاترین سطح تنش به یک آتشبس دوهفتهای رسید؟
هیچکس در دنیا نمیدانست که بامداد چهارشنبه در جنگ ایران با آمریکا و اسرائیل قرار است چه اتفاقی بیفتد؛ تحلیلهای کارشناسان سیاسی و نظامی مختلف پس از توئیت ساعت7 شب ترامپ در بامداد روز چهارشنبه، کاملا ضدونقیض بود و کسی بهطور مطمئن و دقیق نمیتوانست بگوید چه میشود.
بستهشدن کانالهای دیپلماتیک
در این ساعات ایران هم بیکار ننشسته بود، به محض انتشار توئیت تهدید رئیسجمهور آمریکا، دولت اعلام کرد که همه کانالهای دیپلماتیک با این کشور بسته میشود و دیگر هیچ پاسخی به پیغامها نمیدهد و به محض انتشار این خبر، نیروی هوافضای سپاه از لانچرهای دو فروندی خیبرشکن رونمایی کرد و از نابودی همه زیرساختهای شرکای آمریکا در منطقه خبر داد و سازمان اطلاعات سپاه هم در توئیتی، علاوهبر نامبردن از اهداف جدید مثل میدانهای گازی کاریش و تانین، نوشت: ۳:۳۰ به وقت تهران؛ سران منطقه به او خواهند گفت: دیوانه حرامزاده این جنگ لعنتی را تمام کن!
یک وتوی تاریخی
اما مهمترین اتفاق سهشنبه، جلسه شورای امنیت سازمان ملل بود که به پیشنهاد بحرین بهعنوان رئیس دورهای برگزار شد و موضوع آن قطعنامه تأمین امنیت دریانوردی در خلیجفارس و استفاده از زور برای بازگشایی تنگه هرمز بود. قطعنامهای که در زمان رسانهایشدن آن با مخالفت فرانسه، چین و روسیه روبهرو شد و در زمان رأیگیری هم با وجود 11رأی موافق، چین و روسیه آن را وتو کردند.وتوی قطعنامه تقریبا ورق جنگ را برگرداند، بسیاری از کشورهای مخالف ایران که در پشت صحنه در این جنگ فعال بودند، منتظر تصویب این قطعنامه بودند تا جنگ را تشدید کنند، اما این وتو کار را برای آنها سخت و غیرممکن کرد.
تلاش شهباز برای آتشبس
موج حملات ایران همچنان ادامه داشت و حدود ساعت 11شب علاوهبر اسرائیل، بحرین، قطر، امارات، عربستان و کویت هم هدف حملات موشکی و پهپادی قرار گرفتند و نهتنها پایگاههای آمریکایی به آتش کشیده شد، بلکه میدان گاز حبشان امارات، یک نیروگاه برق در کویت و پالایشگاه آمریکایی شورون فیلیپس در عربستان هدف قرار گرفت و تصاویر آتشگرفتن آنها منتشر شد. 4ساعت مانده به پایان ساعتی که ترامپ برای حمله به زیرساختهای ایران تعیین کرده بود، شهباز شریف، نخستوزیر پاکستان، یکبار دیگر برای برقراری آتشبس تلاش کرد و در توئیتی نوشت: برای اینکه دیپلماسی مسیر خود را طی کند، من از ترامپ میخواهم مهلت را به 2هفته تمدید کند و با تمام وجود از برادران ایرانی میخواهم که تنگه هرمز را به مدت 2هفته به عنوان نشانه حسن نیت باز کنند. از طرفهای درگیر هم میخواهیم که به مدت 2هفته در همه جا آتشبس را رعایت کنند.
ساعاتی پس از توافق، دشمن آتشبس را نقض کرد
چند ساعت پس از اعلام آتشبس، بازهم رژیم جنایتکار صهیونیستی با نقض آشکار مفاد آتشبس موقت، اقدامات جنونآمیزی را در سطح منطقه انجام داد که نقطه اوج آن حملات گسترده به جنوب لبنان بود. درحالیکه هرگونه اقدام علیه جبهه مقاومت و بهویژه لبنان جزو شروط 10گانه جمهوری اسلامی ایران برای پذیرش این آتشبس بود و دشمن آمریکایی هم این را پذیرفته بود، اما در چرخشی 180درجهای، رئیسجمهور آمریکا گفت که این آتشبس شامل لبنان نمیشود و همین امر سبب حملات شدیدی به لبنان شد. اما درعینحال دیشب نیز حملات مختلفی ازسوی دشمن به شهرهای تهران، اصفهان، کرج و... صورت گرفت که عملا مفاد آتشبس را زیرسؤال برد.
