محسن موسویزاده - فروش اوراق سلف نفتی یکشنبه، ۲۶مرداد، در تالار بورس انرژی آغاز خواهد شد. اوراق سلف نفتی دوساله است و سررسید قرارداد ۲۶مرداد ۱۴۰۱ خواهد بود. براساس اطلاعیهای که در سایت کدال منتشر شده است، در این روز ۵۲۹هزار و۳۱۲بشکه نفت خام سنگین ایران عرضه خواهد شد. قیمت هر بشکه ۹۴۴هزار و ۶۲۲تومان تعیین شده است. حداقل خرید برای هر نفر در این عرضه اولیه یک بشکه و حداکثر ۲۰هزار بشکه است. براساس این اطلاعیه، حداکثر ۱۰روز کاری پس از پایان دوره عرضه اولیه معاملات ثانویه این اوارق آغاز میشود. ساعت معاملات ثانویه نیز از ساعت ۸:۳۰ دقیقه تا ۱۲:۳۰دقیقه روزهای کاری بورس تعیین شده است.
براساس گزارش اوپک، قیمت نفت سنگین ایران در ماه ژوئیه به ۴۳دلار و ۳۰سنت در هر بشکه رسید که 7دلار و 4سنت معادل ۱۹.۴درصد در مقایسه با قیمت ۳۶دلار و ۲۶سنت در ژوئن افزایش داشت. میانگین قیمت نفت سنگین ایران از ابتدای سال۲۰۲۰ تاکنون ۳۹دلار و ۸۵سنت در هر بشکه بوده است. صرافیهای بانکها روز پنجشنبه قیمت دلار را برای فروش به مردم 22هزار و 50تومان اعلام کردند. این اعداد نشان میدهد که بهطور میانگین قیمت هر بشکه نفت ایران در سال جاری میلادی 880هزار تومان بوده است. این یعنی قیمت عرضهشده پیشفروش نفت بیشتر از میانگین قیمت نفت ایران در بازارهای جهانی است. اگر قیمت نفت سنگین ایران را در ماه ژوئیه معیار قرار دهیم، به رقم هر بشکه حدود 950هزار تومان میرسیم. این رقم نشان میدهد که قیمت نفت عرضهشده به مردم احتمالا براساس این معیار تعیین
شده است.
قیمت نفت در آینده چه میشود
بهدنبال شیوع بیماری کووید۱۹، صندوق بینالمللی پول درباره چشمانداز اقتصاد جهانی اعلام کرد که خسارت کرونا بسیار بدتر از آخرین شوک بزرگ منطقه یعنی بحران جهانی مالی۲۰۰۸-۲۰۰۹ خواهد بود. این صندق اعلام کرده است که بهدنبال کاهش قیمت جهانی نفت، پیشبینی میشود که قیمت نفت تا سال۲۰۲۳ کمتر از ۴۵دلار در هر بشکه باقی بماند، یعنی حدود ۲۵درصد کمتر از میانگین سال 2019میلادی. اعلام این رقم یعنی اگر قیمت دلار در 2سال آینده به 25هزار تومان(بالاترین قیمت بازار آزاد در امسال) برسد، قیمت هر بشکه نفت در سال1401 به رقم یکمیلیون و 125هزار تومان خواهد رسید. اما اگر قیمت ارز در همین حد باقی بماند، قیمت هر بشکه نفت در 2سال آینده با قیمت کنونی چندان تفاوتی نخواهد داشت. درمجموع افزایش تولید نفت توسط 3عرضهکننده بزرگ جهانی، آمریکا، روسیه و عربستان، چشمانداز بلندمدت نفت را تغییر داده است. برایناساس شرکت نروژی اکینور پیشبینی کرده است قیمت نفت در سال۲۰۳۰ به حدود ۸۰دلار برای هر بشکه و حدود قیمت سال ۲۰۱۹ برسد. به عبارت دیگر، قیمت هر بشکه نفت در سال1409 در بهترین حالت به قیمت سال1398 خواهد رسید. این مسئله نشان میدهد که افق بلندمدت بازار نفت چندان امیدوارکننده نیست و طرح پیشفروش نفت به مردم، بیشتر با دید تامین کسری بودجه صورت میگیرد.
یکی از اهداف اصلی فروش اوراق سلف نفتی، تامین بخشی از کسری بودجه سال۱۳۹۹ و متاثر از تحققنیافتن بخشی از درآمدهای حاصل از واگذاری داراییهای سرمایهای (صادرات نفت)، درآمدهای مالیاتی و نیز تحققنیافتن بخشی از درآمدهای اختصاصی دولت است. کارشناسان اقتصادی معتقدند انتشار اوراق سلف نفتی موجب کاهش انعطاف و ناپایداری بودجه در سنوات آینده و افزایش انتظارات تورمی در بازار کالاها و نیز بازار داراییهای مالی و غیرمالی خواهد شد.
احتمال افزایش قیمت در بازارهای موازی
افزایش حجم نقدینگی در زمان سررسید اوراق سلفی، یکی از گزینههایی است که محتمل به نظر میرسد و چنین مسئلهای علاوهبر بار تورمی سبب ایجاد تکانههایی در بازارهای طلا، سکه و ارز میشود. بااینحال مدافعان این طرح میگویند این اوراق بخش شایانتوجهی از حجم تولید شرکت ملی نفت را در برنمیگیرد و به نظر نمیرسد که برای تسویه این اوراق، شرکت نفت با نگرانی یا مشکلات مالی مواجه شود. به عقیده این افراد درصورتیکه موضوع تحریم و مشکلات فروش خارجی نفت هم برطرف شود، متنوعسازی بازارنفت ارزش فراوانی دارد.