یارانه‌ها سال آینده افزایش می‌یابد؟ ثبات قیمت سیب زمینی از اوایل اسفند ۱۴۰۳ | عرضه قطره چکانی به بازار؛ ممنوع تکمیل ۳۲۹ طرح آموزشی؛ ثمره سفر رییس جمهور به خوزستان معامله ۸۲ میلیون دلار در بازار ارز تجاری امروز (پنجشنبه ۴ بهمن ۱۴۰۳) وزیر صنعت، معدن و تجارت با وزیر انرژی عمان دیدار و گفت‌و‌گو کرد (۴ بهمن ۱۴۰۳) ۷۰درصد کارگران نسخه قرارداد ندارند وزیر نیرو: تابستان ۱۴۰۴ قطعی برق نخواهیم داشت بی‌برقی، ۲۵۰ همت خسارت به بخش صنعت وارد کرد طرح جدید مرکز آمار ایران برای محاسبه دقیق تعداد زائران در خراسان رضوی + فیلم نرخ سکه از مرز ۶۰ میلیون تومان عبور کرد (۴ بهمن ۱۴۰۳) تکلیف پوشش بیمه موتورسواران در روز‌های بارانی به کجا رسید؟ ۱۲۵ میلیون دلار در بازار ارز تجاری مرکز مبادله ایران معامله شد مجلس با کاهش مبلغ وام ساخت مسکن به ۶۵۰ میلیون تومان مخالفت کرد عرضه اولیه یک شرکت مشهدی در بورس، دوشنبه آینده (۸ بهمن ۱۴۰۳) | حسابمان را برای عرضه اولیه «محتشم» چقدر شارژ کنیم؟ تاثیر نظافت صنعتی بر افزایش بهداشت و ایمنی محیط کار و کارکنان بیش از پنج هزار و ۸۰۰ تن گوشت تنظیم‌بازار در خراسان رضوی توزیع شد تهرانی‌ها ۲برابر الگو، مصرف آب دارند | هر تهرانی در شبانه‌روز، ۲۵۰ لیتر آب مصرف می‌کند لزوم همکاری دولت در ساخت مسکن کارگری افزایش قیمت طلا و سکه در مشهد | سکه یک میلیون و ۳۰۰ هزار تومان گران‌تر شد (۴ بهمن ۱۴۰۳) بررسی قیمت امروز خودرو‌های خارجی در بازار آزاد (۴ بهمن ۱۴۰۳) قیمت امروز خودرو‌های داخلی (۴ بهمن ۱۴۰۳) | ساینا ۴۷۷ میلیون تومان رقم تخفیف نمایشگاه‌های بهاره امسال مشخص شد | برگزاری نمایشگاه بهاره از ۱۰ تا ۲۰ اسفند ۱۴۰۳ دلار وارد کانال ۸۳ هزار تومان شد | جهش طلا به کانال ۵.۵ میلیون تومان (۴ بهمن ۱۴۰۳) صادرات ۴۹۳ هزار تن محصولات کشاورزی خراسان رضوی به کشور‌های خارجی رشد طلا در سایه تعرفه‌گذاری‌های جدید ترامپ با حذف ارز نیمایی، ارز مسافرتی با چه نرخی عرضه می‌شود؟ ویدئو | قیمت دلاری مسکن با لحاظ «افت قدرت خرید دلار» چقدر است؟ ناترازی انرژی تولیدات کاشی و سرامیک را کاهش داده است کاهش ارزش گمرکی ۱۰مدل خودرو وارداتی | خودروهای خارجی ارزان می‌شوند؟
سرخط خبرها

صنایع کوچک، جایی میان زمین و آسمان

  • کد خبر: ۳۳۱۰۴
  • ۱۶ تير ۱۳۹۹ - ۱۲:۰۴
صنایع کوچک، جایی میان زمین و آسمان
احسان شجاعی - فعال اقتصادی
آدم‌ها یا می‌مانند یا می‌روند‌/ تو، اما هیچ‌کدامشان نیستی‌/ نه آن‌چنان که دل بسوزاند نه آن‌قدر‌ها مانده‌/ که خیال راحت‌کن باشد/ درد دارد این بلاتکلیفی...
