بازتاب بیانات رهبر انقلاب در خطبه‌های نماز جمعه در رسانه‌های بین‌المللی انتقال پیکر جان‌باختگان اوکراینی حادثه هواپیمای مسافربری یکشنبه به کشورشان رهبر معظم انقلاب: حوادثی درس‌آموز در این دو هفته برای ما پیش آمد+ ویدئو دیدار واعظی با خانواده یکی از جانباختگان سقوط هواپیمای اوکراینی حال و هوای مصلی تهران برای برپایی نماز جمعه به اقامت رهبر معظم انقلاب+ ویدئو آغاز محاكمه ترامپ در سنا+ ویدئو آغاز به کار گروه‌های مختلف برای آماده‌سازی مصلی تهران جهت اقامه نماز جمعه تصویر ویژه اینستاگرام رهبری درباره نمازجمعه واکنش ابتکار به رد صلاحیت نامزد‌های انتخابات مجلس ترامپ باقیمانده اقتصاد ایران را هم تحریم کرد وزیر: مشارکت در آموزش و پرورش این نیست که همه پول بدهند مهلت ثبت شکایات نامزد‌های رد صلاحیت شده، تمدید نمی‌شود رحمانی فضلی: یکی از عوامل تحقق مشارکت بالا حضور همه سلائق سیاسی است آیت‌الله سیستانی تحت عمل جراحی قرار می‌گیرد هنرمندان انصرافی از ‎جشنوازه فجر ممنوع الکار می‌شوند خیرین مدرسه‌ساز خراسانی پیشتاز در سراسر کشور+ ویدئو آمادگی شهر تهران برای برگزاری نماز جمعه به اقامت رهبر معظم انقلاب+ ویدئو بین جنگ و صلح یک گلوله فاصله است+ ویدئو وزیر آموزش و پرورش: ۳۰ درصد فضای آموزشی کشور ایمن نیست پاسخ سامانه ملاک رای تکراری در انتخابات پیش رو
خبر ویژه

