وال استریت ژورنال: ایران، روسیه و چین با مکانیسم ماشه مقابله خواهند کرد معاون رئیس جمهور: توزیع پول کشور نباید براساس رانت و سیاست باشد | ایجاد اشتغال پایدار، رمز تثبیت جمعیت و مهاجرت معکوس در مناطق روستایی علی باقری کنی معاون دبیر شورای عالی امنیت ملی شد سفارت ایران در توکیو به ادعا‌های وزرای دفاع انگلیس و ژاپن واکنش داد دبیر شورای امنیت ارمنستان با لاریجانی دیدار کرد رهبر کره‌شمالی از خانواده‌های سربازان کشته‌شده در جنگ اوکراین تقدیر کرد انهدام تیم تروریستی وابسته به موساد در خراسان رضوی (۸ شهریور ۱۴۰۴) پوتین: سفر شی جین‌پینگ به مسکو نماد اتحاد دو قدرت جهانی است وزارت دفاع ژاپن برای ۲۰۲۶ درخواست بودجه بی‌سابقه نظامی کرد رئیس یک رسانه چینی: آینده جهت‌گیری ایران در سطح بین‌المللی بدون شک برای جامعه جهانی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار خواهد بود مخالفت صریح روسیه با اسنپ‌بک | سه کشور اروپایی عقب نشینی کنند زاکانی: ۳۵۱ خانوار تهرانی آسیب دیده از جنگ ۱۲ روزه هنوز در هتل اسکان دارند هشدار تکان‌دهنده شهردای غزه: ارتش اسرائیل در حال اجرای حکم اعدام جمعی ساکنان غزه است گفت وگوی تلفنی وزرای خارجه ایران و مجارستان | هشدار عراقچی به اروپا: اقدام غیرقانونی شما اعتبارتان را نابود کرد! سازمان ملل: دیپلماسی تنها راه حل بحران هسته‌ای ایران است | هشدار درباره عواقب فعال‌سازی مکانیسم ماشه زارعی: جنگ اخیر ایران را ۲۰ سال در فناوری و امنیت پیش انداخت | نقشه موساد برای نابودی صنعت هسته‌ای شکست خورد پزشکیان: ایران متعلق به همه است | دشمن فکر کرد ایران ضعیف است، اما مردم با قدرت ایستادند بررسی اصلاح ساختار وزارت جهاد با حضور وزیر در کمیسیون کشاورزی واکنش تند ایران به اروپا: اسنپ‌بک غیرقانونی است | ایروانی: تحت تهدید مذاکره نمی‌کنیم وزیر نفت: اسنپ‌بک مانع فروش نفت نمی‌شود | افزایش ۱۲۷ هزار بشکه‌ای تولید روزانه شوک جدید یارانه‌ای: ادامه پرداخت به ۱ میلیون ایرانی خارج‌نشین و حذف ۳ میلیون نفر در یک ماه تجاوز جدید رژیم صهیونیستی به سوریه؛ بازداشت شهروندان سوری و حمله به خانه‌ها در قنیطره تأکید وزیر بهداشت بر اولویت سرمایه انسانی: افزایش ۲.۵ برابری اضافه‌کاری پرستاران و جبران تعرفه‌ها پایان یک حضور ۲۰ ساله؛ خروج نیروهای آمریکایی از عراق آغاز شد هشدار مسکو: ۲۳ هزار تروریست در افغانستان؛ پایگاه‌های داعش فعال است کرملین: پوتین ۱۰ شهریور با پزشکیان دیدار می‌کند فیدان: اسرائیل قوانین بین‌المللی را به رسمیت نمی‌شناسد
سرخط خبرها

نهاد انتخابات؛ تجلی حق حاکمیت ملی

  • کد خبر: ۳۸۸۹۸
  • ۲۵ مرداد ۱۳۹۹ - ۱۳:۲۳
نهاد انتخابات؛ تجلی حق حاکمیت ملی
محمود علیزاده‌طباطبایی - حقوق‌دان و فعال سیاسی
احزاب، تشکل‌ها و انجمن‌های سیاسی، مشوق مردم برای حضور در صحنه سیاسی و مشارکت فعال در انتخابات هستند و با ارائه افکار و اندیشه‌های متنوع، پیروان تمام افکار و اندیشه‌ها را برای شرکت در انتخابات جلب می‌کنند و اگر در جامعه علاقه به تعیین سرنوشت و باور به مؤثر بودن حضور وجود داشته باشد، مردم درباره سرنوشت سیاسی خود حساسیت نشان می‌دهند. به تعبیر مرحوم دکتر شریعتی، دموکراسی می‌تواند دموکراسی رأی‌ها یا دموکراسی رأس‌ها باشد. در نبود دموکراسی رأس‌ها یا دموکراسی توده‌ای، این تشکل‌های سیاسی نیستند که مردم را برای شرکت در انتخابــات تشویق می‌کنند، بلکــه این مقامات حکومت هستند که با ایجاد شــور و هیجان، مردم را به حضور در صحنه سیاسی تشــویق و ترغیب می‌کنند.
 