این‌روز‌ها که تمام اقتصاد کشور درگیر تأثیرات کروناست و بخش خصوصی و دولتی هر‌کدام در حال برآورد میزان خسارت‌های وارده به اقتصاد و ارائه بسته‌های ضد‌کرونایی هستند، شاید هیچ جمله و کلامی به اندازه اشعار بالا نشان‌دهنده وضعیت صنایع کوچک نباشد؛ صنایعی که هر‌چند بر‌اساس آمار سهم بیش از ۵۰ درصد اشتغال را به خود اختصاص داده‌اند، اما دسترسی آن‌ها به منابع بانکی و حمایت‌های درنظر گرفته‌شده حتی در زمان وفور درآمد‌های نفتی اندک است. نمونه این مسئله به سال ۱۳۹۴ باز می‌گردد، زمانی که بسته ضد رکود با حضور مسئولان دولتی رونمایی شد تا از طریق هم‌زمان تزریق نقدینگی به واحد‌های تولیدی و تحریک بخش تقاضا، تولید رونق بیشتری بگیرد. هرچند در ابتدا این مسئله سبب ایجاد بارقه امید برای حمایت از صنایع کوچک شد، اما بعد از تخصیص منابع مشخص شد که این صنایع بزرگ بودند که بیشترین بهره را از بسته ضد رکود بردند. بررسی فرازونشیب اقتصاد کشور نشان می‌دهد، حتی شروع تحریم‌ها نیز با وجود تحولاتی که در نوع دسترسی به منابع ارزی خارجی به‌وجود آورد، تغییر چندانی در ارجحیت حمایت از صنایع بزرگ نداد. در واقع هرچند بعد از شروع تحریم‌ها و کاهش صادرات نفت و فراورده‌های آن و همچنین کاهش تولید خودرو، اتکای کشور به صادرات محصولات تولیدکنندگان کوچک بیشتر شد، اما باز هم بسته‌های حمایتی به‌گونه‌ای اجرا شدند که در عمل این صنایع بزرگ بودند که بیشتر بهره‌مند شدند. بی‌توجهی به صنایع کوچک در حالی اتفاق می‌افتد که بررسی آماری صورت‌گرفته در پیش از شیوع کرونا نشان می‌داد که از ۴۳ هزار واحد صنایع کوچک در کشور ۱۱ هزار واحد دارای رکود شدید بودند. برخی از این واحد‌ها تنها با ۲۰ درصد ظرفیت فعالیت می‌کردند و نزدیک به ۲۰ درصد از واحد‌های تولیدی کوچک با ظرفیت بالای ۷۰ درصد فعالیت می‌کردند. با شیوع کرونا این وضعیت بدتر شد‌ه است، به‌طوری‌که براساس آمار اعلام‌شده، واحد‌های تولیدی کوچک بیشترین آسیب را از شیوع این بیماری دیده‌اند. دلیل عمده این مسئله آن است که بسیاری از مشتریان نهایی در زنجیره ارزش (vca) واحد‌های صنفی بوده‌اند که فروش آن‌ها افت چشمگیری داشته است.
هر‌چند دولت اعلام کرده است به این واحد‌ها تسهیلات ارزان‌تری نسبت به نرخ‌های سود متداول می‌دهد، تعطیلی چند ماه کسب‌و‌کار‌ها و رکود شدید بازار در کنار سخت‌گیری‌های بانک‌ها نشان داده است که در عمل صاحبان صنایع کوچک آن‌گونه که انتظار می‌رود نمی‌توانند از این تسهیلات استفاده کنند.
با این توصیفات راه حل چیست؟ به احتمال زیاد بسیاری تا این سؤال مطرح می‌شود، فهرستی از باید‌ها و نباید‌ها مانند اصلاح نظام بانکی، نظام مالیاتی، تأمین اجتماعی، تشویق صادرات، اجرای طرح‌های ویژه برای تحریک تولید، تخصیص منابع ارزی لازم برای واردات مواد اولیه و مقررات‌زدایی را آورده و تأکید می‌کنند تا این سیستم بوروکراسی پیچیده بر کشور حاکم باشد، حمایت از تولید میسر نیست. هر‌چند این نکات واقعیت دارند، اما فقط بخشی از حقایق هستند و ریشه مشکلات صنایع کوچک را باید در جای دیگری جست. سؤال اینجاست که چرا با وجود تمامی این مشکلات، صنایع بزرگ کمتر در بهره‌مندی از حمایت‌ها دچار مشکل می‌شوند؟ جواب را باید در چگونگی نظام تصمیم‌سازی در نظام اقتصادی جست. صنایع بزرگ به دلیل نقش مهم دولت و شبه‌دولتی‌ها در آن‌ها همواره امکان طرح و بیان دغدغه‌های خود و البته رایزنی برای حل مشکلات را با مسئولان مختلف دارند. آن‌ها این امکان را دارند تا مشکلات خود را از وزارتخانه‌ها تا راهرو مجلس پیگیری کنند، اما صنایع کوچک در عمل از چنین امکانی برخوردار نیستند. بر‌این‌اساس اولین راهکار برای حمایت از صنایع کوچک، افزایش نقش آن‌ها در تصمیم‌سازی‌های اقتصادی است و دومین راهکار نگاه یکسان دولت و بخش‌های تصمیم‌سازی به صنایع کوچک و بزرگ، خصوصی و دولتی و خصولتی است. به نظر می‌رسد تا زمانی که این صنایع در حاشیه تصمیم‌سازی‌ها قرار داشته باشند، اجرای صد‌ها بسته رونق اقتصادی با هزاران بازخورد خبری نتواند کمکی به آن‌ها بکند. ما برای بخش کوچک قوی نیاز به اصلاح سیستم تصمیم‌سازی داریم، زیرا در غیر این صورت فقط گرفتار شعار‌های زیبا می‌شویم. نتیجه اینکه صنایع کوچک را دوست داشته باشیم و آن‌ها را دریابیم.
گزارش خطا
ارسال نظرات
دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تائید توسط شهرآرانیوز در سایت منتشر خواهد شد.
نظراتی که حاوی توهین و افترا باشد منتشر نخواهد شد.
پربازدید
{*Start Google Analytics Code*} <-- End Google Analytics Code -->