درباره مشروطه از یاد رفته

  • کد خبر: ۲۹۹۵
  • ۱۴ مرداد ۱۳۹۸ - ۰۹:۲۸
مهدی عبایی خراسانی

۱۱۳ سال از مشروطه، آن حادثه پرفرازونشیب تاریخی، می‌گذرد. جز گذری چند در کتاب‌های درسی و تاریخی، آن‌هم با دیدگاه‌های مختلف که گاه همراه با تحریف و پنهان‌کاری و یک‌سونگری و آوار شماتت بر سر مشروطه‌خواهان و روشن‌فکران است چیزی در ذهن و خاطره مردم از آن جنبش عظیم به‌جا نمانده است!
بخشی از جامعه ما نیز هرگاه در خاطره‌ها به گذشته بازمی‌گردند، از جنبش تنباکو به‌عنوان حرکتی دینی و مردمی یاد می‌کنند که با بن‌مایه‌های مذهبی شکل گرفت و با فتوای مرجعیت به انجام رسید و ازاین‌رو تأثیرگذار بود.
از مشروطیت نیز هرگاه یاد می‌شود، از مخالفت بخش اعظم روحانیان و متدینان گفت‌وگو می‌گردد؛ به‌ویژه مخالفت و اعدام شیخ فضل‌ا... نوری و گریز به مشروعه‌خواهی و تقابل دیانت با عدلیه و اجرای قانون و حقوق عامه و عدالت‌خواهی و آزادی‌طلبی یاد می‌شود و یکسان گرفتن آزادی‌خواهی با بی‌دینی و بددینی و تلاش برای مردود شمردن یک حرکت ملی فراگیر.
چرا؟ به‌یقین آنچه امروز در ته‌مانده اندیشه‌های راویان منصف و بی‌طرف از مشروطه‌خواهی باقی‌مانده چنین نیست، اما کیست که نداند تهاجم به مشروطه و سرکوب آن و به توپ بستن مجلس و کشتار و تعقیب آزادی‌خواهان در تهران و شهرهای بزرگ، با همین نگاه آغاز گشت و به هدف رسید. محمدعلی‌میرزا با همین بهانه‌ها برای به توپ بستن مجلس و کشتار مردم استخاره گرفت! و با اجازه برخی روحانیون صاحب‌نام عمل کرد! و لیاخوف روسی را بر جان و ناموس مردم چیره نمود. در میدان توپ‌خانه مستبدان با همین بهانه‌ها کفن پوشیدند و برای نجات دین نبی علیه بی‌دینان مشروطه‌خواه قیام کردند و بست نشستند و چشم آزادی‌خواهان را از حدقه درآوردند!
اکنون درصدد ریشه‌یابی و دریافت عناصر مشروطه‌خواهی و علل استبداداندیشی نیستیم؛ هرچند که بازنگری در ریشه‌های آن جنبش فراگیر هنوز هم برای مردم و نخبگان ثمربخش است؛ اما تا همین اندازه باید بدانیم که چگونه نهضتی فراگیر با اهداف انسانی و ملی در اندیشه و عواطف مردم چنین مهجور افتاده است. مشروطه کارهای بزرگی برای نجات و پیشرفت ایران انجام داد، بر استبداد لجام زد، مردم را با واژه‌ها و عناصر دنیای نو مانند آزادی و عدالت‌خانه و قانون و صنعت و اقتصاد ملی آشنا کرد، سخن از منافع کشور و اهداف میهنی به میان آورد، ضربات مؤثری بر فئودالیسم و بزرگ‌مالکی فرود آورد، در میان مردم سخن از سواد و آگاهی و اطلاع از اوضاع کشور و جهان پراکنده ساخت؛ اما با تمام این خدمات، مشروطه درباره 2 هدف بزرگ غفلت کرد؛
الف) غفلت از تأمین امنیت و برآوردن نیازهای اولیه مردم؛
مشروطه و دولت‌های پس‌ازآن در تأمین امنیت مردم، آن‌هم در سال‌های سخت جنگ اول جهانی، به‌غایت ناتوان و ناکارآمد جلوه کرد. دخالت دولت‌های همیشه مداخله‌گر در سیاست ما، ناامنی راه‌ها، بیماری‌های فراگیر و مسری وبا و طاعون در کشور، ضعف بنیه اقتصادی و دلایل دیگر کشور ما را در آستانه فروپاشی قرارداده بود. عامه مردم این ضعف و سستی داخلی را ناشی از تبدیل سلطنت استبدادی به مشروطه می‌دیدند و با تمام بی‌لیاقتی و ستم قاجاریه، مردم ایران دوره ناصرالدین‌شاهی را با نام دوره شاه شهید در نوستالوژی خاطرات خود حفظ کرده بودند.وضعیت فلاکت‌بار جامعه برای مردمی که در مشروطه خواب رفاه و رهایی از چنگال دولت می‌دیدند، قابل‌هضم و تصور نبود؛ درحالی‌که بر اساس نوشته سید احمد کسروی و دیگر خاطره‌نویسان، مرحوم ثقه‌الاسلام روحانی مشروطه‌خواه در پاسخ فردی از مریدان که پرسیده بود «مشروطه چه می‌آورد؟» با گشودن 2 دست خود پاسخ داده بود کباب‌ها به این اندازه می‌شود (بزرگ‌تر از کباب‌های بناب آن زمان). مردم نه‌تنها گشایشی در کار نان و خوراک و تأمین روزی نمی‌دیدند، که حتی قحطی و مرگ‌ومیر ناشی از جنگ جهانی نیز مزید بر علت شده بود. به‌طور طبیعی و با القائات نادرست، نشانی تمام این اتفاقات شوم حکومت مشروطه و قانون و مجلس، فاصله گرفتن از دین نبی و سپردن کار به دست رجال بی‌دین بود!
ب) نخبگان و روشن‌فکران و رجال مشروطه تلاشی برای فهم درست مفاهیم اجتماعی مردم انجام ندادند. باید پذیرفت که بسیاری از خواسته‌های اجتماعی برای صاحبان فهم سنتی قابل‌درک و پذیرفتنی نبود. عامه مردم و متدینان سنتی چیزی به نام روزنامه و مطبوعه و کتاب و رسانه را نه ضروری می‌دانستند و نه خواسته دین و روحانیت. بسیار طبیعی بود که این خواسته‌ها نه‌تنها پیگیری نشود که دستخوش فراموشی گردد.
امروز که یک‌بار دیگر به آن اهداف و اندیشه‌ها می‌نگریم، باید برای نخبگان و مصلحان درس‌آموز شود که مردم به چه چیزهایی نیاز دارند و چه چیزهایی دستخوش فراموشی می‌گردند!

برچسب ها: مشروطه یادداشت
ارسال نظرات
نام:
ایمیل:
* captcha:
* نظر:
سرخط خبرها
فرهنگ 13981027121423

{*Start Google Analytics Code*} {*End Google Analytics Code*}