آزیتا عطار
ساعت ۶ عصر است و خورشید در حال پنهانشدن پشت ساختمانهای بلند بولوار هاشمیه. صدای «تاکتاک» ریتمیک توپهایی که به دیوارههای شیشهای برخورد میکنند، سکوت عصرگاهی را میشکند. «آرش سماتی»، بیستوششساله و مهندس نرمافزار، با تیشرتی که خیس عرق است، نفسزنان به تور تکیه میدهد. او در زمین «پدل» است؛ ورزشی که تا چندی پیش کمترکسی در مشهد نامش را شنیده بود. اما امروز، زمینهایش هفتهها زودتر رزرو میشوند. این تنها یک ورزش نیست؛ این «مد جدید ورزشی» است که در مشهد در حال پوستاندازی است. ورزشهای «تجملی-اجتماعی» مثل پدل، ورزشهای «مینیمالیستی» مثل کلیستنیکس که بر پایه وزن بدن است و رشتههای «ذهنآگاه» مثل یوگا، وارد رقابت با ورزشهای سنتی شدهاند.
پدل؛ فراتر از یک بازی
آرش درحالیکه راکتِ پدلش را با دستمال پاک میکند، میگوید: در فوتبال، تو باید ۱۰ نفر را جمع کنی، زمین اجاره کنی، داور داشته باشی و کلی حاشیه را تحمل کنی. پدل اما ساده است؛ چهار نفر، دو تا راکت و یک ساعت که انگار در ۱۰دقیقه میگذرد. او درباره دغدغههایش چنین میگوید: گرانی تجهیزات و محدودیت زمینها در مشهد مسئله پدلبازهاست، اما اشتیاق به آن، مانع از این دغدغهها میشود. او توضیح میدهد: آنطورکه من اطلاع دارم، پدل در سجاد و وکیلآباد زمین دارد و هنوز این ورزش به خیلی از محلههای مشهد نرسیده است. انگار پدل در مشهد به عنوان یک «نماد» عمل میکند؛ نمادی از مدرنیته که در آن ورزشکاران دوست دارند در فضاهایی حضور یابند که همسطح با استانداردهای جهانی
است.
کلیستنیکس؛ بازگشت به قدرت بدنی خالص
در سوی دیگر شهر، در بوستان ملت که محلی از آن مناسب برای تمرین «کلیستنیککارها» است، شرایط متفاوت است. اینجا خبری از شیشه و امکانات لوکس نیست. علی لگزایی، یکی از ورزشکاران این رشته، درحالیکه حرکتی معلق بر روی میلههای پارالل انجام میدهد، میگوید: جوانان خسته شدهاند از مکملهای تقلبی و بدنهای حجیم مصنوعی. کلیستنیک یعنی بدن خودت، تنهاابزار توست. این ورزش در برخی باشگاههای ورزشی سطح شهر هم انجام میشود. رشد این ورزش نشاندهنده نوعی «اعتراض ورزشی» است؛ بازگشت به طبیعت بدن و پرهیز از هزینههای سرسامآور باشگاههای لوکس. این رشته بهویژه در میان جوانانی محبوب شده که میخواهند با هزینهای بسیار کم، به بالاترین سطح توانایی جسمی برسند.
ورزشهای نوین به پایینشهر نرسیدهاند
کارشناسان حوزه ورزش معتقدند محبوبیت این رشتهها در مشهد، یک واکنش طبیعی به تغییرات اجتماعی است. جوان مشهدی امروز، برخلاف نسل قبل، بهدنبال نتیجهگرایی فوری نیست. او بهدنبال تجربه است. بااینحال، این سکه روی دیگری هم دارد. هنوز هم فاصله طبقاتی در ورزش مشهد بیداد میکند. بسیاری از این ورزشهای جدید، در مناطق برخوردار شهر محصور ماندهاند و جوانان مناطق حاشیهای، همچنان دسترسی عادلانهای به این پدیدههای نوظهور ندارند.