درهمینرابطه رئیس مجلس شورای اسلامی شب گذشته در توئیتی اعلام کرد که پس از ۳ نقض کلیدی چارچوب موردتوافق، آتشبس و مذاکره بیمعناست.
محمدباقر قالیباف با بیان اینکه روند مذاکرات از ابتدا با بیاعتمادی دنبال میشد، اعلام کرد آمریکا پیش از آغاز گفتوگوها، 3 بند اصلی از طرح 10 بندی ایران را نقض کرده است.
به گفته او، این موارد شامل «پایبندنبودن به آتشبس فوری در لبنان و سایر مناطق»، «تجاوز پهپادی به آسمان ایران» و انهدام پهپاد در لار و «انکار حق غنیسازی ایران» بوده است.
قالیباف تأکید کرد این طرح بهعنوان چارچوب پایه مذاکرات مطرح شده بود، اما با نقض علنی این 3 بند پیش از شروع مذاکرات، عملا این چارچوب بیاعتبار شده و در چنینشرایطی نه آتشبس معنایی دارد و نه مذاکره.
B2ها بازگشتند
در حالی دنیا هنوز در شوک پاسخ سپاه پاسداران انقلاب اسلامی به حمله به زیرساختهای پتروشیمی و فولادی بود که ترامپ در شبکه اجتماعی تروث اعلام کرد: پیشنهاد دوهفتهای پاکستان را پذیرفته و آتشبس برقرار کرده است و گفت: با توقف بمباران ایران و حمله به آن برای دوهفته موافقت میکنم و آتشبسی از سوی هر دو طرف برقرار خواهد شد و پیشنهادی ۱۰مادهای از ایران دریافت کردهایم و معتقدیم که این میتواند مبنایی قابل اجرا برای مذاکره باشد. همزمان با این توئیت، منابع خبری اعلام کردند B2 های اعزامی برای بمباران ایران بهسمت پایگاههای خودشان بازگشتند.
قبول شرطهای ایران
ترامپ دقایقی بعد در متنی بلندبالا در شبکه اجتماعی تروث جزئیات آتشبس دوهفتهای را تشریح کرد و نوشت: من موافقت میکنم که بمباران و حمله به ایران را به مدت دو هفته متوقف کنیم؛ این یک آتشبس دوطرفه خواهد بود! دلیل اینکار این است که ما قبلا به تمام اهداف نظامی دست یافته و فراتر رفتهایم و در حال پیشرفت بسیار خوبی در رسیدن به توافق نهایی برای صلح بلندمدت با ایران و صلح در خاورمیانه هستیم. ما یک پیشنهاد ۱۰بندی از ایران دریافت کردهایم و معتقدیم که این پایهای قابل قبول برای مذاکره است. تقریبا تمام نقاط اختلاف گذشته بین ایالات متحده و ایران توافق شده است، اما دوره دو هفتهای اجازه میدهد تا توافق، نهایی و کامل شود. از طرف ایالات متحده آمریکا، بهعنوان رئیسجمهور، همچنین نمایندگی کشورهای خاورمیانه، افتخار است که این مشکل بلندمدت به نزدیکی حل و فصل رسیده است. انتشار این متن و بهویژه آن قسمتی که گفته بود پیشنهاد 10بندی از ایران دریافت و با آن موافقت کردیم، مثل بمب در رسانههای دنیا منفجر شد و همه بدون استثنا نوشتند که ترامپ و آمریکا در این جنگ شکست خوردند و آنها تسلیم ایران شدند!