این مشارکت که با برنامه‌ریزی و ترغیب حکومت انجام می‌شود، بیشتر در مناسبت‌ها و حضور فعال مردم در عرصه جامعه، ظهور و بروز پیدا می‌کند و آمار و ارقام آن نیز در نوســان اســت و حکومت، حضور گسترده مردم را نوعی بیعت و پذیرش، تلقی و از آن بهره‌برداری می‌کند و درواقع این حضور گسترده پاسخ به خواست حکومت است. این نوع مشارکت در پیروزی انقلاب، نقش مؤثری داشت و تنظیم‌کنندگان قانون اساسی تصور می‌کردند با تصویب اصل قانون اساسی زمینه حضور فعال و مشارکت سیاسی گسترده مردم را در پشتیبانی و نظارت بر عملکرد مسئولان فراهم می‌آورند، ولی متأسفانه ظرفیت قانون اساسی صرفا برای حضور مردم در تأیید حاکمیت، استفاده شده و تاکنون اجازه داده نشده است از این ظرفیت برای انتقاد از حاکمیت استفاده شود. این نوع مشارکت را نمی‌توان مصداق اداره کشور با اتکا به آرای عمومی تلقی کرد که قانون اساسی در اصل ششم بر آن تأکید کرده است. قانون اساسی با تأکید بر اداره کشور با اتکا به آرای عمومی و تصمیم‌گیری و اداره امور کشور توسط نمایندگان منتخب مردم، مشارکت عامه مردم در تعیین سرنوشت سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی را از وظایف اساسی دولت و حاکمیت دانسته است و براساس اصل پنجاه‌وششم قانون اساسی، خداوند که حاکم مطلق بر جهان و انسان است، انســان را بر سرنوشت اجتماعی خویش حاکم ساخته و اجازه نداده است هیچ‌کس این حق الهی را از انسان سلب کند یا در خدمت منافع فرد یا گروهی خاص قرار دهد. تحقق اهداف قانون اساسـی نیـاز به لوازمی دارد که ازجمله آن‌ها، پذیرش حق حاکمیت ملت است. براساس قانون اساسی، صاحبان حق حاکمیت، مردم هستند.
 
اگر بر این باور باشــیم که آحاد شهروندان در تعیین سرنوشت اجتماعی خویش حاکم هستند، بایــد بپذیریم که نهاد انتخابات، بارزترین عرصه تجلی حق حاکمیت ملی است و هرچه انتخابات آزادتر و جامع‌تر برگزار شــود، حق حاکمیت ملت بر سرنوشــت خویش بهتــر اعمال می‌شود. درباره مشــارکت گســترده مردم در تعیین سرنوشت اجتماعی خویش، مهم این است که چه نقشــی برای حضور مردم در اداره امور کشور قائل هستیم. آیا برای مردم و شــرکت آن‌ها در انتخابات، نقش سازنده قائل هستیم و در تصمیم‌گیری‌ها حضور مردم را مؤثر می‌دانیــم و مشــارکت نکردن مردم در اداره امور کشور را موجب مختل شدن امور می‌دانیم؟ مردم تکلیف و وظیفه دارند که از حاکمیت پشتیبانی کنند. در این دیدگاه، مردم رعایا هستند و حاکمیت ارباب مردم است، ولی در نگاه دیگر، مردم صاحب حق هستند و حضورشان نقش‌آفرین و سازنده است و حاکمیت، منتخب مردم برای انجام خدماتی است که مردم تعیین کرده‌اند و حاکمیت خدمتگزار مردم است. در این دیدگاه است که اتکا به آرای عمومی و انتخابات، اهمیت پیدا می‌کند؛ نمونه دیدگاه اول، حکومت عربستان سعودی است.
 
در نظام عربستان سعودی مردم با پادشاه بیعت می‌کنند و از پادشاه اطاعت می‌کنند. اگرچه در حکومت سعودی حضور مردم نفی نشــده است، مردم با عهد و پیمانی که با حکومت منعقد کرده‌اند، تابع و مطیع حکومتند، ولی در نظام جمهوری اسلامی مستند به قانون اساسی، مردم، ولی نعمت حاکمان هستند. در عرصه سیاسی این نگرانی وجود دارد که انتخابات کم‌رونق بشود و یک اجماع و وفاق عمومی برای مشارکت حداکثری وجود نداشته باشد. گروه‌ها و احزاب سیاسی دیدگاه‌های ذهنی خود را دارند و مایلند نمایندگانی از دیدگاه آنان در انتخابات حضور داشته باشند. توصیه مقام معظم رهبری و تأکید بر مأیوس کردن دشمن با مشارکت گسترده در انتخابات، مقدماتی دارد که مقدمه اول آن، حضور کاندیدا‌های دیدگاه‌های مختلف در انتخابات است. اعضای محترم شــورای نگهبان اگر اقتدار کشور را می‌خواهند و مایلند انتخاباتی پرشور و با مشارکت حداکثری محقق شود، همان‌طور که رهبری توصیه کرده‌اند، باید اجــازه دهند نماینــدگان تمام تفکراتی که اصــل نظام را قبول دارند، در انتخابات شرکت کنند.
گزارش خطا
ارسال نظرات
دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تائید توسط شهرآرانیوز در سایت منتشر خواهد شد.
نظراتی که حاوی توهین و افترا باشد منتشر نخواهد شد.
پربازدید
آخرین اخبار پربازدیدها چند رسانه ای عکس
{*Start Google Analytics Code*} <-- End Google Analytics Code -->