به گزارش شهرآرانیوز، آیین گرامیداشت زادروز دکتر جلال خالقیمطلق، شاهنامهپژوه نامدار و از چهرههای برجسته پژوهش در حوزه شاهنامه و فرهنگ و ادب فارسی، عصر جمعه ۲۰ شهریور در جلوخان آرامگاه فردوسی برگزار شد.
این مراسم با حضور جمعی از علاقهمندان شعر و ادب فارسی، پژوهشگران و چهرههای فرهنگی و ادبی برگزار شد و فضای آرامگاه فردوسی را به محفلی برای پاسداشت دانش، ادبیات و میراث ماندگار زبان فارسی تبدیل کرد.
انتخاب جلوخان آرامگاه فردوسی برای برگزاری این آیین، پیوندی معنادار میان نام جلال خالقیمطلق، فردوسی و شاهنامه ایجاد کرده بود؛ چراکه خالقیمطلق بخش مهمی از عمر خود را صرف شناخت، تصحیح و پژوهش درباره شاهنامه و میراث فردوسی کرد.
در این مراسم، ژاله آموزگار، علیرضا قیامتی و عباس خیرآبادی نیز حضور داشتند و در کنار دیگر علاقهمندان، در آیین گرامیداشت جلال خالقیمطلق شرکت کردند.
یکی از بخشهای متفاوت این برنامه، شاهنامهخوانی دو کودک بود. صدای این دو شاهنامهخوان در فضای آرامگاه فردوسی، جلوهای از پیوند نسل امروز با میراث ادبی ایران را به نمایش گذاشت و حالوهوای مراسم را متفاوت کرد.
شاهنامه در این آیین تنها یک اثر ادبی مورد بحث نبود؛ بلکه بهعنوان بخشی از حافظه فرهنگی و هویت ایرانی مورد توجه قرار گرفت؛ میراثی که پژوهشگرانی همچون جلال خالقیمطلق سالها برای شناخت دقیقتر و معرفی آن تلاش کردهاند.
علیرضا قیامتی، شاهنامهپژوه و استاد زبان و ادبیات فارسی، در حاشیه آیین گرامیداشت زادروز جلال خالقیمطلق که به همت بنیاد فردوسی شاخه توس در آرامگاه فردوسی مشهد برگزار شد، درباره جایگاه این شاهنامهپژوه برجسته اظهار کرد: بر همگان آشکار است که دکتر خالقیمطلق شاهنامهپژوهی بینظیر و بیمانند بود و اگر نگوییم سرآمد، دستکم میتوان گفت در حوزه خود چهرهای بیمانند به شمار میرفت.
وی افزود: برای نخستینبار میتوان گفت دکتر خالقیمطلق همه نسخههای معتبر شاهنامه را دیده و تنها کسی بود که چنین کاری را انجام داد و در تصحیح خود نیز از این نسخهها بهره برد.
قیامتی ادامه داد: به گمان من، کاری که دکتر خالقیمطلق انجام داد حاصل بیش از نیمی از عمر او بود که به پای شاهنامه گذاشت و در نهایت توانست کاملترین و بهترین تصحیح شاهنامه را به انجام برساند.
این استاد زبان و ادبیات فارسی درباره مهمترین خدمات خالقیمطلق در حوزه شاهنامهپژوهی گفت: مهمترین خدمت ایشان هم در زمینه تصحیح شاهنامه و هم در پژوهشهایی بود که در عرصه شاهنامه انجام دادند. هر مقالهای که دکتر خالقیمطلق درباره شاهنامه نوشت، به یک زاویه تاریک و پرابهام از شاهنامه نور میافکند و آن را برای دیگران روشن میکرد.
وی تصریح کرد: پژوهشهای دکتر خالقیمطلق در بسیاری از موارد راهگشای پژوهشهای دیگر شاهنامهپژوهان در این عرصه بود و از این جهت، آثار ایشان جایگاه ویژهای در مطالعات شاهنامه دارد.