آخرین تیر و محکمترین ضربه
با وجود اعلام آتشبس از سوی ترامپ، باز هم این ایران بود که تیر آخر را بهسمت اسرائیل شلیک کرد و در یکی از سنگینترین حملات ممکن، پایگاههای شاهزاده سلطان عربستان، اسرائیل، بحرین، کویت و همه پایگاههای آمریکا در منطقه موشکباران شدند و بعد از آن سید عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، در شبکه اجتماعی ایکس خبر موافقت ایران با آتشبس را تأیید کرد: از طرف جمهوری اسلامی ایران، مراتب قدردانی و سپاس خود را برای تلاشهای بیوقفه برادران عزیزم، جناب آقای شریف، نخستوزیر پاکستان و سپهبد منیر، برای پایان دادن به جنگ در منطقه ابراز میدارم. در پاسخ به درخواست برادرانه جناب شریف در توئیتشان و با درنظرگرفتن درخواست ایالات متحده برای مذاکرات بر اساس طرح ۱۵مادهای خود و همچنین اعلامیه پرزیدنت درمورد پذیرش چارچوب کلی طرح ۱۰مادهای ایران بهعنوان مبنای مذاکرات، اینجانب از طرف شورایعالی امنیت ملی ایران اعلام میدارم: در صورت توقف حملات علیه ایران، نیروهای مسلح قدرتمند ما عملیات دفاعی خود را متوقف خواهند کرد. برای مدت دو هفته، عبور ایمن از تنگه هرمز از طریق هماهنگی با نیروهای مسلح ایران و با درنظرگرفتن محدودیتهای فنی میسر خواهد بود
بیانیه شورای عالی امنیت ملی کشور
شورایعالی امنیت ملی ایران بلافاصله بعد از توقف عملیاتهای نظامی در بیانیهای از شروط 10گانه ایران برای آتشبس دو هفتهای پرده برداشت و اعلام کرد که روز جمعه مذاکرات ایران با آمریکا با میانجیگری پاکستان در اسلامآباد آغاز میشود: آمریکا بهطور اصولی متعهد به عدم تجاوز، استمرار کنترل ایران بر تنگه هرمز، پذیرش غنیسازی، رفع همه تحریمهای اولیه و ثانویه، خاتمه تمامی قطعنامههای شورای امنیت و شورای حکام، پرداخت خسارت ایران، خروج نیروهای رزمی آمریکا از منطقه و توقف جنگ در همه جبههها از جمله علیه مقاومت اسلامی قهرمان لبنان شده است. اکنون به ملت بزرگ ایران بشارت میدهیم که تقریبا تمامی اهداف جنگ محقق شده و فرزندان دلاور شما دشمن را به عجزی تاریخی و شکستی ماندگار کشاندهاند. تصمیم تاریخی ایران که از پشتوانه یکپارچه تمام ملت برخوردار است، این است که این نبرد را تا هر زمانی که لازم باشد ادامه بدهد تا دستاوردهای عظیم آن تثبیت شده و معادلات جدید امنیتی و سیاسی در منطقه مبتنی بر پذیرش قدرت و سیادت ایران و مقاومت خلق شود. در همین راستا و مطابق تدبیر رهبر معظم انقلاب اسلامی، حضرت آیتا... سید مجتبی خامنهای، و تصویب شورایعالی امنیت ملی و با توجه به دست بالای ایران و مقاومت در میدان نبرد، و ناتوانی دشمن از اعمال تهدیدهای خود با وجود همه ادعاها و پذیرش رسمی همه مطالبات بحق مردم ایران، تصمیم گرفته شد، برای نهاییکردن جزئیات، مذاکرات در اسلامآباد انجام شود تا ظرف حداکثر 15روز با نهاییشدن جزئیات پیروزی ایران در میدان، در مذاکرات سیاسی نیز تثبیت شود. ایران به مدت دو هفته و صرفا بر مبنای این اصول، مذاکراتی را در اسلامآباد با طرف آمریکایی انجام بدهد. تأکید میشود این به معنای خاتمه جنگ نیست و ایران خاتمه جنگ را تنها زمانی خواهد پذیرفت که با توجه به پذیرش اصول مدنظر ایران در طرح 10مادهای، جزئیات آن نیز در مذاکرات نهایی شود.
این مذاکرات با بیاعتمادی کامل به طرف آمریکایی از روز جمعه 21فروردین در اسلامآباد آغاز خواهد شد و ایران دو هفته برای این مذاکرات زمان اختصاص خواهد داد.
10شرطی که آمریکا مجبور شد بپذیرد
تعهد آمریکا به عدم تجاوز به ایران
استمرار کنترل ایران بر تنگه هرمز
پذیرش غنیسازی
رفع همه تحریمهای اولیه
رفع همه تحریمهای ثانویه
خاتمه تمامی قطعنامههای شورای امنیت
خاتمه تمامی قطعنامههای شورای حکام
پرداخت خسارت ایران
خروج نیروهای رزمی آمریکا از منطقه
توقف جنگ در همه جبههها از جمله علیه مقاومت اسلامی قهرمان لبنان