افزایش آلودگی هوا و فشارهای جهانی برای کاهش انتشار گازهای گلخانهای باعث شده است تا حملونقل پاک به یک فرصت اقتصادی و زیستمحیطی مهم در ایران تبدیل شود. بخش حملونقل در ایران حدود ۳۲درصد از انتشار دیاکسیدکربن شهری و صنعتی را تشکیل میدهد و توسعه خودروهای برقی و اتوبوسهای برقی میتواند سالانه بیش از ۲.۵میلیون تن دیاکسیدکربن را کاهش دهد.
استفاده از خودروهای برقی نسبت به خودروهای بنزینی معمولی میتواند حدود ۲۰۰ تا ۲۵۰گرم دیاکسیدکربن را به ازای هر کیلومتر کاهش دهد. با فرض پیمایش سالانه ۱۵هزار کیلومتر برای هر خودرو، یک خودروی برقی میتواند سالانه حدود ۳ تا ۳.۷۵تن دیاکسیدکربن کمتر تولید کند.
در مقیاس ۱۰هزار خودرو، کاهش انتشار به ۳۰تا۳۷هزار تن در سال میرسد که تأثیر درخورتوجهی بر کاهش آلودگی شهری و تغییرات اقلیمی خواهد داشت. این موضوع نشان میدهد که سرمایهگذاری در حملونقل پاک، علاوه بر مزیت اقتصادی، نقش حیاتی در تحقق اهداف محیطزیستی دارد.
ازهمینرو شهر مشهد مقدس که بهعنوان دومین کلانشهر و پایتخت مذهبی ایران مطرح است، با معضلات جدی آلودگی هوا روبهروست که این بحران ناشی از عواملی، چون سرانه بالای مصرف سوخت با حضور بیش از یکمیلیون خودروی شخصی و حدود ۱۰هزار وسیله نقلیه عمومی و همچنین ماهیت زائرپذیر شهر با پذیرش سالانه بیش از ۳۰میلیون نفر است.
برهمیناساس کمیسیون عمران، حملونقل و ترافیک شورای اسلامی شهر مشهد مقدس با سیاستگذاری توسعه حملونقل پاک و انسانمحور طی سالیان اخیر علاوه بر افزایش دهبرابری دوچرخههای اشتراکی در شهر مشهد مقدس، سه جایگاه شارژ خودروهای برقی را نیز برنامهریزی و عملیاتی کرده است.
علاوه بر اقدامات مذکور با توجه به نیاز بیش ازپیش این شهر به افزایش شاخصها در حوزه بهرهوری انرژی و درراستای مقابله با چالشهای زیستمحیطی و افزایش حجم مصرف سوخت برنامهریزی برای طرح -مشهد، شهر پاک و شاخص در بهرهوری انرژی- را بهعنوان یک الگو ریلگذاری کرده است.
در این طرح که با همکاری بخش خصوصی برنامهریزی شده است، سرمایهگذاری در ایجاد زیرساختها، توسعه، بهرهبرداری و پشتیبانی وسایل و تجهیزات نقلیه عمومی، خصوصی، برقی و ایجاد نیروگاههای خورشیدی درراستای بهرهوری در حوزه انرژی و کاهش مصرف سوخت و ایجاد زیرساختهای سرویسهای خدمات شهروندی الکترونیک صورت خواهد پذیرفت.
از رویکردهای مهم مدنظر مدیریت شهری در توسعه حملونقل پاک میتوان به بهبود کیفیت زندگی شهری، کاهش آلایندگی و بهینهسازی و افزایش بهرهوری مصرف انرژی اشاره کرد که تلاش برای کاهش مصرف سوختهای فسیلی، کاهش آلودگی هوا، ارتقای کیفیت زیستمحیطی شهر و کیفیت زندگی، توسعه زیرساختهای لازم برای حملونقل پاک و نوسازی ناوگان حملونقل، توسعه انرژی پاک و ترویج استفاده از وسایل نقلیه پاک و کممصرف، استفاده بهینه از منابع درراستای توسعه زیرساختهای شهری و اشتغالزایی، فرهنگسازی برای افزایش مشارکت شهروندان بهمنظور کاهش مصرف سوخت و حفظ محیط زیست از اولویتهای مهم این سیاستگذاری خواهد بود.
در این طرح پیشبینی میشود در پایان مدت تعهد برای شهر مشهد مقدس ۱۵۰۰ دستگاه تاکسی برقی، ۱۰ هزار دستگاه موتورسیکلت برقی و ۳۰۰ دستگاه اتوبوس برقی به جمع ناوگان حملونقل عمومی آن اضافه شود و در حوزه زیرساختی ۱۰۰ مگاوات پنل خورشیدی نیز به بهرهبرداری خواهد رسید.