قیامتی با اشاره به همزمانی درگذشت جلال خالقیمطلق با آغاز جنگ اخیر در ایران اظهار کرد: متأسفانه درگذشت ایشان با مجموعهای از اتفاقات سیاسی و آغاز جنگ همزمان شد و آنطور که باید، اطلاعرسانی و بازتاب خبری درخوری درباره درگذشت این استاد برجسته صورت نگرفت.
این شاهنامهپژوه افزود: در روز آغاز جنگ بود که ایشان از میان ما رفتند و به همین دلیل، مراسم و برنامههای مربوط به ایشان نیز آنچنان که باید و شاید بازتاب خبری پیدا نکرد و تحت تأثیر فضای اندوهباری قرار گرفت که در کشور حاکم بود.
وی ادامه داد: پس از جنگ نیز شاید آنچنان که باید مراسم و بزرگداشتی درخور جایگاه استاد برگزار نشد و به گمان من، این برنامه مهمترین و بزرگترین بزرگداشتی است که تاکنون برای ایشان در مشهد برگزار میشود.
این استاد زبان و ادبیات فارسی با اشاره به برگزاری این آیین در آرامگاه فردوسی گفت: حق دکتر خالقیمطلق همین است که در مشهد و در جوار آرامگاه فردوسی از او یاد شود، چراکه مشهد و توس به دلیل زادگاه فردوسی و خاستگاه حماسه ایران، جایگاه ویژهای در حوزه شاهنامه دارند.
وی افزود: خود دکتر خالقیمطلق نیز هر زمان که به ایران میآمد، یکی از نخستین جاهایی که به آن سفر میکرد مشهد و توس بود. از سوی دیگر، بنیاد فردوسی شاخه توس نیز با ایشان ارتباط نزدیکی داشت و ایشان ریاست بنیاد فردوسی شاخه توس را بر عهده داشتند.
قیامتی تأکید کرد: بیگمان بزرگداشت دکتر خالقیمطلق، بزرگداشت ایران و بزرگداشت شاهنامه است. امروز برای پیوستگی ملی و برای اینکه همه ما در کنار یکدیگر باشیم، نیاز داریم شاهنامه را بهعنوان بزرگترین بنیان هویتی و ملی خودمان بشناسیم.
وی تأکید کرد: شاهنامه در طول تاریخ پناهگاه ملی ایرانیان بوده است و بزرگداشت دکتر خالقیمطلق نیز میتواند در همین راستا باشد؛ یعنی بزرگداشت شاهنامه، فردوسی، ایران و ایرانزمین و همچنین پیوستگی ایرانیان.
این شاهنامهپژوه در پاسخ به پرسشی درباره تغییر شیوه مطالعه نوجوانان و گرایش بیشتر آنان به فضای مجازی، بر ضرورت استفاده از زبان هنر و فناوری برای معرفی شاهنامه تأکید کرد و گفت: ما چارهای نداریم جز اینکه شاهنامه را به زبان روز و زبان نسل امروز معرفی کنیم و نمیتوانیم انتظار داشته باشیم نوجوانان امروز تنها با همان متن کهن با شاهنامه ارتباط برقرار کنند. البته متن اصلی و آموزش آن جایگاه خود را دارد، اما کار اصلی این است که شاهنامه با زبان هنر، فناوریهای روز و رسانهها آمیخته شود.
قیامتی تصریح کرد: باید از ظرفیت نمایش، نقاشی، بازیهای شاهنامهای و دیگر ابزارهای هنری و فناورانه استفاده کنیم تا بتوانیم شاهنامه را به نسل جدید نزدیکتر کنیم و زمینه ارتباط بیشتر نوجوانان و جوانان با این میراث ارزشمند فرهنگی را فراهم کنیم.
در پایان این آیین، آنچه بیش از همه در فضای جلوخان آرامگاه فردوسی به چشم آمد، پیوند میان پژوهش، شعر، هنر و میراث فرهنگی ایران بود؛ مراسمی که زادروز جلال خالقیمطلق را بهانهای برای بازخوانی جایگاه فردوسی و شاهنامه قرار داد و با صدای کودکان شاهنامهخوان، تصویری از تداوم این میراث در نسلهای آینده ترسیم کرد.